Japan je preduzeo posljednji korak ka obnovi rada najveće nuklearne elektrane na svijetu što je prekretnica u povratku te zemlje nuklearnoj energiji poslije skoro 15 godina od katastrofe u Fukušimi, piše japanski list Džapen tajms (Japan Times).
Reaktori elektrane Kašivazaki-Karive, 220 kilometara sjeverozapadno od Tokija, bili su među ukupno 54 u Japanu koji su isključeni poslije zemljotresa i cunamija 2011. godine. Tada je teško oštećena elektrana Fukušima Jedan što je bila najveća nuklearna katastrofi od one u Černobilju 1986.
Skupština prefekture Nigata, u kojoj je elektrana Kašivazaki-Kariva, odobrila je plan za pokretanje reaktora uprkos protestu ispred njene zgrade.
Istraživanje javnog mnjenja koje je prefektura objavila u oktobru, pokazalo je da 60 odsto stanovnika ne smatra da postoje uslovi da elektrana ponovo proradi.
Kašivazaki-Kariva će biti prva nuklearna centrala kojom će upravljati „Tokijska električna kompanija za proizvodnju“(TEPCO) koja je upravljala propalom elektranom Fukušima, te je skoro 70 odsto anketiranih zabrinuto zbog toga što će ta firma biti angažovana u njihovoj prefekturi.
TEPCO razmatra ponovno aktiviranje prvog od sedam reaktora u toj elektrani već 20. januara što bi moglo da poveća snabdijevanje električnom energijom područje Tokija za svega dva odsto, procijenilo je Ministarstvo industrije.
Portparol te kompanije Masakacu Takata je kazao da je ta firma „čvrsto posvećena tome da se nikada ne ponovi takva nesreća kakva je bila u Fukušimi“.
Tepko se ove godine obavezao da će u prefekturu Nigata tokom narednih 10 godina uložiti 100 milijardi jena (oko 546 miliona eura), nastojeći da za to dobije podršku stanovništva.
Japan je poslije nesreće u Fukušimi ponovo pokrenuo 14 od 33 nuklearna reaktora koji su operativni, kako bi smanjio uvoz uglja i gasa.
U julu je preduzeće „Kansai Elektrik Pauer“, vodeći japanski operater nuklearne energije, saopštilo da će početi pripremu jednopg reaktora u zapadnom Japanu, prvog novod od katastrofe u Fukušimi.
Premijerka Sanae Takaiči je podržala ponovno pokretanje nuklearnih elektrana radi energetske sigurnosti i smanjenja rashoda za uvoz fosilnih goriva, od kojih se proizvodi 60 do 70 odsto struje u Japanu.
Japan je prošle godine na uvoz tečnog gasa i uglja potrošio 10,7 hiljada milijardi jena (5,8 milijardi eura), što čini desetinu ukupnih rashoda za uvoz.
Japan očekuje da će potražnja za strujom tokom naredne decenije porasti zbog razvoja ​​centara za obradu podataka koji koriste vještačku inteligenciju, a ona troši mnogo struje.
Da bi zadovoljio i energetske potrebe i obaveze u vezi sa dekarbonizacijom, Japan je odlučio da do 2040. godine udvostruči udio nuklearne energije u proizvodnji struje, sa 10 na 20 odsto.

