Gotovo polovina medijskih članaka o LGBTIQ+ temama objavljuje se u rubrikama „Politika“ i „Društvo“, dvije trećine članaka ima najmanje jedan komentar, od kojih oko 80 odsto ima negativan ton, ali primjetan određeni pomak u javnom diskursu.
To je saopšteno na okruglom stolu Predstavljanje LGBTIQ+ OSOBA u crnogorskim medijima, koji je organizovao Centar za monitoring i istraživanje (CeMI), a na kojem je predstavljena Analiza reprezentacije LGBTIQ+ zajednice u online medijima.
Predsjednik Upravnog odbora CeMI-ja prof. dr Zlatko Vujović, istakao je da ova studija, ima poseban značaj iz najmanje tri razloga.
- Prije svega, riječ je o prvoj sveobuhvatnoj longitudinalnoj analizi medijskog sadržaja i online komentara o LGBTIQ+ temama u Crnoj Gori, koja obuhvata period duži od jedne decenije, što je naročito značajno kada je riječ o elektronskim medijima i online komentarima - naveo je Vujović.
Ukazao je da je istraživanjem obuhvaćeno više od 3.000 medijskih članaka i gotovo 35.000 komentara sa tri relevantna crnogorska portala.
Vujović je posebno naglasio metodologiju monitoringa primijenjenu u istraživanju.
- Gotovo polovina medijskih članaka o LGBTIQ+ temama objavljuje se u rubrikama „Politika“ i „Društvo“, dvije trećine članaka ima najmanje jedan komentar, od kojih oko 80 odsto ima negativan ton, ali primjetan određeni pomak u javnom diskursu.Tim autora razvio je poseban softver za automatsko prikupljanje podataka sa medijskih portala, nakon čega je primijenjen kombinovani pristup, ručno kodiranje od strane obučenih istraživača i upotreba metoda mašinskog učenja, odnosno treniranje modela za klasifikaciju komentara prema sentimentu i tematskim okvirima. Ovakav pristup, omogućava obradu velikog broja podataka uz visok nivo pouzdanosti i naučne rigoroznosti rezultata - pojasnio je Vujović.
Prema njegovim riječima, studija ne govori samo o medijima, već i o društvu u cjelini.
- Analiza pokazuje na koji se način u digitalnom prostoru reflektuju predrasude, strah, ideološke podjele i političke instrumentalizacije, ali i da, uprkos dominantno negativnom tonu, postoji određeni pomak u javnom diskursu - kazao je Vujović.
Istakao &nbsp;je da nalazi ukazuju da su komentari na tekstove o LGBTIQ+ temama i dalje pretežno negativni, ali da se tokom godina mijenja njihov oblik, od otvorenih i eksplicitnih uvreda ka suptilnijim, politički i ideološki uokvirenim narativima.
- Zbog toga analiza predstavlja dragocjen nalaz za medije, regulatore, ali i organizacije koje se bave ljudskim pravima, medijskom pismenošću i javnim politikama - naveo je Vujović.
Programski direktor Centra za građansko obrazovanje CGO Petar Đukanović, kazao je da projekat koji je sproveo CeMI, a koji se bavi analizom položaja LGBTIQ+ osoba u medijima, otvara važnu temu jer način na koji su ove teme predstavljene u medijima reflektuje i širi društveni kontekst.
- Iako je normativni okvir danas nesumnjivo bolji, LGBTIQ+ osobe i dalje ne uživaju u potpunosti prava koja im pripadaju. Zakonodavni proces je u značajnoj mjeri zastao, a istopolna partnerstva, iako postoje u pravnom okviru, suočavaju se sa nedostatkom pratećih zakona i mehanizama koji bi omogućili njihovu punu primjenu u svakodnevnom životu - naveo je Đukanović.
Posebno je ukazao na položaj transrodnih osoba, ističući da Zakon o pravnom prepoznavanju roda na osnovu samoidentiteta godinama nije usvojen, što, kako je rekao, znači da dio zajednice nema osnovnu pravnu sigurnost u pogledu sopstvenog identiteta.
