Mnogi gradovi i komune u Njemačkoj su bankrotirali i više ne znaju kako da ispune svoje obaveze. Krivicu vide u saveznim instucijama.
Nije prošlo mnogo vremena otkako je Vajzah, mjesto udaljeno svega pola sata vožnje od Štutgarta, bio najbogatija komuna u Njemačkoj. U tom malom mjestu živi svega 7.700 stanovnika.
Tu Porše ima svoj razvojni centar, a komuna je imala koristi od milijardi profita tog giganta, &nbsp;kroz porez koji se slivao u njen budžet. Po glavu stanovnika Vajzaha to je 2009. bilo po 20.000 eura poreskih prihoda, piše Dojče vele.
- Zahvaljujući Poršeu, u Vajzahu imamo najveći prihod od poreza na dobit po glavi stanovnika u cijeloj Njemačkoj - radovala se još 2011. tadašnja gradonačelnica Ursula Krojtl, prilikom otvaranja novog proširenja pogona ovog proizvođača automobila.
Ko je u Vajzahu želio da gradi kuću, od komune je po djetetu dobijao 10.000 eura građevinskog dodatka. Izgrađena je četvorospratna biblioteka, kupljen koncertni klavir za 100.000 eura, dodijeljivane su subvencije za privatne časove muzike. Ipak, najveći dio novca, obećavala je Krojtl, bio je deponovan u banci – kao rezerva za loša vremena.
<h2>Dobra vremena su prošla</h2>
Loša vremena su u međuvremenu stigla. Njemačka automobilska industrija nalazi se u najvećoj krizi u svojoj istoriji. Samo kod Poršea dobit je 2025. pala za oko 96 procenata. Posrću i druge grane privrede. Drastično su smanjeni prihodi od poreza na dobit preduzeća, od kojih komune u velikoj mjeri žive. Čak ni nekada bogati gradovi i komune više ne mogu da pokriju svoje rashode.
- Finansije komuna nalaze se u dramatičnom silaznom vrtlogu. To više nije zabrinjavajuće, nije ni katastrofalno – to je pogubno - kaže Ralf Špigler, predsjednik Njemačkog saveza gradova i komuna (DStGB) i gradonačelnik Nider-Olma.&nbsp;
<h2>Socijalni troškovi probijaju sve okvire</h2>
U federalno uređenoj Njemačkoj nadležnosti i zadaci raspodeljeni su između savezne države, saveznih pokrajina i komuna.
Komune su odgovorne za svakodnevni život građana i time za značajan dio državnih obaveza – od odvoza smeća, vodosnabdijevanja, škola i vrtića, preko vatrogasnih službi, sporta i kulture, pa sve do većine socijalnih davanja.
Gradovi i komune su, prema podacima Saveznog zavoda za statistiku, 2024. imali rashode u ukupnom iznosu od 400 milijardi eura. Za 2025. očekuju se još veći izdaci zbog rasta troškova za zaposlene i energente. Ipak, najveći generator troškova su socijalna davanja.
- Govori se o utrostručenju troškova u poslednjih 20 godina, bez ikakvog ozbiljnog pokrića - objašnjava Špigler.&nbsp;
Samo za brigu o djeci i mladima, pomoć za njegu i integracionu pomoć osobama sa invaliditetom, troškovi su 2007. iznosili skoro 38 milijardi eura. Od tada kontinuirano rastu, a procjenjuje se da će 2027. premašiti 102 milijarde eura.
<h2>Pravedna raspodjela: Obaveze imaju svoju cijenu</h2>
Poseban izazov predstavlja i integracija izbjeglica sa pravom boravka. Škole, pružaoci jezičkih i integracionih kurseva, službe za zapošljavanje, a naročito uprave za strance, rade na granici izdržljivosti.
Kada je riječ o socijalnim davanjima, Savez gradova i komuna zahtijeva potpuno novu raspodelu tereta. Savezna država, pokrajine i komune ubuduće bi trebalo da učestvuju u finansiranju na ravne djelioce - svako po trećinu.
Uz to, komune bi morale da budu uključene u proces donošenja zakona. Do sada zakone donose savezna država i pokrajine.&nbsp;
