Nekoliko sati pošto hiljade korisnika u ponedjeljak nisu mogle da pristupe društvenoj mreži Iks (X), njen vlasnik Ilon Mask je izjavio da je platforma bila meta "masovnog sajber napada".
- Svakodnevno nas napadaju, ali ovo je urađeno sa mnogo resursa. Ili je uključena ili velika koordinirana grupa i/ili država. Pratimo - naveo je Mask.
U ponedjeljak oko šest ujutro (14 sati po centralnoevropskom vremenu) naglo je skočio broj pritužbi na prekid rada Iksa.&nbsp;
Slično se desilo četiri sata kasnije kada je više od 40.000 korisnika prijavilo da nema pristup mreži, naveo je sajt koji prati smetnje u radu Downdetector.com.

Portal ETV

original

viewImage

baseImage

610x380

500x500

400x240

400x203

1250x600

1084x550

thumbnail

Mask: Iks (X) meta masovnog sajber napada

Četrdeset dva poslanika Evropskog parlamenta zatražila su da se otvori istraga protiv Ilona Maska zbog toga što smatraju da je njegov nalog na društvenoj mreži Iks, čiji je vlasnik, planski guran u prvi plan i da je snažno "bustovan".
- Mask je pretvorio društvenu mrežu Iks u platformu za širenje mržnje i za promociju sopstvene političke agende, kao što je podrška Trampu - rekla je njemačka poslanica Zelenih Aleksandra Gis, prenosi Politiko.
Ona je upozorila da bi takvo Maskovo samoreklamiranje moglo čak da ugrozi evropsku demokratiju.
Iks već rizikuje veliku kaznu evropskih regulatora društvenih medija, jer je u julu utvrđeno da krši djelove Zakona o digitalnim uslugama Evropske unije, zbog nedovoljne transparentnosti i pristupa podacima, i kompanija bi mogla da bude kažnjena plaćanjem kazne u iznosu do šest procenata globalnog godišnjeg prometa.
Istraga protiv Maska, upozoravaju neki evroposlanici, dovela bi do sukoba EU sa dolazećom Trampovom administracijom, jer je vlasnik Iksa jedan od ključnih saradnika novog američkog predsjednika.
Jedna od ključnih zamerki koja se pojavila nakon što je Mask preuzeo kontrolu nad tom društvenom mrežom je da je podesio algoritam da promoviše sopstvene postove u obavještenjima.
Rezultat je da su pregledi Maskovog naloga porasli za 138 procenata, u poređenju sa prosječnim brojem pregleda ranije, a retvitovanje njegovih postova poraslo je za 238 procenata.
Aktivno manipulisanje algoritmom bez transparentnosti utiče na javni diskurs i izbore u EU, rekla je Gis u današnjem saopštenju za javnost.
Ona je optužila Maska i za širenje proruske propagande, kao i za miješanje u unutrašnja pitanja članica EU.
Zahtjev za pokretanje istrage protiv Maska dobio je široku podršku među poslanicima lijevog centra, desnog centra, liberala, Zelenih i krajnje lijevih poslanika EU, navodi Politiko.