Đukanović je istakao da diskriminacija, govor mržnje i socijalna distanca nijesu rijetkost, već dio svakodnevice mnogih LGBTIQ+ osoba u Crnoj Gori.
U tom kontekstu, Đukanović je naglasio da je uloga medija izuzetno važna. Mediji, kako je kazao, treba da budu akteri u oblikovanju i unapređenju prava LGBTIQ+ osoba kroz način izbora tema, jezika koji koriste, sagovornika koje uključuju i konteksta koji pružaju u svojim izvještajima.
- Mediji mogu doprinijeti promociji i afirmaciji LGBTIQ+ prava kroz tačno i kontekstualizovano informisanje o zakonima i pravima, kroz analitičke i istraživačke tekstove koji objašnjavaju širi društveni okvir, kao i davanjem prostora pripadnicima zajednice da govore o sopstvenim iskustvima - rekao je Đukanović.
Dodao je da je takav pristup u crnogorskim medijima i dalje rijedak, navodeći da dominira površno i senzacionalističko izvještavanje, uz nepotrebno naglašavanje seksualne orijentacije ili rodnog identiteta, kao i nekritičko prenošenje govora mržnje, što dodatno doprinosi marginalizaciji zajednice.
Đukanović je naglasio da monitoring načina na koji se LGBTIQ+ teme i osobe prikazuju u medijima nije napad na medije niti pokušaj ograničavanja slobode izražavanja, već alat za jačanje profesionalnih standarda i kvaliteta javne debate.
- Ovakva analiza omogućava identifikovanje obrazaca stereotipizacije i diskriminacije, ali i prepoznavanje i afirmisanje primjera dobre prakse - kazao je Đukanović.
Tokom I panela, izvršni direktor DeFacto Consultancy dr Slaven Živković predstavio je rezultate prve longitudinalne analize medijskog izvještavanja i komentara čitalaca o LGBTIQ+ temama u Crnoj Gori, obuhvatajući period od 2012. do 2024. godine, a čiji su koautori i dr Nemanja Batrićević i dr Marko Savić.
Istraživanje je analiziralo 3.250 članaka i gotovo 35.000 komentara objavljenih na portalima Vijesti, Analitika i IN4S, uz više od 360.000 zabilježenih lajkova i dislajkova.
- Cilj istraživanja bio je da se kroz vremenski period identifikuju obrasci u načinu na koji se o LGBTIQ+ temama izvještava i diskutuje, ne samo u medijskim tekstovima već i u komentarima čitalaca. Ova analiza je otišla korak dalje u odnosu na ranija istraživanja, jer nije obuhvatila samo sadržaj članaka, već i cjelokupnu diskusiju ispod njih - pojasnio je Živković.
On je kazao da su istraživači formirali bazu članaka koristeći ključne riječi poput LGBT, LGBTIQ+, Pride, Montenegro Pride, gay, lezbejka, zakon o rodnom identitetu na osnovu samoopredjeljenje, kao i nazive organizacija poput Spektra, Queer Montenegro i LGBT Forum Progress.
- Prikupljeni su naslovi, podnaslovi, kompletni tekstovi, rubrike, datumi objave, broj komentara i, gdje je dostupno, broj pregleda.Komentari su analizirani na dva nivoa: po sentimentu (pozitivni, neutralni i negativni) i po tematskim kategorijama. Dio materijala &nbsp;prvo su ručno kodirali obučeni koderi, nakon čega je razvijen model nadziranog mašinskog učenja koji je omogućio obradu kompletnog korpusa - kazao je Živković.
Ukazao je da su tematski, komentari prvobitno podijeljeni u 18 kategorija, a potom objedinjeni u sedam širih cjelina: ljudska prava i diskriminacija; priroda, biologija i „normalnost“; tradicionalizam i religija; politika, lobiranje i pažnja; ismijavanje; uvrede i pozivi na nasilje; te opšti i ostali komentari.