Portal ETV

original

viewImage

baseImage

610x380

500x500

400x240

400x203

1250x600

1084x550

thumbnail

Japan se sprema da ponovo pokrene najveću nuklearnu elektranu na svijetu

Američka svemirska agencija NASA će ubrzati svoje napore da instalira nuklearni reaktor na Mjesecu do kraja decenije, potvrdila je danas ta agencija AFP-u, usred svemirske trke između SAD i njenih ruskih i kineskih rivala.
- Imperativ je da agencija brzo djeluje - rekao je vršilac dužnosti administratora NASA-e Šon Dafi.
Prema njegovim riječima, od marta 2024. godine, Kina i Rusija su najmanje tri puta objavile svoju zajedničku namjeru da instaliraju reaktor na Mjesecu do sredine 2030-ih.
- Prva zemlja koja to učini mogla bi potencijalno da proglasi zonu isključenja, što bi značajno ometalo SAD u uspostavljanju prisustva planiranog u okviru programa Artemida - dodao je on.
Najavljen tokom prvog mandata Donalda Trampa, taj program predviđa slanje novih američkih astronauta na Mjesec. Sada je to planirano za sredinu 2027. godine, a potom slijedi uspostavljanje američkog dugoročnog prisustva na Mjesecu, više od 50 godina poslije posljednje misije Apolo.
U tom cilju, NASA godinama proučava mogućnost instaliranja malog nuklearnog reaktora na Mjesecu, a u budućnosti i na Marsu, kako bi se omogućila proizvodnja energije neophodna za takvo ljudsko prisustvo.
Za razliku od sistema solarne energije, nuklearni uređaj bi mogao da bude instaliran u područjima koja su stalno u sjenci, posebno blizu Južnog pola gdje SAD i njihovi rivali koncentrišu svoje napore.
Taj uređaj bi mogao da proizvodi energiju kontinuirano, čak i tokom lunarnih noći, koje traju nekoliko zemaljskih nedjelja.
NASA sada cilja da rasporedi takav reaktor do 2030. godine.
Poziv za prijedloge, koji će uskoro biti objavljen, biće za uređaj sposoban da proizvede najmanje 100 kilovati električne energije, dovoljno za napajanje približno 75 američkih domaćinstava.
Ta izjava dolazi u trenutku kada je globalna svemirska trka, posebno između SAD i Kine, u punom jeku, a Peking namjerava da pošalje ljude na Mjesec do 2030. godine.
Međutim, od povratka na vlast Tramp više nije siguran da li bi istraživanje svemira trebalo da bude jedan od njegovih glavnih prioriteta.
Tramp, inače kritičar programa Artemida, koji je veoma skup i pretrpio je brojna kašnjenja, posljednjih mjeseci pominje da bi mogao potpuno da preskoči Mjesec i bavi se direktno planetom Mars.

NASA ubrzava planove za postavljanje nuklearnog reaktora na Mjesecu

Nuklearni reaktor u atomskoj centrali Onagava biće zaustavljen samo nekoliko dana nakon što je postao prvi koji je ponovo pokrenut u regionu Mijagi poslije zemljotresa i cunamija 2011. godine, saopštio je operater elektrane, ukazujući na potrebu za pregledom.
Odluka o zaustavljanju proistekla je iz problema sa slanjem uređaja neophodnog da se potvrdi stanje reaktora, prenijela je agencija Kjodo.
Tokijska elektrodistribucija saopštila je da nije potvrdila nikakve abnormalnosti u reaktoru broj dva.
Reaktor broj dva u utorak se pridružio grupi od desetak reaktora koji su ponovo pokrenuti u Japanu nakon što su ispunili strože bezbjednosne standarde poslije nesreće u centrali Fukušima Daići 2011. godine.
Tokijska elektrodistribucija nije uspjela da postavi uređaj za podešavanje očitavanja neutronskog detektora unutar reaktora.
Uređaj je ručno izvučen i vraćen u zaštićeni kontejner.
Kompanija je saopštila da će istražiti uzrok incidenta i odlučiti kada će nastaviti proizvodnju električne energije. Za sada nije poznato koliko će trajati odlaganje.

Zaustavljen reaktor na nuklearki u Japanu: Tek što je ponovo pokrenut

U japanskoj nuklearnoj elektrani Fukušima Daiči počela je dvonedjeljna misija tokom koje bi robot trebalo da uzme prvi uzorak otopljenog goriva iz unutrašnjosti jednog od tri oštećena reaktora.
Radioaktivno gorivo i drugi materijali u reaktorima su se istopili kada su veliki zemljotres i cunami 2011. godine oštetili sisteme za hlađenje.
Operater elektrane "Tokyo Electric Power Company Holdings" (TEPCO) ranije je koristio male robote da ispita unutrašnjost reaktora, ali ovo je prvi put da robot treba da prikupi uzorak otopljenog otpada.
Misija bi trebalo da označi početak najzahtjevnijeg dijela višedecenijskog gašenja postrojenja.
Prvobitno je bila planirana za 22. avgust, ali je odložena zbog loše postavljenih cijevi kroz koje robot treba da stigne do reaktora.
Robotom, koji je nazvan „telesko“ i kojim se upravlja daljinski, treba da prikupi uzorak težak manje od tri grama. Za tu akciju se očekuje da će biti potrebno oko dvije sedmice.
Procjenjuje se da je u tri reaktora u Fukušimi ostalo oko 880 tona istopljenog radioaktivnog goriva.
Vlada i TEPCO postavili su cilj da za 30 do 40 godina „očiste“ postrojenje, uprkos kritikama da je plan nerealan. Odluka o planovima za potpuno uklanjanje otopljenog goriva ili njegovo skladištenje nije donijeta.

