Centar za građansko obrazovanje (CGO) upozorava da izostanak preciznih i djelotvornih normi za sprječavanje sukoba interesa na Univerzitetu Crne Gore (UCG) ugrožava razvoj transparentnog, meritornog i odgovornog akademskog sistema, te direktno otvara prostor za nastavak praksi poput tzv. “nasljednih katedri“.
U toj organizaciji kažu da uporedna analiza statuta, etičkih kodeksa i posebnih pravilnika UCG i univerziteta u Beogradu, Zagrebu i Ljubljani, kao i relevantnih evropskih modela, pokazuje značajne razlike u stepenu normativne uređenosti, jasnoće procedura i institucionale posvećenosti sprječavanju sukoba interesa.
U tom poređenju, UCG se izdvaja kao jedan od najmanje normativno uređenih sistema, sa uskim obuhvatom propisa i minimalnim institucionalnim mehanizmima zaštite od neobjektivnog &nbsp;i potencijalno pristrasnog odlučivanja.
- Ovakav normativni vakuum rezultira time da se pitanje sukoba interesa na UCG-u i dalje adresira parcijalno i formalistički, bez uspostavljenih mehanizama koji bi obezbijedili suštinsku zaštitu akademskog integriteta. Statut i Etički kodeks UCG-a sadrže tek opšte i nedovoljno precizne odredbe, bez jasnih definicija, obaveza i procedura, što ih čini nedjelotvornim u praksi i ostavlja širok prostor za zloupotrebe - kazala je Jovana Radulović, asistentkinja na projektima u CGO-u.
Ona je dodala da Univerzitet u Ljubljani kroz <a href="https://www.uni-lj.si/assets/Pravni-akti/Kadri/Trenutno-veljavni-akti-UL/Rules-on-avoiding-conflict-of-interest-and-on-the-conditions-for-performing-work-outside-the-UL/Rules-on-avoiding-conflict-of-interest-and-on-the-conditions-for-performing-work-outside-the-University-of-Ljubljana-valid-from-2.-4.-2025-unofficial-consolidated-text.pdf">Pravilnik o izbjegavanju sukoba interesa i o uslovima za obavljanje poslova van Univerziteta u Ljubljani,</a> uspostavlja znatno viši nivo normativne uređenosti. Pravilnikom je, navodi on, propisano obaveza da svi zapošljeni, prilikom zasnivanja radnog odnosa, prijave sve okolnosti koje predstavljaju sukob interesa, kao i svaku promjenu ili pojavu novih okolnosti koje predstavljaju sukob interesa.
- Dodatno, svaka članica Univerziteta dužna je da izradi i sprovodi plan upravljanja rizicima od sukoba interesa i o tome redovno izvještava nadležna tijela. To je primjer preventivne regulative koja sistematski prepoznaje i umanjuje rizike - ističe Radulović.
Ona dodaje da <a href="https://www.tmf.bg.ac.rs/uploads/files/Kodeks-profesionalne-etike.pdf">Kodeks profesionalne etike Univerziteta u Beogradu</a> propisuje širi krug odnosa koji mogu dovesti do sukoba interesa, uključujući bračne i vanbračne partnere, krvno srodstvo u prvoj liniji, odnosno u pobočnoj liniji i tazbinsko srodstvo zaključno sa drugim stepenom srodstva, odnosu zasnovanom na usvajanju, odnosu kumstva, bliskog prijateljstva ili intimne veze, kao i sva druga interesno povezana lica sa članom univerzitetske zajednice. Time se, navodi Radulović, omogućava prepoznavanje ne samo formalnih porodičnih veza, već i drugih oblika bliskosti koji mogu ugroziti nepristrasnost u odlučivanju, što na UCG-u uopšte nije ni prepoznato postojećim propisima.