- Više od dvije trećine analiziranih članaka objavljeno je na portalu Vijesti (oko 68 odsto), 17 odsto na Analitici i oko 15 odsto na IN4S-u. Gotovo polovina tekstova nalazila se u rubrici politika i društvo, gdje su ujedno zabilježeni i najveći prosječni pregledi - oko 3.371 po članku - rekao je Živković.
Rekao je da je u prosjeku svaki tekst imao 11 komentara, a da je dvije trećine članaka imalo najmanje jedan komentar, što, kako je kazao, potvrđuje da je riječ o intenzivnoj javnoj raspravi.
- Uočena su tri perioda pojačanog interesovanja: 2013. godine, u vrijeme prve Parade ponosa u Budvi; 2018. godine, tokom rasprave o Zakonu o životnom partnerstvu lica istog pola, kao i 2021. godine, kada je zabilježeno više slučajeva nasilja nad LGBTIQ+ osobama - naveo je Živković.
Kazao je da analiza pokazuje da je oko 80 odsto komentara imalo negativan ton.
- Ipak, negativan sentiment ne znači nužno neprijateljski stav prema LGBTIQ+ zajednici, jer dio negativnih komentara kritikuje institucije ili druge aktere, a ne same LGBTIQ+ osobe. Udio pro-LGBTIQ+ komentara razlikuje se po portalima: na Analitici iznosi 32 odsto, na Vijestima 17 odsto, dok je na IN4S-u svega dva odsto - rekao je Živković.
Kazao je da je gotovo petina komentara svrstana u kategoriju uvreda, ismijavanja ili poziva na nasilje.
- Najveći procenat takvih komentara zabilježen je na portalu IN4S (26 odsto), zatim na Vijestima (23 odsto) i Analitici (oko 20 odsto). Analizirani su samo javno dostupni komentari, dok su najeksplicitniji sadržaji vjerovatno uklonjeni moderacijom i nijesu bili dostupni za analizu - naveo je Živković.
Kazao je da, iako je tokom godina zabilježen pad eksplicitnih uvreda i poziva na nasilje, najniži nivo zabilježen je 2024. godine, dok je istovremeno je primjetan rast komentara iz kategorija politike, lobiranja, tradicionalizma i religije.
- Prema nalazima, kritika usmjerena ka LGBTIQ+ zajednici vremenom se pomjerila od otvorenih napada ka narativima koji se pozivaju na moral, tradiciju, religiju, ideologiju i navodnu cenzuru u medijima. Upravo komentari koji se pozivaju na tradicionalne vrijednosti, moral i religiju dobijaju najviše reakcija, i lajkova i dislajkova, što ukazuje na visoku polarizaciju publike kada je ta tema u pitanju - rekao je Živković.
Kako je dodao, komentari uvredljive ili nasilne prirode u prosjeku dobijaju najmanje lajkova.
- Na osnovu nalaza, preporuke su da je potrebno jasnije definisanje i nadzor odgovornosti medija u moderiranju komentara, uspostavljanje detaljnih pravila komentarisanja, kao i organizovanje ciljanih obuka za novinare i medijske ombudsmane u oblasti prepoznavanja manipulacija i govora mržnje - naveo je Živković.
Ukazao je i na potrebu šire profesionalne rasprave o etičkim standardima, cenzuri i autocenzuri u medijima, kao i o ulozi medija u kontekstu ubrzanog razvoja vještačke inteligencije.
Predstavljajući Priručnik za medije, projektna kordinatorka u CEDEM-u Katica Maksan kazala je da se, na radionicama sa novinarima, često pokazalo da dio redakcija nema dovoljno znanja ili sigurnosti da samostalno obrađuje ove teme, pa se češće prenose sadržaji stranih medija.
Maksan je naglasila da se medijska priča danas ne završava objavljivanjem teksta.