Robot treba da uzme uzorak iz unutrašnjosti reaktora u Fukušimi

Vrhovni sud Crne Gore donio je dva dokumenta sa smjernicama za izricanje krivičnih sankcija – Smjernice za izricanje krivičnih sankcija u predmetima teškog i organizovanog kriminala i Smjernice za izricanje krivičnih sankcija za krivično djelo neovlašćena proizvodnja, držanje i stavljanje u promet opojnih droga (član 300 Krivičnog zakonika Crne Gore), saopšteno je iz ove sudske instance.
Kako ističu, donošenje ovih smjernica predstavlja odgovor sudstva na složenost i društvenu opasnost krivičnih djela u oblasti teškog i organizovanog kriminala i krivičnih djela u vezi sa opojnim drogama čime je načinjen značajan institucionalni iskorak ka daljem ujednačavanju sudske prakse i jačanju pravne sigurnosti.
Govoreći o Smjernicama za izricanje krivičnih sankcija u predmetima teškog i organizovanog kriminala, predsjednica Vrhovnog suda Crne Gore Valentina Pavličić istakla je da „kaznena politika u predmetima teškog i organizovanog kriminala mora biti odlučna, zakonita i dosljedna, ali istovremeno pravno utemeljena, individualizovana i srazmjerna težini konkretnog krivičnog djela. Uloga sudova u ovim predmetima prevazilazi okvire pojedinačne odgovornosti učinioca, jer izricanjem krivičnih sankcija sudovi potvrđuju autoritet prava, jačaju pravnu sigurnost i povjerenje javnosti u institucije.”
Smjernice za izricanje krivičnih sankcija za krivična djela u vezi sa opojnim drogama imaju za cilj da doprinesu dosljednijem i ujednačenijem sudskom postupanju u predmetima koji se odnose na neovlašćenu proizvodnju, držanje i stavljanje u promet opojnih droga, uz puno poštovanje međunarodnih standarda i sudijske nezavisnosti. Poseban akcenat stavljen je na individualizaciju kazne, srazmjernost i obavezu jasnog i razumnog obrazlaganja sudskih odluka.
&nbsp;- Krivična djela u vezi sa neovlašćenom proizvodnjom i prometom opojnih droga predstavljaju ozbiljan izazov za pravosudni sistem, jer njihove posljedice ugrožavaju javno zdravlje, bezbjednost i povjerenje građana u pravni poredak. Izricanje krivičnih sankcija u ovim predmetima zahtijeva dosljednu primjenu načela zakonitosti, individualizacije i srazmjernosti, uz pažljivo vrednovanje svih okolnosti konkretnog slučaja- naglasila je Pavličić.
Smjernice su koncipirane kao savjetodavni i orijentacioni okvir koji sudijama pruža podršku u odmjeravanju krivičnih sankcija, uz puno poštovanje načela zakonitosti, individualizacije i srazmjernosti, kao i sudijske nezavisnosti. Smjernice za izricanje krivičnih sankcija u predmetima teškog i organizovanog kriminala zasnovane su na međunarodnim obavezama Crne Gore, uključujući Konvenciju Ujedinjenih nacija protiv transnacionalnog organizovanog kriminala (Palermo konvenciju), dok Smjernice za krivična djela u vezi sa opojnim drogama uvažavaju standarde pravičnog suđenja garantovane članom 6 Evropske konvencije o ljudskim pravima i praksu Evropskog suda za ljudska prava.
Oba dokumenta izrađena su od strane Radne grupe koju je formirala predsjednica Vrhovnog suda, a koju su činile predsjednica Radne grupe i sutkinja Vrhovnog suda Crne Gore Milenka Seka Žižić, sudija Apelacionog suda Crne Gore Predrag Tabaš, sutkinja Višeg suda u Podgorici Irena Šofranac Nedović, kao i savjetnice u Vrhovnom sudu Crne Gore Bojana Bandović i Katarina Kapuci Lakićević.
U izradi smjernica učestvovali su i međunarodni eksperti Nik Hokins i Pirs Vestlejk, uz ekspertsku podršku obezbijeđenu kroz Projekat „Program za demokratsko osnaživanje – Integritet pravosuđa“, koji finansira Vlada Ujedinjenog Kraljevstva – Ministarstvo vanjskih poslova, a sprovodi organizacija Sustainable Criminal Justice Solutions (SCJS), uz podršku Britanske ambasade u Podgorici.
Dokumenti su objavljeni na zvaničnoj internet stranici Vrhovnog suda i dostupni su javnosti.
- Donošenjem ovih smjernica Vrhovni sud Crne Gore potvrđuje svoju posvećenost jačanju vladavine prava, unapređenju kvaliteta sudskog odlučivanja i aktivnoj ulozi sudstva u suzbijanju najtežih oblika kriminaliteta, uz puno poštovanje sudijske nezavisnosti i zaštitu ljudskih prava- zaključuje se u saopštenju.