- Tako bi se ne samo finansijski teret, već i odgovornost za reformu socijalnih davanja raspodijelili na sve nivoe vlasti - kaže Špigler.
<h2>Obaveze rastu, sredstva se smanjuju</h2>
Neki idu i korak dalje. U novembru 2025. gradonačelnici svih 16 pokrajinskih prijestonica uputili su apel saveznoj vladi. Njihov zahtjev: svaki nacrt zakona koji u budućnosti donosi dodatne finansijske obaveze za komune mora od samog početka da predvidi punu finansijsku kompenzaciju. Po principu: „Ko naručuje, taj i plaća."
Kada se saberu godišnji rashodi savezne države, pokrajina i komuna, danas već 25 procenata otpada na zadatke gradova i komuna – i taj udio raste.&nbsp;
- Ali komune dobijaju samo 14 procenata ukupnih državnih poreskih prihoda - upozorava Špigler i govori o „ozbiljnoj neravnoteži".
<h2>Nedostaje skoro 220 milijardi eura</h2>
Manjak novca u komunalnim kasama raste iz godine u godinu. Godine 2023. nedostajalo je oko 7,5 milijardi eura, 2024. već 24 milijarde, a 2025. više od 30 milijardi.
- Lokalne poreze – porez na nepokretnosti i porez na dobit preduzeća – podigli smo do nivoa koji već dostiže granicu prihvatljivosti - kaže Špigler.&nbsp;
Štedi se na svim stranama. Građevinski projekti se obustavljaju, a finansiranje kulture i udruženja takođe je, nužno, zamrznuto.
Ulaganja u budućnost? Prema mišljenju Saveza gradova i komuna, to više gotovo da nije moguće. Novca nema ni za održavanje i sanaciju postojećih objekata. Potrebno bi bilo 218 milijardi eura kako bi se obnovile škole, gradske kuće, vrtići, bazeni, mostovi i putevi.
Tabela pokazuje da njemačkim komunama najviše novca nedostaje za škole (67,8 milijardi eura) i puteve (53,4 milijarde), a slijede vatrogasne službe (19,9 milijardi) i upravne zgrade (19,5 milijardi eura). Manjak novca postoji i u sportu (15,6 milijardi), zbrinjavanju djece (11,2 milijarde), vodosnabdijevanju (9,7 milijardi), kulturi (6,6 milijardi), ostalim oblastima (10 milijardi), dok je najmanji zaostatak zabilježen u IT sektoru (1,8 milijardi eura).
<h2>Život na skupim kratkoročnim kreditima</h2>
Pošto gradovi i opštine ne smiju dugoročno da se zadužuju za tekuće troškove, poput plata, grejanja i struje, svakodnevno uzimaju kratkoročne kredite za premošćavanje. Oni su, međutim, veoma skupi.
- To je kao da gorivo za automobil plaćate dozvoljenim minusom na računu – situacija koja je zapravo neodrživa. Operativna sposobnost na lokalnom nivou ozbiljno je ugrožena, sa kobnim posljedicama po privrednu konkurentnost Njemačke i lokalnu demokratiju - objašnjava Špigler.
<h2>Prve najave pomoći – ali da li je to dovoljno?</h2>
Savezna država i pokrajine svjesne su finansijskih problema komuna.&nbsp;
- Moramo da pomognemo komunama - rekao je početkom novembra savezni kancelar Fridrih Merc (CDU), osvrćući se na socijalna davanja. Cilj je da komune mogu da ispune „zakonske obaveze koje im namećemo". Međutim, privredna kriza ostavila je duboke rupe i u budžetima savezne države i pokrajina.
Savezni ministar finansija Lars Klingbajl (SPD) najavio je u decembru određene mjere rasterećenja za komune, ali bez konkretnih detalja. Istovremeno je ukazao na infrastrukturni paket savezne vlade vredan 500 milijardi eura, od čega bi 60 milijardi trebalo da pripadne komunama.&nbsp;
- To nije zanemarljivo - kazao je on.
S tim se slaže i predsjednik Saveza gradova i opština Špigler. Ipak, s obzirom na postojeće deficite, to neće biti dovoljno.&nbsp;
- To je ogroman gutljaj iz boce i mi smo na tome veoma zahvalni – ali to može biti samo početak - poručio je Špigler.