- Sadržaj se dalje širi putem društvenih mreža, gdje dobija nove slojeve kroz komentare, dijeljenja i objave na portalima nepoznatog porijekla. Komentari na portalima su jedno, ali kada se tekst nađe na društvenim mrežama, posljedice su mnogo ozbiljnije - kazala je Maksan, ističući da su upravo komentari postali centralno mjesto štete.
Prema njenim riječima, iako je broj otvorenih poziva na nasilje u komentarima na portalima smanjen, takvi sadržaji su se u velikoj mjeri preselili na društvene mreže, gdje je kontrola otežana, a identitet autora često nepoznat.
Maksan je ukazala da je poseban segment priručnika posvećen rizicima koje nosi vještačka inteligencija, Maksan je upozorila da se AI alati treniraju na postojećim sadržajima i narativima, i da mogu reprodukovati i umnožavati stereotipe, predrasude i govor mržnje.
- AI nije nešto što postoji nezavisno, on je zavisan od ljudskog unosa i kontrole. Moguće je generisati tekstove i slike koji dodatno šire stereotipe, a posljedice takvog sadržaja snose stvarni ljudi - kazala je Maksan.
Kazala je da je priručnik namijenjen novinarima i novinarkama, urednicima i urednicama, studentima novinarstva, organizacijama civilnog društva, donatorima i institucijama, kao i timovima koji upravljaju društvenim mrežama.
- Jedan od važnih segmenata odnosi se na upotrebu jezika, posebno imajući u vidu specifičnosti crnogorskog jezika i ograničene mogućnosti rodno neutralnog izražavanja. Priručnik daje smjernice kako sa poštovanjem izvještavati o osobama različitih rodnih identiteta, uključujući one za koje u jeziku ne postoje ustaljeni termini - rekla je Maksan.
Posebna pažnja, kako je dodala, posvećena je naslovima i „framingu“, jer oni direktno utiču na ton i sadržaj komentara.
Maksan je istakla da senzacionalistički pristup, kao i korišćenje generičkih ili stereotipnih fotografija, posebno kada je riječ o temama koje se tiču trans osoba ili drag zajednice, može dodatno pojačati negativne stavove u javnosti.
- Priručnik sadrži i model moderacije komentara, nastao u razgovoru sa osobama koje upravljaju društvenim mrežama i komentarima na portalima. Obrađuje i pitanje kome se mogu prijaviti negativni sadržaji i kako postupati u kriznim situacijama, uključujući i slučajeve objave problematičnih tekstova - navela je Maksan.
Ukazala je da struktura dokumenta obuhvata medijski narativ i njegov uticaj, terminologiju, etičko izvještavanje, online komentare i govor mržnje, kao i praktične alate, kao i da je ponuđena kontrolna lista koju novinari i urednici mogu koristiti prije objave teksta.
Maksan je naglasila da je cilj priručnika smanjenje štete u javnom diskursu, jačanje profesionalnih standarda i podrška inkluzivnom društvu. Istakla je da dokument ne predstavlja konačno rješenje, već osnovu za dalju diskusiju i saradnju između medija i civilnog sektora.
Okrugli sto se organizuje u okviru projekta „Od ćutanja do narativa: Predstavljanje LGBTIQ+ zajednice u crnogorskim medijima (2011–2025)!“ sprovodi CeMI, a koji je podržan kroz širi program „Zajedno za LGBTIQ+ jednakost“, koji vodi Centar za građansko obrazovanje (CGO) u partnerstvu sa ERA - LGBTI Equal Rights Association for the Western Balkans and Turkey, Queer Montenegro, Queer centrom Skoplje, Tuzlanskim otvorenim centrom, Open Mind Spectrum Albania i Centrom za razvoj društvenih grupa iz Kosova (CSGD). Projekat finansira Evropska unija, uz kofinansiranje Ministarstva regionalno-investicionog razvoja i saradnje sa nevladinim organizacijama.