Vrhovni sud donosi nove smjernice u predmetima organizovanog kriminala i opojnih droga

U Crnoj Gori u posljednja 24 sata evidentrano je 13 saobraćajnih nezgoda, u kojima je sedam osoba povrijeđeno lakše.
&nbsp;Iz Operativno-komunikacionog centra Uprave policije saopšteno je da je u Podgorici evidentirano devet nezgoda.
&nbsp;Po jedna nezgoda evidentirana je u Baru, Herceg Novom, Kotoru i Budvi.
&nbsp;Izdata su 623 naloga za uplatu novčanih kazni i podnijeto 57 prekršajnih prijava.&nbsp;
Policija je oduzela šest pari registarskih tablica.

UP: Za 24 sata 13 saobraćajnih nezgoda

Predsjednica Skupštine Glavnog grada Jelena Borovinić Bojović, govoreći o aktuelnoj situaciji u Botunu i ponovnim okupljanjima mještana, kazala da su građani Zete godinama bili marginalizovani, te da sa njima nije vođena adekvatna komunikacija što je, kako je istakla, dovelo do problema sa kojima se danas suočavamo.
- To je naslijeđeni problem koji je decenijama guran pod tepih. Sada smo u situaciji da zbog evropskih integracija i potrebe za savremenim ekološkim rješenjima ovo pitanje mora da se rješava. Vjerujem da rješenje može da se pronađe, ali isključivo kroz adekvatan dogovor, u interesu i Zete i Podgorice- poručila je Borovinić Bojović za Newsmax Balkans TV.
Istakla je da se slična postrojenja grade širom i regiona i Evrope, te da će takvi projekti biti realizovani i u drugim gradovima Crne Gore, zbog čega smatra da je dijalog jedini održiv put.
Osvrnula se i na političke posljedice dešavanja u Botunu, podsjećajući da je nakon izlaska odbornika DNP-a iz vlasti Skupština Glavnog grada ušla u, kako je navela, „sivu zonu funkcionisanja“.
- Očekujem odgovornost svih odbornika, bez obzira na političke razlike. Interes građana Podgorice i stabilnost grada moraju biti iznad svega- naglasila je ona.
Govoreći o inicijativi Evropskog saveza za skraćenje mandata Skupštini, kazala je da će se o toj temi razgovarati sa šefovima klubova odbornika, te da će sjednica biti sazvana u skladu sa zakonskim rokovima.
Ipak, kada je riječ o mogućnosti novih izbora u Podgorici, njen stav je jasan.
- U prethodne tri godine imali smo dva izborna procesa u Podgorici. Građani imaju mnogo važnijih pitanja koja direktno utiču na njihov kvalitet života. Izbori remete političku stabilnost, zaustavljaju kapitalne i infrastrukturne projekte i usporavaju razvoj grada- kazala je Borovinić Bojović.
Dodala je da bi eventualni novi izborni ciklus u kratkom roku predstavljao dodatno opterećenje, kako političko, tako i ekonomsko.
- Ukoliko u narednih godinu dana budemo imali dva izborna procesa, to neće biti dobro ni za funkcionisanje grada ni za kvalitet života građana. Logično se nameće zaključak da izbori u ovom trenutku nijesu rješenje- zaključila je Borovinić Bojović.