Poslanici EP traže istragu protiv Maska: Svoj nalog na Iksu gurao u prvi plan

Četiri privatna astronauta poletjela su u svemir rano u utorak u modificiranoj SpejsEks (SpaceX) "Crew Dragon" kapsuli, započevši petodnevnu misiju kompanije "Polaris Dawn", koja ima za cilj testiranje novih dizajna svemirskih odijela i izvođenje prve privatne šetnje svemirom.
Posada, preduzetnik milijarder, penzionisani vojni pilot borbenog aviona i dvoje zaposlenih u SpejsEksu, poletjeli su iz NASA svemirskog centra Kenedi na Floridi oko 5:23 ujutro po tamošnjem vremenu (11:23 po srednjeevropskom vremenu).
Ovo je peta - i najrizičnija - privatna misija "Crew Dragona" do sada. Nakon što stigne u svemir nekoliko minuta nakon lansiranja, svemirska letilica će se smjestiti u orbitu ovalnog oblika, proći čak 190 kilometara (118 milja) do Zemlje i čak 1.400 kilometara (870 milja), što je najdalje što su se ljudi usudili od američkog Apolo mjesečevog programa 1972. godine.
Lansiranje u utorak je bilo odgođeno oko dva sata zbog nepovoljnih vremenskih prilika.
Samo su visoko obučeni, dobro finansirani vladini astronauti išli u svemirske šetnje u prošlosti. Bilo ih je otprilike 270 na Međunarodnoj svemirskoj stanici (ISS) od njenog stvaranja 2000. godine, te 16 kineskih astronauta na pekinškoj svemirskoj stanici Tiangong.
Svemirska šetnja "Polaris Dawn" planirana je za treći dan misije na 700 kilometara visine i trajaće oko 20 minuta.
SpejsEkova letilica "Crew Dragon" polako će smanjiti pritisak u cijeloj kabini - nema vazdušnu komoru kao ISS - i sva četiri astronauta će se oslanjati na svoja svemirska odijela sa kisikom.
<div class="embed-block"><div style="max-width: 550px;"><div style="left: 0; width: 100%; height: 0; position: relative; padding-bottom: 100%;"><iframe src="//cdn.iframe.ly/api/iframe?app=1&url=https%3A%2F%2Fx.com%2FSpaceX%2Fstatus%2F1833424823780790674%3Fref_src%3Dtwsrc%5Etfw%7Ctwcamp%5Etweetembed%7Ctwterm%5E1833424823780790674%7Ctwgr%5E8e29d2205ec9a58cdc28c18dcfd2188b0e870949%7Ctwcon%5Es1_&key=87ca3314a9fa775b5c3a7726100694b0" style="top: 0; left: 0; width: 100%; height: 100%; position: absolute; border: 0;" allowfullscreen></iframe></div></div></div>
Prva američka svemirska šetnja je bila 1965. godine, na kapsuli "Gemini", i koristila se sličnu proceduru onoj koja je planirana za "Polaris Dawn": kapsula je bila pod pritiskom, otvor se otvorio, a astronaut u svemirskom odijelu izašao je vani na priveznom kablu.
Džered Ajzakmen, 41, pilot i milijarder, osnivač kompanije za elektronsko plaćanje Shift4, finansira misiju Polaris, kao što je učinio za svoj Inspiration4 let sa SpejsEksom 2021. Odbio je reći koliko plaća za misije, ali vjerovatno će koštati stotine miliona dolara.
Pridružio mu se pilot misije Skot Potit, 50, penzionisani američki. potpukovnik ratnog zrakoplovstva, te zaposlenici SpejsEksa Sara Gilis, 30, i Ana Menon, 38, obje starije inženjerke u kompaniji.
Za šetnju svemirom Ajzakmen i Gilis će izaći iz svemirske letilice vezani dovodom kisika, dok Potit i Menon ostaju u kabini.
Misija je prva u Ajzakmenovom privatnom programu Polaris koji uključuje narednu misiju "Crew Dragon" u budućnosti, nakon čega slijedi let na SpejsEksovom Staršipu, džinovskoj raketi za koju je kompanija potrošila milijarde dolara.
<div class="embed-block"><div style="max-width: 550px;"><div style="left: 0; width: 100%; height: 0; position: relative; padding-bottom: 100%;"><iframe src="//cdn.iframe.ly/api/iframe?app=1&url=https%3A%2F%2Fx.com%2FSpaceX%2Fstatus%2F1833439651291402600%3Fref_src%3Dtwsrc%5Etfw%7Ctwcamp%5Etweetembed%7Ctwterm%5E1833439651291402600%7Ctwgr%5E8e29d2205ec9a58cdc28c18dcfd2188b0e870949%7Ctwcon%5Es1_&key=87ca3314a9fa775b5c3a7726100694b0" style="top: 0; left: 0; width: 100%; height: 100%; position: absolute; border: 0;" allowfullscreen></iframe></div></div></div>
Kompanija je prethodno imala četiri privatne misije: "Isaacman's Inspiration4" i tri privatna leta astronauta koje je organizirao Aksiom Spejs sa sjedištem u Hjustonu.
Boing se bori da razvije sličnu svemirsku letilicu, Starlajner, koja bi mogla parirati "Crew Dragon"-u.
Ipak, Starlajnerova najnovija probna misija NASA-e koja je počela u junu - kada je prvi put letjela sa posadom - ostavila je svoje astronaute na ISS-u prošle sedmice zbog problema s pogonskim sistemom.