Portal ETV

original

viewImage

baseImage

610x380

500x500

400x240

400x203

1084x550

thumbnail

CeMI: Negativan ton prema LGBTIQ+ u komentarima u medijskim člancima, ali vidljiv pomak u javnom diskursu

Pik turističke sezone se koristi i za enormno povećanje cijena i upravo je to nešto što utiče na godišnju stopu inflacije u Crnoj Gori, dok sa druge strane cijena ne opravdava kvalitet usluge u turističkoj ponudi Crne Gore - rekao je u jutarnjem programu Budilnik, na Televiziji E, Petar Golubović iz Centra za razvoj i istraživanje turizma.
Više od 140.000 pasoša je registrovano u prošloj godini na aerodromu u Tirani, to je pokazatelj, kaže Golubović, koliko je avio dostupnost važna za Crnu Goru, kao receptivnu turističku destinaciju.&nbsp;
Dodaje da ohrabruje najava da će jedna od najpouzdanijih low cost kompanija Wizz Air otvoriti svoju bazu u Podgorici, te da će dodatno povezati Crnu Goru sa 14 destinacija.
- Podatak da je preko 140.000 naših pasoša bilo na aerodromu u Tirani govori u prilog tezi da taj aerodrom jeste postavio određene standarde poslovanja, da su oni u zadnjih desetak godina od kad su došli u privatno vlasništvo mnogostruko povećali obim dolazaka putnika na njihov aerodrom i da su se fenomenalno povezali sa onim destinacijama koje se očigledno pokazuju kao veoma atraktivne i za naše državljane koji putuju van Crne Gore - rekao je Golubović.
Smatra da je prednost aerodroma u Tirani povezanost sa velikim brojem destinacija,ali i veoma konkurentna cijena koja dolazi od low cost kompanija, a taj aerodrom je postao najkonkurentniji i prestigao je beogradski aerodrom Nikola Tesla.&nbsp;
- Volio bih da vidim kad bi postojala neka analiza od tih 140.000 pasoša crnogorskih koje su to bile destinacije ka kojima smo najviše letjeli i koje smo posjećivali, ali imajući u vidu da su oni i van sezone povezani sa blizu stotinak destinacija i da su veoma dobro povezani sa njihovom dijasporom, a to je Italija i vjerujem da je značajan broj naših građana posjećivao Italiju koja je susjed preko mora, ali ne treba zaboraviti i da je sa zapadnom Evropom veoma dobra povezanost putem tog aerodroma - istakao je Golubović.
Prema zvaničnim podacima iz novembra 2025. godišnja stopa &nbsp;inflacije u Crnoj Gori iznosila je 4,8 posto, dok je u istom periodu prosjek u državama eurozone bio 2,4 posto.
Inflacija, smatra on, veoma utiče, turistička inflacija na stopu ukupne inflacije, jer su drugačije cijene u sezoni, znatno veće i koristi se sezonski pik da se drastično povećaju cijene.
- Upravo to je nešto što utiče na prosječnu stopu godišnje inflacije i stopu inflacije koja je veća u odnosu na zemlje EU. Kada pričamo o cjenovnoj konkurentnosti Crne Gore kao turističke destinacije - ukoliko već imamo cijenu kakvu formiramo neophodno je da usluga bude na nivou te cijene, ili tačnije da kvalitet usluge prati cijenu. U dosta slučajeva, moramo biti objektivni i iskreni prema sebi, moramo reći da cijena ne opravdava kvalitet usluge, a turizam kao industrijska grana je prije svega uslužne prirode i da biste naplatili nešto morate imati uslugu koja će tu cijenu pratiti, mi to nažalost nemamo u većini naših objekata - zaključio je Golubović.

Golubović: Da biste naplatili nešto morate imati uslugu koja će tu cijenu pratiti