- Sličan, ali dodatno unaprijeđen u obuhvatu, normativni pristup primjenjuje i Sveučilište u Zagrebu kroz <a href="https://www.foi.unizg.hr/sites/default/files/eticki_kodeks.pdf">Etički kodeks Sveučilišta u Zagrebu</a>. Naime, pored porodičnih i drugih bliskih veza, ovaj model eksplicitno prepoznaje i postojanje antagonizma. Time se jasno ukazuje da sukob interesa ne nastaje isključivo u situacijama bliskosti i pozitivnih odnosa koji mogu dovesti do favorizovanja, već i u slučajevima lične netrpeljivosti, dugotrajnih sukoba, profesionalnog rivalstva ili drugih oblika negativnih odnosa koji mogu dovesti od neobjektivnog i nepravednog odlučivanja, što je čest a u našem sistemu neregulisan sukob interesa - ističe Radulović.
Kada je riječ o najboljim evropskim praksama, Radulović kaže da Univerzitet Kembridž ide korak dalje, propisujući obavezu prijavljivanja svakog oblika porodične ili druge bliskosti među zapošljenima, uključujući i odnose nastale tokom trajanja radnog odnosa.
- Istovremeno, zabranjuje se učešće u zapošljavanju, ocjenjivanju, napredovanju i drugim postupcima koji se odnose na bliska lica, kao i linijsko upravljanje među njima. Time se u potpunosti eliminiše mogućnost neposrednog ili posrednog uticaja na profesionalni status i napredovanje, što predstavlja snažan mehanizam zaštite akademskog integriteta. Slične standarde primjenjuju i brojni univerziteti u Ujedinjenom Kraljevstvu, uključujući i Oksford - naglasila je Radulović.
Dodaje da evropski standardi zapošljavanja akademskog osoblja, posebno OTM-R okvir (Open, Transparent and Merit-Based Recruitment), jasno potvrđuju da su otvoreni konkursi, transparentni kriterijumi, dosljedna primjena meritornosti i uključivanje eksternih članova komisija ključni za sprječavanje sukoba interesa.
- &nbsp;Ovaj model, koji primjenjuju brojni univerziteti sa oznakom HR Excellence, poput Jagiellonian univerziteta u Krakovu ili Karlovog univerziteta u Pragu, predstavlja standard kojem bi UCG morao težiti ukoliko želi da unaprijedi integritet svojih procedura i uskladi se sa evropskim akademskim prostorom - navela je Radulović.
Imajući u vidu navedene nedostatke, CGO preporučuje da UCG kroz svoja normativna akta: precizno definiše krug povezanih lica koja mogu dovesti do sukoba interesa i ugroziti nepristrasnost u odlučivanju, uključujući porodične, partnerske, profesionalne, mentorske, prijateljske, ali i antagonističke odnose; uvede obavezu prijavljivanja svih okolnosti koje predstavljaju ili mogu predstavljati sukob interesa, uz jasnu, formalizovanu i obavezujuću proceduru izuzeća iz odlučivanja; uspostavi planove upravljanja rizicima od sukoba interesa, po uzoru na, na primjer, praksu Univerziteta u Ljubljani, kao sistemski preventivni mehanizam; uskladi Statut i Etički kodeks sa evropskim standardima (uključujući OTM-R i HR Excellence), uz obavezno učešće eksternih članova u komisijama i eliminisanje skrivenih favorizovanja i zatvorenih procedura, po uzoru na modele najboljih evropskih univerziteta; zabrani linijsko upravljanje među bliskim licima i propiše obavezu prijavljivanja svih relevantnih odnosa, uključujući one nastale tokom trajanja radnog odnosa, čime bi se onemogućilo da nadređeni i podređeni budu u odnosu porodične ili druge bliskosti.
- Bez ovakvih sistemskih i normativnih promjena, UCG ostaje izložen daljem urušavanju akademskog integriteta, produbljivanju nepovjerenja i održavanju praksi koje su nespojive sa savremenim evropskim univerzitetskim standardima. Takvo stanje neminovno se odražava na kvalitet akademskog kadra, a posljedično i na nivo znanja, vještina i kompetencija koje sa UCG-a nose svršeni visokoškolci. Zato je u javnom interesu da UCG pokaže znatno viši nivo institucionalne odgovornosti i posvećenosti prevenciji sukoba interesa i dosljednoj zaštiti akademskog integriteta - zaključila je Radulović.