Četiri astronauta otišla u prvu privatno finansiranu šetnju svemirom

Nakon višemjesečnih konsultacija sa Evropskom komisijom stvoreni su uslovi za implementaciju Direktive koja se odnosi na GDPR, odnosno zaštitu podataka o ličnosti, saopšteno je iz Vlade Crne Gore.
S tim u vezi, Vlada je na današnjoj sjednici usvojila 12 amandmana na Zakon o unutrašnjim poslovima i 12 amandmana na Zakon o Agenciji za nacionalnu bezbjednosti koji su proizvod višemjesečnih konsultacija sa naldežnim direktoratima Evropske komisije.
- Amandmanima se u potpunosti omogućava usklađivanje navedenih zakonskih rješenja sa GDPR kao obaveza u dijelu zatvaranja pregovaračkih poglavlja, a u skladu sa zahtjevom Evropske komisije - navedeno je u saopštenju Vlade.
Pojasnili su da se pod privatnim podacima u smislu GDPR smatraju svi podaci o identitetu lica, ili podaci iz kojih se može jednoznačno utvrditi identitet lica, te podaci o političkoj, seksualnoj orijentaciji, rasi, imovnom stanju, ali i podaci kao što su istorija pretraga, meta podaci na fajlovima koje je napravila određena osoba, a koji mogu otkriti identitet, podaci o zdravlju, imovnom stanju, kretanju, navikama, te drugi personalni podaci čijim bi se objavljivanjem ili zloupotrebom mogla ugroziti osoba.

Vlada utvrdila amandmane na zakone o unutrašnjim poslovima i ANB-u: U potpunosti omogućeno usklađivanje sa GDPR

Medijski savjet za samoregulaciju izražava ozbiljnu zabrinutost povodom pravosnažne odluke Višeg suda za prekršaje u Bijelom Polju, kojom su trojica punoljetnih okrivljenih oslobođeni odgovornosti za napade i prijetnje novinarima tokom izvještavanja iz Gornjeg Zaostra u avgustu 2025. godine.
Kako podsjećaju, reporteri Pobjede i Vijesti bili su izloženi uvredama, prijetnjama, fizičkom kontaktu i oduzimanju opreme dok su profesionalno obavljali svoj posao, pokušavajući da dokumentuju uklanjanje nezakonito postavljenog spomenika četničkom komandantu i zločincu Pavlu Đurišiću.&nbsp;
Uprkos tome, dodaju, epilog prekršajnog postupka je - nema dovoljno dokaza.
- Posebno zabrinjava neujednačenost u kvalifikaciji radnji koje su se dogodile tokom istog događaja i imale za cilj onemogućavanje novinara da obavljaju svoj posao. Dok se u jednom predmetu vodi krivični postupak za djelo prinude nad novinarom, u prekršajnom postupku je oduzimanje telefona i sprečavanje snimanja ocijenjeno kao radnja bez elemenata fizičkog napada, uz obrazloženje da nije bilo kontakta „tijelo o tijelo” - naglasili su iz MSS.&nbsp;
Sve to, prema njihovim riječima, može da nametne pitanje dosljednosti primjene prava i ujednačenosti sudske prakse u predmetima koji se odnose na bezbjednost medijskih radnika.
- Dodatnu zabrinutost izaziva činjenica da su i drugi postupci koji se vode u vezi sa ovim događajem obilježeni višestrukim odlaganjima ročišta, što produžava pravnu neizvjesnost i slabi povjerenje u efikasnost pravosuđa - naveli su u saopštenju.&nbsp;
Medijski savjet podsjeća da je u javnosti više puta ukazivano na ulogu crkvenih struktura u kontekstu podizanja spomenika čije je uklanjanje bilo povod za napad na novinare.&nbsp;
Posebno, poručuju, zabrinjava činjenica da spomenik Pavlu Đurišiću, nakon uklanjanja u crkvu, pa u manastir, nikada nije pronađen, niti je javnosti dato jasno i uvjerljivo objašnjenje o postupanju nadležnih organa u tom dijelu slučaja.
- U demokratskom društvu legitimno je postaviti pitanje da li su sve institucije u ovom predmetu postupale jednako efikasno, nepristrasno i bez uticaja bilo kakvih vaninstitucionalnih autoriteta i da li je zaštita novinara bila tretirana kao prioritet u odnosu na druge interese. Svaka percepcija da vjerski ili politički autoriteti mogu imati veći uticaj od zakona predstavlja ozbiljan problem za vladavinu prava - navode iz MSS.&nbsp;
Medijski savjet za samoregulaciju, kako navode, ne prejudicira odgovornost bilo kojeg subjekta, ali smatra da izostanak uvjerljivog i dosljednog institucionalnog odgovora stvara percepciju nekažnjivosti.
- Ona može negativno da utiče na slobodu medija i spremnost novinara da izvještavaju o temama od javnog značaja. Nastavićemo da pratimo ovaj i sve druge slučajeve napada na novinare, insistirajući na transparentnosti, dosljednosti i odgovornosti institucija, jer bez stvarne zaštite novinara nema ni suštinske slobode medija - zaključuju u saopštenju.&nbsp;

Epilog slučaja Gornje Zaostro produbljuje sumnje u efikasnost institucionalne zaštite novinara