Ono što je saopštio predsjednik Skupštine Crne Gore Andrija Mandić tokom skupštinskog zasijedanja jeste da su njegova očekivanja da bi neko zadovoljio povjerenje vladajuće koalicije da se tužilaštvo bavi konkretnim imenima sa spiska koji im on dostavi. To je opasna priča koja govori o pritisku koji vrši Mandić i dio vlasti da tužilaštvo bude sredstvo za obračun sa kritičarima vlasti i opozicionim političarima. To nije vladavina prava - ocijenio je u informativnoj emisiji "24 sata" na Televiziji E docent na Fakultetu političkih nauka i predsjednik Upravnog odbora Centra za monitoring i istraživanje Zlatko Vujović.
Smatra i da su Mandić i dio vlasti na skupštinskom zasijedanju prije dva dana, kada je vrhovni državni tužilac Milorad Marković predstavljao izvještaj o stanju u državnom tužilaštvu, napravili ogromnu štetu Crnoj Gori.
Na pitanje koliko je ta vrsta pritiska na pravosudne institucije ozbiljna prijetnja i vladavini prava, ali i njenom evropskom putu, te što bi bila adekvatna reakcija evropskih partnera i domaće javnosti, odgovara da vjeruje da ovo neće ostati bez reakcije Evropske unije.&nbsp;
- Ovo je crvena linija. EU i naši zapadni partneri su posebno osjetljivi kad je riječ o pravosuđu i sudstvu i zaštiti od političkih uticaja, a ovakav istup i ovako otvoreni pritisci, da ne kažemo prijetnje vrhovnom državnom tužiocu jer ne postupa po nalozima vlasti, poslali su poruku da ova vlast ne vodi Crnu Goru u EU - ističe Vujović.
Kaže da su istupi dijela predstavnika vladajuće koalicije, odnosno nekadašnjeg Demokratskog fronta i predsjednika Skupštine, dala za pravo svim kritičarima, posebno opoziciji koja je tvrdila da tužilaštvo postupa pod pritiskom vlasti, odnosno da je zahtjev vlasti obračun sa konkretnim imenima iz nekadašnje vlasti.
- To znači da su optuživali da tužilaštvo istražuje konkretne ljude, a ne krivična djela - navodi Vujović.
<h2>Podrška GST</h2>
Komentarišući kako javnost sad da percipira ulogu tužilačkih organa nakon ovih nastupa političara, naročito u kontekstu sve češćih pritisaka represivnog aparata na civilni sektor i medije, navodi da postoji mogućnost da se otvori prostor za nepovjerenje prema čelnim ljudima u tužilaštvo ako glavni specijalni državni tužilac Vladimir Novović ne stane uz Markovića.
- Mandić je pokušao da pokaže kakva su očekivanja i onda se postavlja i nezadovoljstvo sa vrhovnim državnim tužiocem. Odakle zadovoljstvo sa glavnim specijalnim tužiocem? Sve što se zamijera vrhovnom državnom tužiocu ustvari su slučajevi koje vodi glavni specijalni tužilac. Mislim da je veoma loše za imidž i vrhovnog i glavnog specijalnog tužioca izostanak Vladimir Novovića sa zasijedanja Skupštine i da bi bilo dobro da se on oglasi u narednim danima i saopšti podršku Markoviću - rekao je Vujović.
U protivnom bi, prema njegovim riječima, neko mogao da izvuče zaključak da je postojala koordinacija dijela vlasti, onih koji su zadovoljni Novovićem, a nezadovoljni Markovićem, da na ovaj način izvrše pritisak na vrhovnog državnog tužioca.&nbsp;
- Veoma je važno da kao što je Marković branio slučajeve Novovića, da se vidi da je Novović spreman da stane uz Markovića. Ako ne, onda će to otvoriti prostor za nepovjerenje prema čelnim ljudima u tužilaštvu - kazao je Vujović.
<h2>Izostanak reakcije</h2>
Na pitanje ima li Pokret Evropa sad snage da se odupre pristiscima nekadašnjeg Demokratskog fronta i da li u njihovim redovima ima svijesti o tome odgovara da reakcije osim predsjednika poslaničkog kluba PES-a Miodraga Lakovića nije bilo, te da to nije dovoljno.