Portal ETV

original

viewImage

baseImage

610x380

500x500

400x240

400x203

1250x600

1084x550

thumbnail

Njemačke komune i gradovi na ivici bankrota

Muškarac je detonirao eksplozivnu napravu pored policijskog patrolnog vozila u centru Moskve rano u utorak, usmrtivši jednog policajca i ranivši još dvojicu, saopštilo je rusko Ministarstvo unutrašnjih poslova.
Eksplozija se dogodila neposredno poslije ponoći na trgu željezničke stanice Saviolovski, navodi se u saopštenju ministarstva objavljenom na Telegramu. Stanica Saviolovski, koja se nalazi u sjevernom dijelu Mokve, jedan je od glavnih željezničkih čvorova prijestonice.
Napadač je prišao saobraćajnim policajcima koji su sjedjeli u svom patrolnom vozilu, nakon čega je eksplodirala naprava, navodi se u saopštenju, uz dodatak da je napadač preminuo na licu mjesta.
Prema navodima ruske državne novinske agencije Tass, ciljani patrolni automobil je pretrpio veliku štetu, ali se nije zapalio. Lokalni mediji objavili su fotografije na kojima se vidi policijsko vozilo sa razbijenim staklima u blizini željezničkih šina.
Policija je ogradila područje, a na lice mjesta upućeno je više vozila hitne pomoći.
Ministarstvo je prvobitno saopštilo da je počinilac pobjegao. Nekoliko minuta kasnije naveli su da je muškarac pronađen mrtav na mjestu događaja nakon uviđaja i pregleda snimaka nadzornih kamera.
Vlasti nijesu odmah saopštile detalje o eksplozivnoj napravi niti o motivu napadača.
Ruski Istražni komitet, koji se bavi istragama teških krivičnih djela, saopštio je da je pokrenuo postupak zbog pokušaja ubistva službenog lica i zbog nezakonitog posjedovanja eksplozivnih naprava.

Eksplozija u centru Moskve: Poginuo policajac, dvojica ranjena

Predsjednik Crne Gore Jakov Milatović upriličio je prijem za ekipu filma „Planina“, koji je na Filmskom festivalu Sandens osvojio Veliku nagradu žirija za međunarodni dokumentarni film, a tom prilikom Milevu Garu Jovanović odlikovao je Ordenom crnogorske zastave za izuzetne zasluge u očuvanju Sinjajevine.
Milatović je primio autore filma Biljanu Tutorov i Petra Glomazića, kao i glavne protagonistkinje Milevu Garu Jovanović i Nadu Stanišić, povodom, kako je ocijenjeno, istorijskog uspjeha crnogorske kinematografije.
Čestitajući na nagradi, predsjednik je istakao da je riječ o najznačajnijem međunarodnom priznanju koje je jedan crnogorski film dobio.
– Ponosni smo što se glas Crne Gore i autentična crnogorska priča čula na jednom od najvažnijih filmskih festivala na svijetu – poručio je Milatović.
On je naglasio da nagrada prevazilazi pojedinačni uspjeh i predstavlja važan trenutak za crnogorsku kinematografiju u cjelini.
Govoreći o tematici filma, predsjednik je istakao da „Planina“ na snažan i dostojanstven način otvara pitanje zaštite prirodne sredine, posebno prostora kao što je Sinjajevina, te ukazao na značaj dijaloga o ravnoteži između razvoja i očuvanja prirodnih resursa, upravo kroz umjetnost.
U tom kontekstu, Milatović je Milevu Garu Jovanović odlikovao Ordenom crnogorske zastave za izuzetne zasluge u očuvanju Sinjajevine, istrajnu i dostojanstvenu borbu za zaštitu prirodne sredine i pravo zajednice da sačuva prostor svog identiteta, tradicije i života.
– Svojim ličnim primjerom pokazala je da odgovornost, hrabrost i istrajnost pojedinca mogu pokrenuti zajednicu i uticati na odluke od javnog značaja – istakao je Milatović.