Borovinić Bojović: Za Botun potreban dijalog, novi izbori, nijesu rješenje

Centar za građansko obrazovanje (CGO), na Svjetski dana nevladinih organizacija, podvlači ozbiljan raskorak između deklarativne podrške i stvarnih uslova u kojima nevladine organizacije djeluju u Crnoj Gori. Iako se NVO sektor godinama prepoznaje kao važan akter u procesima demokratizacije, evropeizacije i zaštite javnog interesa, institucionalni i normativni okvir još uvijek ne obezbjeđuje stabilne, predvidive i podsticajne uslove za njegovo funkcionisanje. - Na jednoj strani bilježimo značajan nivo povjerenja građanstva u NVO sektor. Podaci iz decembarskog CG pulsa, zajedničke inicijative CGO-a i Instituta DAMAR, ukazuju da je NVO sektor među najpozitivnije ocijenjenim društvenim akterima, ispred brojnih institucija, uključujući i Vladu Crne Gore. Kontinuitet ovih nalaza potvrđen je i kroz ranija istraživanja realizovana u okviru CGO programa „OCD u Crnoj Gori – od osnovnih usluga do oblikovanja politika – M’BASE“. Takvi trendovi pokazuju da javnost prepoznaje ulogu civilnog društva, ali i da je to povjerenje krhko i lako narušivo u ambijentu ograničenog prostora za djelovanje- navodi se u saopštenju koje potpisuje Mira Popović Trstenjak, koordinatorka programa Demokratizacija i evropeizacija. Istovremeno, ističu iz CGO, sve je izraženija percepcija da u Crnoj Gori ne postoje adekvatni uslovi za razvoj nevladinih organizacija koje mogu nezavisno, kritički i dosljedno djelovati, uključujući i ulogu korektiva vlasti. To je posljedica dugotrajnog procesa tokom kojeg se prostor za autonomno djelovanje civilnog društva postepeno sužava, kroz institucionalne pritiske, selektivnu podršku i izostanak garancija nezavisnosti. - Posebno brine što se, paralelno sa javnim porukama najviših državnih zvaničnika o značaju stručnosti i iskustva NVO sektora u procesu evropskih integracija, predlažu i oblikuju rješenja koja te iste organizacije dovode u stanje pravne i finansijske neizvjesnosti. Ovaj disbalans između retorike i prakse dodatno produbljuje nepovjerenje i stvara osjećaj nesigurnosti u sektoru koji bi trebalo da bude partner u kreiranju i sprovođenju javnih politika, a koji je danas, više nego ikad, isključen iz suštinskih procesa donošenja odluka- navode iz CGO.  <figure><img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/20260226080232_79d7ad66efa54aa080400b323f9c8be5508c82112fb17b776ab05f816436713a.jpg" data-media-id="editor_0" data-image-id="20260226080232_79d7ad66efa54aa080400b323f9c8be5508c82112fb17b776ab05f816436713a" data-rendition-name="original" width="250" height="312" loading="lazy" alt="Svjetski dan NVO"></figure>  U takvom ambijentu, upozoravaju, dodatni rizik predstavlja i Nacrt Zakona o nevladinim organizacijama, koji je objavljen bez adekvatnog obrazloženja, čime je narušena transparentnost zakonodavnog procesa. Iako Nacrt sadrži određene pozitivne pomake, poput povećanja procenta budžetskih sredstava za finansiranje projekata i programa u oblastima od javnog interesa sa 0,3 odsto na 0,38 odsto budžeta, kao i povećanja izdvajanja za oblasti zaštite lica sa invaliditetom, ključni kriterijumi i procedure finansiranja ostaju prepušteni podzakonskim aktima. Time se pravna sigurnost zamjenjuje trenutnom voljom izvršne vlasti, što otvara prostor za arbitrarna tumačenja i produbljuje zavisnost sektora od izvršne vlasti jer se ta akta mogu mijenjati brzo i bez uključenja javnosti ili potrebne skupštinske većine. Zabrinutost izaziva i trend jačanja nadzornih i kontrolnih mehanizama nad radom nevladinih organizacija, jer se institucionalni okvir razvija više u pravcu ograničavanja nego osnaživanja civilnog sektora. Posebno su problematične mjere koje se, pod izgovorom usklađivanja sa međunarodnim preporukama, poput onih koje daje MONEYVAL, mogu tumačiti i primjenjivati na način koji proizvodi efekat pritiska, obeshrabrivanja i zastrašivanja. Na primjer, insistiranje na strogim provjerama osnivača NVO i prijetnje automatskim brisanjem iz registra zbog administrativnih propusta ne doprinose uređenju sistema, već mogu imati efekat eliminacije manjih i ranjivijih organizacija. Pritisci na civilni sektor kroz normativne inicijative nose i pokušaje da se kritičko djelovanje učini finansijski rizičnim, konkretno kroz izmjene Zakona o slobodnom pristupu informacijama. Takve prakse šalju opasnu poruku da se borba za transparentnost, odgovornost i vladavinu prava nastoji učiniti preskupom, umjesto da se podstiče kao društveno poželjna i demokratski neophodna aktivnost. - CGO podsjeća da NVO sektor ne traži privilegovan status, već predvidiv, stabilan i pravičan institucionalni okvir u kojem zakoni važe jednako za sve, a ne selektivno kao instrument pritiska. Put ka EU ne može se graditi metodama prisile i disciplinovanja neistomišljenika, a NVO sektor ostaje jedan od ključnih korektiva vlasti i nezaobilazan stub demokratskog razvoja. U vremenu kada se prostor za kritičko i nezavisno djelovanje dodatno sužava, očuvanje i jačanje NVO postaje suštinsko pitanje demokratske stabilnosti i društvenog razvoja Crne Gore, a za to primarnu odgovornost nose donosioci odluka- zaključuje se u saopštenju.

Tag: nuklearni-reaktor