Portal ETV

original

viewImage

baseImage

610x380

500x500

400x240

400x203

1250x600

1084x550

thumbnail

CGO: Normativne praznine omogućavaju "nasljedne katedre" i potkopavaju integritet UCG-a

Predsjednik Skupštine Andrija Mandić čestitao je neustavni dan osnivanja Republike Srpske.
- Uputio sam srdačne i bratske čestitke rukovodstvu Republike Srpske povodom 9. januara - Dana osnivanja Republike Srpske, uz poruku da ovaj datum i ove godine potvrđuje posvećenost srpskog naroda vrijednostima slobode, pravde i mira - naveo je on u objavi na društvenoj mreži Iks (bivši Tviter).
Dodao je da je istaknuto uvjerenje da su upravo te vrijednosti temelj stabilnosti Zapadnog Balkana.
- Kao i da je evropska budućnost zajednički spoljnopolitički cilj svih država regiona - dodao je Mandić.
<div class="embed-block"><div style="max-width: 550px;"><div style="left: 0; width: 100%; height: 0; position: relative; padding-bottom: 100%;"><iframe src="https://cdn.iframe.ly/api/iframe?app=1&url=https%3A%2F%2Fx.com%2FAndrijaMandicDF%2Fstatus%2F2009565723656417547%3Fref_src%3Dtwsrc%5Etfw%7Ctwcamp%5Etweetembed%7Ctwterm%5E2009565723656417547%7Ctwgr%5E12071f50236864fee8fa2b3f6324d3ed3de497e1%7Ctwcon%5Es1_&key=87ca3314a9fa775b5c3a7726100694b0" style="top: 0; left: 0; width: 100%; height: 100%; position: absolute; border: 0;" allowfullscreen></iframe></div></div></div>

Mandić čestitao neustavni dan Republike Srpske: Posvećenost srpskog naroda vrijednostima slobode, pravde i mira

Trgovinski sporazum Indije sa Sjedinjenim Američkim Državama je odložen jer indijski premijer Narendra Modi nije telefonirao američkom predsjedniku Donaldu Trampu kako bi zaključili sporazum o kojem su pregovarali, saopštio je američki ministar trgovine Howard Lutnick.
Trgovinski pregovori su propali prošle godine, a Tramp je u avgustu udvostručio tarife na indijsku robu na 50 odsto, što je najviša stopa na svetu, uključujući imovinu od 25 odsto kao odmazdu za indijsku kupovinu ruske nafte, prenosi B92.&nbsp;
- Sve je bilo uređeno i trebalo je da Modi da pozove predsjednika. A njima je bilo neprijatno da to urade. Dakle, Modi nije pozvao - rekao je Lutnick u intervjuu za podkast All-In, američku emisiju koja se fokusira na poslovanje i tehnologiju.
Tramp je pojačao pritisak za razgovore upozoravajući ove sedmice da bi tarife mogle dalje da porastu, osim ako Indija ne ograniči uvoz ruske nafte, prenosi SEEbiz.
Taj korak je spustio indijsku rupiju na rekordno nizak nivo i uplašio investitore koji čekaju napredak u dvosmjernim pregovorima o trgovinskom sporazumu koji je i dalje nedostižan.
- Indija i dalje traži carinsku stopu koja bi bila između ponuda Vašingtona Britaniji i Vijetnamu koja je ranije bila dogovorena, ali ponuda je istekla - dodao je Lutnick.&nbsp;
Nju Delhi i Vašington su bili veoma blizu trgovinskog sporazuma prošle godine, ali je prekid komunikacije doveo do kolapsa svakog potencijalnog pakta.
Zvaničnik indijske vlade koji je učestvovao u razgovorima rekao je da Modi nije mogao da pozove Trampa iz straha da bi ga jednostrani razgovor "doveo u neprijatnu situaciju".

