Cijene nafte iznad 101 dolara
Cijene nafte su na međunarodnim tržištima juče premašile 101 dolar usljed strahovanja trgovaca da bi novi talas sukoba na Bliskom istoku mogao produžiti period smanjene ponude i ugroziti i „krizna“ rješenja u blizini blokiranog Hormuza.
Na londonskom tržištu barelom se poslijepodne trgovalo po cijeni koja je bila 3,19 dolara viša u odnosu na zatvaranje trgovine u utorak, od 101,11 USD. Na američkom tržištu bio je skuplji 2,97 dolara, dostigavši 96 dolara.
Cijene sirove nafte u terminskim ugovorima tako su sustigle cijene sirove nafte i goriva na fizičkom tržištu, koje su psihološku granicu od 100 dolara za barel već probile, napominje Rojters.
U noći između utorka i srijede Sjedinjene Američke Države (SAD) su izvijestile da su ponovo napale iranske naftne tankere, dok je iranska vojska nekoliko sati kasnije saopštila da je ispalila balističke projektile na američku bazu u Jordanu. Meta iranskih napada bilo je i deset brodova, prenosi Hina.
Pred sam kraj avgusta, u sedmici prije novog talasa sukoba, kroz Hormuški moreuz prolazilo je otprilike osam do devet miliona barela nafte dnevno, dvostruko više nego prethodne sedmice, prema riječima Klaudija Galimbertija, glavnog ekonomiste kompanije Rystad Energy. Sada prolazi manje od dva miliona barela dnevno.
Oružane snage jemenskog pokreta Ansar Allah napale su, pak, ove sedmice energetska postrojenja u Saudijskoj Arabiji, što je izazvalo požare na naftnim postrojenjima i zaprijetilo širenjem sukoba. Napadi takođe ugrožavaju transport sirove nafte kroz Crveno more, koje je služilo kao glavna alternativna ruta tranzitu kroz Hormuz.
Na fizičkom tržištu barel nafte marke Brent od 3. septembra košta više od 100 dolara, prema podacima LSEG-a. Fizička tržišta brzo reaguju na poremećaje u snabdijevanju jer kupci moraju izaći na tržište u potrazi za alternativnim pošiljkama.
Potrošači su već veći dio ove godine plaćali naftu po cijeni višoj od 100 dolara, kupujući goriva poput benzina i dizela, budući da su sukobi izazvali globalnu krizu u preradi i naglo poskupljenje goriva, čak i u odnosu na cijenu sirove nafte.
Dizelom se u terminskim ugovorima na evropskom tržištu u srijedu trgovalo po cijeni od oko 199 dolara po barelu. Njegova cijena nije se spuštala ispod 100 dolara po barelu još od početka rata s Iranom.
Rafinerijske marže za dizel, odnosno razlika između njegove cijene i cijene sirove nafte, od avgusta bilježe istorijski visoke nivoe, a prvog dana septembra dizel je bio skuplji od nafte čak 78,9 dolara po barelu.
Poređenja radi, ta razlika je prošle godine u prosjeku iznosila 21 dolara, a 2024. godine 19,52 dolara, navodi Rojters.
I cijena benzina u Evropi od marta se drži iznad 100 dolara. Početkom mjeseca barel benzina bio je čak 60 dolara skuplji od barela nafte.
U SAD-u potrošači su prošlog vikenda, uoči Praznika rada, plaćali najvišu cijenu benzina otkad se prate podaci o cijenama. Dizel je najvišu cijenu dostigao prošle sedmice.
Odvojeni izračuni Organizacije zemalja izvoznica nafte (OPEC) pokazuju da je barel korpe nafte njenih članica u utorak poskupio čak 6,34 dolara i iznosio 107,46 dolara.