Politiko: Tramp šalje Vensa u Mađarsku, u operaciju spasavanja Orbana
Potpredsjednik SAD Džej Di Vens otići će sljedeće nedjelje u Mađarsku, u "operaciju spasavanja" desničarskog premijera Viktora Orbana uoči neizvjesnih izbora na kojima bi mogao da izgubi vlast poslije 16 godina, piše danas briselski portal Politiko.
Vensov boravak u Budimpešti, najavljen za 7. i 8. april, biće "intervencija sa visokim ulozima koja pokazuje koliko daleko je Bijela kuća spremna da ide u podršci" Orbanu, glavnom evropskom savezniku američkog predsjednika Donalda Trampa, uoči parlamentarnih izbora u Mađarskoj 12. aprila.
Prema anketama, Orbanova stranka Fides zaostaje za opozicionom partijom Tisa, čiji lider Peter Mađar obećava borbu protiv korupcije, u pokušaju da preuzme vlast.
Portparol mađarske vlade Zoltan Kovač predstavio je Vensovu posjetu kao slavljenje dubokih veza dvije zemlje. Kovač je danas na mreži X napisao da dolazak Vensa "ističe snažno i trajno savezništvo Mađarske i SAD".
Vens će u Budimpešti razgovarati sa Orbanom i održaće govor, čime se SAD direktno uključuju u završnu fazu žestoke predizborne kampanje u Mađarskoj, navodi Politiko.
Taj potez, kako se navodi, podsjeća na prošlogodišnje aktivnosti SAD u Argentini, gdje su ministar finansija Skot Besent i drugi američki zvaničnici podržali predsjednika Havijera Mileija uoči parlamentarnih izbora, sa ciljem da njihov glavni ideološki saveznik u zapadnoj hemisferi izađe kao pobjednik.
U brojnim govorima i komentarima tokom 15 mjeseci drugog Trampovog mandata, visoki američki zvaničnici su jasno izrazili uvjerenje da je Evropa na pogrešnom političkom putu i da nacionalistički populista Orban predstavlja model koji kontinent treba da slijedi.
Orban promoviše svoju viziju neliberalne demokratije i često se sukobljava sa Briselom oko pravca EU po pitanju migracija, odnosa prema Rusiji i prava manjina.
Vens je održao oštar govor na Minhenskoj konferenciji o bezbjednosti u februaru prošle godine, optuživši evropske lidere da ignorišu volju naroda, da poništavaju izbore, da ignorišu vjerske slobode i da ne preduzimaju mjere da zaustave ilegalnu migraciju.
Trampova administracija je bliska sa Orbanom još iz vremena njegovog prvog mandata u Bijeloj kući (2017-2021), a sada se to ogleda i u nastojanju da ga održi na vlasti.
Najviši zvaničnici Orbanovog Fidesa su uzbuđeni zbog Vensovog dolaska, dok je opozicionar Mađar upozorio da bi potpredsjednik SAD mogao da donese i određene uslove, aludirajući na javnosti nepoznate vojne aranžmane i sugerišući da bi Vašington mogao da traži ustupke u zamjenu za podršku, navodi Politiko.
- I istočna i zapadna pomoć imaju svoju cijenu - rekao je Mađar, otvarajući pitanje šta bi SAD mogle da traže zauzvrat od Mađarske, i aludirajući na izvještaje da su ruski kontakti sa visokim Orbanovim zvaničnicima dublji nego što se mislilo.
Te tvrdnje su uzburkale predizbornu kampanju u Mađarskoj. Ministar spoljnih poslova Mađarske Peter Sijarto priznao je ove nedjelje da je bio u kontaktu sa ruskim zvaničnicima dok su ministri EU razmatrali nove sankcije za saveznike Kremlja, a izvještaji sugerišu da je Budimpešta insistirala na ublažavanju mjera protiv ruskih elita i isporuka nafte.