- Mandić je veoma iskusan i proračunat političar i veoma je precizno odmjerio što će i koliko reći. On je praktično optužio da je PES ucijenjen od vrhovnog državnog tužioca, da se protiv njihovih političara vode postupci i da su sa ciljem političkog preživljavanja spremni da ga podrže da ne bi otvarao slučajeve protiv njih. Možda on govori istinu, ali govori da su najznačajniji ljudi u PES-u pod istragom Specijalnog državnog tužilaštva za organizovani kriminal. To su ozbiljne optužbe. Ili je možda podmetnuto kukavičje jaje. Bilo bi dobro da se SDT oglasi i kaže da li su ključni funkcioneri PES-a pod istragom za krivična djela iz njihove nadležnosti, jer onda imamo dramatično drugačiju političku situaciju u Crnoj Gori - istakao je Vujović.
<h2>Dezorjentisanost opozicije</h2>
Komentarišući ulogu i aktivnosti opozicije na skupštinskom zasijedanju kaže da mu se čini da su bili dezorjentisani.
- S jedne strane smo vidjeli da su gotovo svu kritiku usmjerili na vrhovnog državnog tužioca, slično kao što je to uradio Mandić, iako je ono što zamijeraju nisu potezi samog Markovića, već Novovića. Da li je to nesnalaženje ili neka druga strategija koja možda meni nije jasna, ali činjenica je da su u opoziciji i u vlasti malo bili dezorjentisani moguće i ovim potezima dijela vladajuće koalicije, pa su htjeli možda da podrže dio vlasti u obračunu sa Markovićem - naveo je Vujović.&nbsp;
Smatra i da je to veoma pogrešna strategija.
- Bez obzira na to što imaju pravo da se ljute i kritikuju određene poteze Novovića koji se odnose na dio diskreditacije kritičkih i opozicionih medija u Crnoj Gori. Čini mi se da su bili dezorjentisani i često promašivali ono što su možda htjeli da ostvare, a to je da pokažu da tužilaštvo djeluje pod političkim uticajem - rekao je Vujović.&nbsp;
Marković je poslao poruku da je daleko kako su ga možda očekivali, a to je da je spreman da bespogovorno sagne glavu i sluša što mu narede ključni ljudi vlasti.&nbsp;
- Pokazao je da ima integritet. Ono što je meni nejasno je da li ima podršku Novovića, s obzirom na njegov upadljiv izostanak ne samo sa sjednice Skupštine, već i prethodnih dana - dodaje Vujović.
<h2>Antifašizam i nasljeđe</h2>
Komentarišući odluku predsjednika Crne Gore Jakova Milatovića da dodijeli orden pokojnom mitropolitu Amfilohiju Radoviću kaže da nas Milatović često potezima zbunjuje.&nbsp;
- S jedne strane imate poteze koji su veoma kvalitetni i zaslužuju podršku, kao što je podrška antifaštičkim akcijama, a s druge strane uslijedi potez koji prilično anulira takvo ponašanje, jer da najviši državni orden čovjeku koji je simbol svega suprotnog, čovjek koji je negator antifašizma, podržavalc fašitičkih pokreta u Crnoj Gori kao što je četnički pokret, čovjek koji je negator ratnih zločina i genocida. Ako se izuzme njegova tiha podrška nezavisnosti 2006. i pasiviziranje Srpske pravoslavne crkve kao instrumenta srpskih obavještajnih službi, onda ne možemo govoriti o pozitivnoj ulozi njega kao ličnosti. Mislim da je bilo i prerano procjenjivati da li je to pozitivno ili ne. Bojim se da smjer političkog djelovanja Milatovića dezorjentiše možda i njegove potencijalne birače. S jedne strane možda ga vide kao mladog lidera koji podržava Crnu Gori i njenu prozapadnu orjentaciju, što on radi često, kao što poziva NATO pakt da pruži veću podršku radi ograničavanja uticaja Rusije i miješanja u političke prilike u Crnoj Gori, a onda ključnom promoteru takvog uticaja u Crnoj Gori - ruskog i sprskog uticaja - dodijeli najveći državni orden. Mislim da Milatović mora da postavi neka pitanja za sebe i da se pozicionira na političkoj sceni, ovako ne ide dobro ni njemu ni građanima - zaključio je Vujović.
J. B.&nbsp;
<div class="embed-block"><div><div style="left: 0; width: 100%; height: 0; position: relative; padding-bottom: 56.25%;"><iframe src="https://cdn.iframe.ly/api/iframe?url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3D1OrxGs2nTBo&key=87ca3314a9fa775b5c3a7726100694b0" style="top: 0; left: 0; width: 100%; height: 100%; position: absolute; border: 0;" allowfullscreen scrolling="no" allow="accelerometer *; clipboard-write *; encrypted-media *; gyroscope *; picture-in-picture *; web-share *;"></iframe></div></div></div>