Milatović odlikovao Milevu Garu Jovanović Ordenom crnogorske zastave

Agencija ISEM organizovala je u Podgorici 16. Međunarodni sajam stipendija i obrazovanja, koji je okupio više od 50 međunarodnih partnera iz oko 30 destinacija i privukao veliko interesovanje učenika, studenata, profesora i roditelja.
Na sajmu su predstavljene ljetnje škole jezika, ljetnji kampovi, srednje škole internatskog tipa, programi razmjene srednjoškolaca sa boravkom u pažljivo odabranim host porodicama, kao i univerzitetski programi na osnovnim, magistarskim i doktorskim studijama.
– Na sajmu se predstavio veliki broj naših međunarodnih partnera – brojne ljetnje škole jezika, ljetnji kampovi, srednje škole internatskog tipa, programi razmjene srednjoškolaca koji podrazumijevaju boravak u pažljivo odabranim host porodicama i pohađanje državnih škola, ali i brojni univerziteti na nivou osnovnih, magistarskih i doktorskih studija. Ovdje smo imali preko 50 međunarodnih partnera iz oko 30 različitih destinacija. Evropski kontinent je najpopularniji kada je obrazovanje u pitanju, ali su jako popularne destinacije i Amerika i Kanada – kazao je Baćko Babić, osnivač i izvršni direktor Agencije ISEM.
Prema njegovim riječima, fokus ovogodišnjeg sajma bio je na ljetnjim školama jezika i ljetnjim kampovima.
– Jedan od naših najpopularnijih programa je dvonedjeljni program u Americi gdje se tokom prve sedmice ljetnja škola pohađa u Njujorku, a druge sedmice u Majamiju. Za ljetnje kampove su popularne mediteranske zemlje kao što su Kipar, Malta, ali i destinacije kao što su Italija, Španija i neki od najpopularnijih gradova poput Londona i Edinburga. Ove zime smo organizovali zimske kampove u Dubaiju i Švajcarskoj, a za naredno ljeto planiramo da uvedemo Tokio i Los Anđeles kao destinacije koje su sve više tražene – naveo je Babić.
Sajam tradicionalno posjećuju i državne i privatne škole iz Crne Gore, koje dolaze organizovano sa učenicima.
– Bilježimo veliku posjećenost učenika završnih razreda osnovnih škola, učenika srednjih škola, studenata, ali i njihovih roditelja. Mislim da učenici, roditelji, a i predstavnici škola uviđaju benefit organizacije sajma ove vrste, tako da nas raduje da je interesovanje iz godine u godinu sve veće – istakao je Babić.
On je ukazao i na značaj obrazovanja u inostranstvu.
– Mislim da su sticanje obrazovanja i generalno život u inostranstvu jako važni za osamostaljivanje, sazrijevanje, bolje upoznavanje sebe, svojih talenata i za jednu ozbiljnu pripremu kada su u pitanju dalji akademski, profesionalni i životni izazovi. Sve prednosti koje se stiču školovanjem u inostranstvu su jako važne, te osim formalne diplome koja se dobija i koja je kvalitetna i ostali benefiti su podjednako važni – kazao je Babić.
Na sajmu se ove godine prvi put predstavio TSI Institut za transport i telekomunikacije iz Rige.
– Nudimo tehničke programe vezane za IT i inženjering, ali imamo i program biznis menadžmenta i logistike. Nadamo se da ćemo u Crnoj Gori naći mnogo motivisanih učenika zainteresovanih za polje tehnologije. Letonska Vlada nudi stipendije, a naše cijene su pristupačne za međunarodne studente što je vjerovatno najveći benefit. Nudimo pravo internacionalno iskustvo, jer mnogo međunarodnih studenata pohađa naš univerzitet, a mnogo je i inostranih profesora koji predaju kod nas – naveo je Edvards Umbarsko iz TSI Instituta.
Na sajmu je učestvovala i škola jezika International House London, sa ciljem da privuče veći broj učenika iz Crne Gore na ljetnje kampove u Londonu.
– Mi smo škola jezika u centru Londona i nudimo različite kurseve za djecu, tinejdžere, odrasle, takođe obučavamo profesore. Marketinški timovi većine škola se fokusiraju na velike zemlje, te mislim da zbog toga neke države ne dobiju pažnju. Zato je upravo važno da smo danas u Crnoj Gori jer ste nam značajno tržište – kazala je Julija Glusakova iz International House London.
Nakon Podgorice, 17. Međunarodni sajam stipendija i obrazovanja biće održan u srijedu, 25. februara 2026. godine, od 12 do 16 časova u Swissôtelu u Sarajevu.