Odložen trgovinski sporazum Indije sa SAD

Izjava predsjednika Odbora direktora Regionalnog vodovoda, Zorana Lakušića, zapravo je priznanje poraza sistema, a ne demantij jučerašnjih tvrdnji. Umjesto da opovrgne činjenice, on ih je nesvjesno zapečatio - naveo je odbornik SDP u SO Tivat i predstavnik Evropskog saveza Ćazim Lisičić.
Ako gospodin Lakušić sam priznaje da problem leži u projektu iz 2019. godine moramo se, kaže, zapitati ko je godinama sjedio skrštenih ruku dok je taj isti manjkavi projekat gutao milione našeg novca.
- Ko je imao zakonsku obavezu da pritisne taster za pauzu, da revidira greške i spriječi štetu koja se sada ispostavlja kao svršen čin - pita Lisičić.
Prema njegovim riječima, tvrdnja da „radovi nijesu završeni“ nije izgovor, to je dokaz o neodgovornosti.
- Nedopustivo je da se u kapitalne projekte ulazi sa sviješću da je temelj truo. U "ozbiljnim državama", na koje se rukovodstvo poziva, ne nastavlja se sa radovima kada se uoči provalija u budžetu i projektu. U ozbiljnim državama se ne čeka kraj radova da bi se priznalo da nešto nedostaje. Tamo se, gospodine Lakušiću, polažu računi onog trenutka kada se prva stavka u predmjeru ne poklopi sa stvarnošću - ističe Lisičić.
Lisičić pita: zašto projekat nije zaustavljen onog trenutka kada je postalo jasno da je pogrešan?
- Đje je bila obavezna revizija i zašto je ćutala? Zašto građani Tivta i Boke Kotorske za finansijski ambis saznaju tek sada, kada je šteta već napravljena - pitao je.
Mještane Tivta i cijele Boke, dodaje on, ne zanima "politička genealogija" grešaka.
- Njih ne zanima ko je sjedio u fotelji 2019, a ko sjedi danas, ako je rezultat isti: prazna obećanja i probijeni budžeti. Njih zanima zašto niko nije povukao ručnu kočnicu. Ođe je priča o sistemu koji ne funkcioniše i ljudima koji odbijaju da preuzmu odgovornost za svoje (ne)činjenje - smatra Lisičić.
Bulevar Tivat–Budva je, naglašava, trenutno samo simbol nemara koji ćemo svi mi otplaćivati.
- Ne tražimo više opravdanja, niti prebacivanje loptice u tuđe dvorište. Tražimo jasnu, imenom i prezimenom definisanu odgovornost od projektanta i nadzora, do onih koji su donosili odluke. Dugujete nam istinu, a ne političke pamflete - zaključio je Lisičić.

Lisičić: Lakušićeva izjava priznanje poraza sistema, nesvjesno je zapečatio činjenice

M.A. (60) uhapšena je u Podgorici zbog sumnje da je ušla u jedan otključani stan i ukrala novčanik sa 1.500 eura - koji je tokom bjekstva odbacila.
Kako je saopšteno iz Uprave policije, njoj se na teret stavlja teška krađa.
M.A. je procesuirana po nalogu postupajućeg tužioca.
J.H. (29) je uhapšen zbog sumnje da je 6. januara u jednom podgoričkom parku udarao po glavi i tijelu jednu osobu i pokušao da je opljačka.
- Usljed čega je isti pao na tlo, gdje je nastavio da ga udara, a potom mu sa tijela skinuo kaput, te iz ranca otuđio garderobu i slušalice za mobilni telefon. Nakon toga je oštećenom pokušao da otme novac i mobilni telefon, u čemu nije uspio - kazali su u Upravi policije.
V.N. (37) je uhapšen zbog sumnje da je krajem decembra 2025. godine nasilno ušao u dva poslovna objekta i ukrao oko 650 eura, a M.L. (47) jer se sumnja da je, takođe krajem prošle godine, vozilom došao do gradilišta jedne firme i ukrao električni alat u vrijednosti od oko 250 eura, koji su policijski službenici pronašli i vratili vlasniku.
Osumnjičeni su, u zakonskom roku, privedeni Osnovnom državnom tužilaštvu u Podgorici na dalje postupanje.

Podgoričanka ušla u otključani stan i ukrala novčanik sa 1.500 eura, Podgoričanin pretukao jednu osobu i pokušao da je opljačka...

Društvo

Od ministra Dragoljuba Šćekića, s ljubavlju: ugovor o djelu za predsjednika Savjeta RTCG Veselina Drljevića

Ekonomija

Vukićević: Iz Crne Gore će se letjeti ka više od 130 destinacija, Air Montenegro će uzeti u zakup još jedan avion

Svijet

(VIDEO) Masovni protesti u Iranu: Sve više mrtvih i ranjenih, srušen internet

Mujović: Biće sankcionisani svi koji su ugrozili kanal Mareze i izdati nalozi da se uklone nelegalni objekti

vipSubnav

mainNavigation

footerNavigation

Tag: jovana-radulovic

CGO: Normativne praznine omogućavaju "nasljedne katedre" i potkopavaju integritet UCG-a

Mandić čestitao neustavni dan Republike Srpske: Posvećenost srpskog naroda vrijednostima slobode, pravde i mira

Odložen trgovinski sporazum Indije sa SAD

Lisičić: Lakušićeva izjava priznanje poraza sistema, nesvjesno je zapečatio činjenice

Podgoričanka ušla u otključani stan i ukrala novčanik sa 1.500 eura, Podgoričanin pretukao jednu osobu i pokušao da je opljačka...

PRATITE TVe UŽIVO