Evropska trka i crnogorske prepreke na putu
Iako je formiranje ad hoc grupe za pisanje pristupnog ugovora Crne Gore sa Evrospkom unijom značajan signal ohrabrenja, male su šanse da Crna Gora zatvori sva pregovaračka poglavlja do kraja godine. Kako je za ratifikaciju ugovora potrebna saglasnost svake države članice EU - a Francuska, Holandija, Hrvatska, kao i države regiona Baltika insistiraju da u crnogorskoj vlasti ne budu stranke koje su pod ruskim malignim uticajem- izvori iz Brisela ističu da je zatvaranje svih poglavlja i okončanje pristupnog ugovora vjerovatno tek u prvoj polovini 2027. godine.
Formiranje ad hok radne grupe radi pisanja ugovora za pristupanje Evropskoj uniji nesporno je dobra vijest za Crnu Goru. Ipak, sad je jasno da su bila nerealna očekivanja da Crna Gora 5. juna - kao domaćin Samita EU – Zapadni Balkan – svečano dobije nacrt pristupnog ugovora.
Do kraja juna, kako je nedavno naglasio ambasador Evropske unije u Crnoj Gori Johan Satler, jedino je moguće očekivati zatvaranje samo četiri pregovaračka poglavlja. A što se tiče pristupnog ugovora, ambasador EU, napominje da je ,,došlo do određenih promjena, pa će pristupni ugovor biti drugačiji”.
POZITIVNA PORUKA, ALI...
U razgovoru za Televiziju E, politički analitičar Danilo Kalezić naglašava da su ambasadori zemalja članica formiranjem ad hoc tijela, koje će se baviti pisanjem ugovora o pristupanju Crne Gore Evropskoj uniji nosi, prije svega, pozitivnu simboličku poruku. Ali i poruku za Vladu Milojka Spajića.
-To je snažan podsticaj, prije svega crnogorskoj Vladi, da ubrza ispunjavanje evropske agende i da sa tehničkih pređe na političke stvari koji se tiču bilateralnih odnosa. Jer, dok Vlada slavi taj gest formiranja grupe koji je, suštinski, tehnička stvar, imamo pogoršavanje odnosa sa nama najbližom zemlom, Hrvatskom- upozorava Kalezić.
Da bi crnogorski put ka Evropskoj uniji bio bez zastoja neophodno je završiti, ističe Kalezić, niz uslova za zatvaranje pregovaračkih poglavlja.
PORUKE ZA PES I MILOJKA SPAJIĆA
Prema informacijama Televizije E iz Brisela, najavom zatvaranja četiri poglavlja, Evropljani šalju poruku premijeru Spajiću da ima rok od 90 dana, od juna do početka septembra da završi mnoge tehničke detalje koji stoje mjesecima bez pomaka.
Zato je i ambasador EU Satler skeptičan da bi Crna Gora mogla da zatvori sva poglavlja do kraja godine. Analitičar Kalezić je ubijeđen da je to nemoguća misija. Ocjenjuje i da nije realno da Crna Gora – kako to Vlada i vladajuća većina propagiraju – 2028. bude nova članica EU.
-Daleko smo od toga! Prije svega zato što ne postoji jasna politička volja u većini e većine da se reforme nesmetano sprovode. Ali i zbog konstantnh provokacija prema zemljama članicama EU, koje, na kraju, donose odluku – napominje Kalezić, objašnjavajui da nije Brisel, već su države-članice, presudne za stavljanje parafa na crnogorski put u Evropsku uniju – ističe Kalezić.
HRVATSKI PRIMJER
Izvori naše televizije iz Brisela ukazuju na ,,slučaj” Hrvatske: toj zemlji, crnogorskom susjedu, trebalo je punih deset mjeseci da protekne od početka pisanja pristupnog ugovora do njegove konačne ratifikacije.
Tačnije, još je 2003. godine, tadašnji hrvatski premijer Ivica Račan podnio na Samitu EU službeni zahtjev Hrvatske za članstvu u Evropskoj uniji. Jula sljeće godine Hrvatska je zvanično postala kandidat za članstvo.
A pregovore za uključenje u sistem Evropske unije Republika Hrvatska je započela 16. marta 2005. godine. Prvog dana jula 2013. godine, nakon 10 godina i četiri mjeseca, postala je Hrvatska 27. članica Evropske unije. Proces pisanja pristupnog ugovora trajao je - 11 mjeseci.
Primjer Hrvatske, koja je, za sada posljednja postala članica Evropske unije mnogo toga govori. Analitičar Danilo Kalezić ističe da je tehnička pripremljenost države jedna stvar, a potpuno druga su bilateralni odnosi sa svakom zemljom pojedinačno, što je neophodno da bi se ratifikova ugovor opristupanju. Osim toga, napominje Kalezić, neka važna poglavlja – poput poglavlja 23 i 24, ili poglavlja 27 – zahtijevaju političku spremnost da se država uhvati u koštac sa onim što je evropska agenda.
To u ovom trenutku ne postoji u parlaemntarnoj većini, niti je predsjednik Vlade Milojko Spajić spreman ili sposoban da tu agendu nametne Andriji Mandiću ili Aleksi Bečiću.
I zato postoje rezerve u više prijestonica država Evropske Unije, od Baltika, preko Danske, Nizozemske a tiču se - suštinske spremnosti Crne Gore da postane članica Evropske unije.
EU ZAHTJEV: UKLONITI MALIGNI RUSKI UTICAJ IZ VLASTI
Ključni problem crnogorskog brzog uključenja u Evropsku uniju jeste nepovjerenje koje postoji u brojnim prijestonicama država-članica.
Riječ je i o uzdržanosti Francuske, Holandije, baltičkih država, kao i Hrvatske – prevashodno zbog evidentnog upliva ruskog malignog uticaja u vladajućoj većini, preko djelovanja poslanika Nove srpske demokratije Andrije Mandića o glorifikaciji desničarske ideologije i fašističkih sljedbenika iz Drugog svjestkog rata.
Istovremeno, u Briselu ukazuju da je – i pored uzpozorenja evropskih partnera – PES Milojka Spajića popustio pod zahtjevima Demokrata Alekse Bečića oko usvajanja vrlo rigidnih i antidemokratskih zakona o Ministarstvu unutrašnjih poslova i Agenciji za nacionalnu bezbjednost.
Sve se to odražava na dinamiku evropskih integracija. Zato je iz više evropskih prijestonica sugerisano, kažu izvori Televizije E, da se zatvaranje poglavlja okonča do juna sljedeće, 2027. godine, kako bi se nakon izbora formirala potpuno evrospka vlada bez elemenata malignog ruskog i srpskog uticaja.