16. Međunarodni sajam stipendija i obrazovanja u Podgorici

Državna revizorska institucija (DRI) objavila je Izvještaj o kontrolnoj reviziji Opštine Nikšić, kojim je utvrđeno da je lokalna uprava realizovala 18 od 24 preporuke date nakon revizije Završnog računa budžeta za 2022. godinu, dok tri preporuke nijesu sprovedene, a tri su djelimično realizovane.
Kontrolna revizija obuhvatila je provjeru realizacije preporuka iz Izvještaja o reviziji Završnog računa Budžeta Opštine Nikšić za 2022. godinu, u kojem su date ukupno 24 preporuke.
Na osnovu sprovedene kontrole, nadležni Kolegijum DRI, u sastavu Milan Popović, član Senata i rukovodilac Kolegijuma, i Siniša Čađenović, predsjednik Senata i član Kolegijuma, usvojio je 20. februara 2026. godine Konačni izvještaj o kontrolnoj reviziji Opštine Nikšić.
Revizijom je konstatovano da je Opština ostvarila značajan napredak u sprovođenju preporuka, ali su i dalje evidentirani nedostaci, posebno u dijelu korišćenja ugovora o privremenim i povremenim poslovima i ugovora o djelu, kao i u nadzoru nad obavljanjem komunalnih djelatnosti.
Izvještaj o kontrolnoj reviziji dostavljen je Skupštini Opštine Nikšić radi preduzimanja mjera iz njene nadležnosti, kao i Ministarstvu finansija i Ministarstvu javne uprave, koji vrše nadzor nad radom lokalnih samouprava.
Takođe, dokument je dostavljen na uvid Odboru za ekonomiju, budžet i finansije Skupštine Crne Gore i Zajednici opština Crne Gore.
Opština Nikšić obavezna je da do 31. avgusta 2026. godine Državnoj revizorskoj instituciji dostavi izvještaj o realizaciji preporuka koje su djelimično sprovedene, kao i onih koje nijesu realizovane.

DRI: Opština Nikšić nije ispunila preporuke o ugovorima o djelu i privremenim i povremenim poslovima

Politika

PES i NSD dijele „zlatnu koku“ partijskih uhljeba

Hronika

Pod lupom Tužilaštva iskaz sutkinje Rade Kovačević zbog sata

Društvo

Porodice žrtava dva masakra na Cetinju i grupa građana: Direktna uvreda - Jokiću obezbijeđeno novo radno mjesto u sistemu

Tag: komune

Njemačke komune i gradovi na ivici bankrota

Eksplozija u centru Moskve: Poginuo policajac, dvojica ranjena

Milatović odlikovao Milevu Garu Jovanović Ordenom crnogorske zastave

16. Međunarodni sajam stipendija i obrazovanja u Podgorici

DRI: Opština Nikšić nije ispunila preporuke o ugovorima o djelu i privremenim i povremenim poslovima

PRATITE TVe UŽIVO