Prof. dr Martin Ćalasan dobitnik je nagrade za najuspješnijeg naučnika u oblasti prirodno-matematičkih, tehničko-tehnoloških, medicinskih i poljoprivrednih nauka, saopšteno je iz Ministarstva prosvjete, nauke i inovacija.
Komisija za dodjelu nagrada za naučna dostignuća je, nakon sprovedenog postupka razmatranja i vrednovanja prijava pristiglih po Javnom pozivu za dodjelu nagrada za naučna dostignuća u 2025. godini, u skladu sa Zakonom o naučnoistraživačkoj djelatnosti i Pravilnikom o bližim uslovima i kriterijumima za dodjelu nagrada za dostignuća u oblasti naučnoistraživačke djelatnosti, utvrdila prijedlog dobitnika nagrada.
Na osnovu Izvještaja Komisije i ukupnog broja ostvarenih bodova, Ministarstvo prosvjete, nauke i inovacija donijelo je Odluku o dodjeli nagrada za naučna dostignuća u 2025. godini.
Pored Ćalasana, nagrade su dobili i dr Teodora Stanković, Univerzitet Crne Gore za najuspješniju mladu naučnicu do 35 godina života u oblasti društvenih i humanističkih nauka i dr Mihail Micev, Univerzitet Crne Gore za najuspješnijeg mladog naučnika do 35 godina života u oblasti prirodno-matematičkih, tehničko-tehnoloških, medicinskih i poljoprivrednih nauka.
Javni poziv za dodjelu nagrada za naučna dostignuća u 2025. godini objavljen je 29. decembra 2025. godine, a do isteka roka za podnošenje prijava zaprimljeno je ukupno 19 prijava za sve kategorije nagrada, dok su tri prijave odbačene kao neblagovremene.
- Komisija je prilikom ocjenjivanja i bodovanja prijava primjenjivala kriterijume utvrđene Javnim pozivom i Pravilnikom, vodeći računa o naučnoistraživačkom karakteru prijavljenih doprinosa, njihovoj relevantnosti i ostvarenju u 2025. godini, kao i o dostavljenim dokazima o ispunjenosti propisanih uslova - pojasnili su iz MPNI.
Nagrade za naučna dostignuća dobitnicima će uručiti ministarka prosvjete, nauke i inovacija Anđela Jakšić-Stojanović.

Ćalasan, Stanković i Micev dobitnici nagrada za naučna dostignuća u 2025.

Iniciranje potpisivanja Sporazuma o vazdušnom saobraćaju između Crne Gore i Irske je u obostranom interesu, poručio je predsjednik Crne 
Gore Jakov Milatović.
Milatović se zahvalio ministru za saobraćaj, klimu, energetiku i životnu sredinu Irske Darah O'Brajen na srdačnom dočeku i konstruktivnom razgovoru. &nbsp;
- Irska pruža snažnu podršku Crnoj Gori i želi da nam, kroz konkretne inicijative i razmjenu iskustava, pomogne u daljem razvoju i jačanju naših kapaciteta - naveo je Milatović na mreži X.
On je istakao da je poseban fokus bio na uspostavljanju direktnih avio-linija između Crne Gore i Irske, što bi, navodi on, predstavljalo snažan podsticaj turističkoj i ekonomskoj saradnji, kao i dodatno učvršćivanje veza između naših građana. &nbsp;
- Saglasili smo se da je u obostranom interesu da se odmah inicira potpisivanje Sporazuma o vazdušnom saobraćaju između naše dvije zemlje - naglasio je Milatović.
Mialtović i O'Brajen su razgovarali i o jačanju saradnje u oblasti investicija, održivog razvoja, energetike i klimatskih politika, uz razmjenu znanja i dobrih praksi.
- Crna Gora i Irska imaju značajan potencijal za produbljivanje partnerstva, a jačanje saobraćajne povezanosti predstavlja snažan impuls u tom pravcu - poručio je Milatović.
<div class="embed-block"><div style="max-width: 550px;"><div style="left: 0; width: 100%; height: 0; position: relative; padding-bottom: 100%;"><iframe src="https://cdn.iframe.ly/api/iframe?app=1&url=https%3A%2F%2Fx.com%2FJakovMilatovic%2Fstatus%2F2026990810097467885%3Ft%3DmxYKo7twBzT_WvMGj8-lnw&key=87ca3314a9fa775b5c3a7726100694b0" style="top: 0; left: 0; width: 100%; height: 100%; position: absolute; border: 0;" allowfullscreen></iframe></div></div></div>

Tag: spaxex