1250x600

Vujović: Mandić i dio vlasti napravili ogromnu štetu Crnoj Gori, veoma važno da Novović podrži Markovića

Predsjednik Opštine Žabljak Radoš Žugić najavio je početak saradnje sa Fondacijom Novak Đoković, saopšteno je iz ove Opštine.
Kako je navedeno u saopštenju, Fondacija Novak Đoković iskazala je interesovanje da u Žabljaku izgradi novi vrtić, kao i teniske terene.
- Time bi se značajno unaprijedili uslovi za boravak djece i razvoj sporta u našoj opštini - kazali su u Opštini Žabljak.
0va inicijativa, kako kažu, predstavlja važan korak ka unapređenju obrazovne infrastrukture i promociji zdravih stilova života među najmlađima.

Fondacija Novak Đoković želi gradi vrtić i teniske terene na Žabljaku

Gledajući unazad, mora se reći da nije bila dobra ideja da Dojče banka uđe u poslovne odnose sa Džefrijem Epstinom. To se naime sada bolno obija o glavu najvećoj njemačkoj banci. Volstrit onlajn je objavio da je cijena akcija te banke pala za 5,49 odsto 4. februara, nakon što su objavljene prve informacije iz Epstinovih dosijea.
Dojče vele podsjeća da je Džefri Epstin bio osuđeni seksualni prestupnik koji je takođe bio optužen i u drugim slučajevima. Bio je u pritvoru kada je umro u avgustu 2019. Prema zvaničnim izvještajima, počinio je samoubistvo.
Iako su, nakon mnogo rasprava, navodno objavljeni svi istražni spisi u slučaju Epstin, još je nemoguće procijeniti ko je koliko duboko umiješan u složeni skandal zlostavljanja – i hoće li biti otkriveni i neki drugi zločini. Biće potrebno mnogo vremena da se svi spisi procjene na način održiv pred sudom.
<h2>I usred svega toga – frankfurtski bankari</h2>
Do sada su se mnoge istaknute osobe širom svijeta našle u vrtlogu istraga. Činjenica da se i Dojče banka pojavljuje u tom kontekstu za početak zvuči iznenađujuće.
Međutim, postaje razumljivo kada se uzme u obzir nedavna istorija te banke u SAD i pravne bitke u koju je ta finansijska institucija sa sjedištem u Frankfurtu bila uključena posljednjih godina.
Ko god je jednom bio umiješan u sumnjive poslove i manipulacije, taj ne uživa baš veliko povjerenje.
Kao i drugi, i Dojče banka takođe sada izražava žaljenje zbog svojih postupaka. Njemačka novinska agencija dpa preniela je 9. februara izjavu portparola banke: "Kao što je više puta naglašeno od 2020. godine, banka priznaje svoju grešku prihvatanjem Džefrija Epstina kao klijenta 2013. godine.“
<h2>Nije bilo riječi o naivnosti</h2>
Banka trenutno nije optužena ni za kakav pravno kažnjiv prekršaj – na primjer, da je neki bankar prisustvovao nekoj od Epstinovih ozloglašenih „žurki“ ili posjećivao njegovo privatno ostrvo. Stoga se za sada čini da su problemi banke prvenstveno moralne prirode.
Dojče vele je razgovarao s ekspertom za pitanja etike u privredi i filozofom Berndom Vilhauerom.
On je viši savjetnik za finansije u Globalnom institutu za etiku na Univerzitetu u Tibingenu i kaže da čvrsto vjeruje da „banke imaju obavezu da ispitaju pozadinu svojih poslovnih partnera“, bez obzira na zakonske propise i smernice.
Naročito je, kaže, u ovom konkretnom slučaju, „trebalo biti veoma oprezan, čak i prilikom kontaktiranja nekoga poput gospodina Epstina ili podrške njegovom poslovanju upravljanjem računima za njega – a riječ je o znatnim svotama novca“.
Prema pisanju lista Handelsblat, banka je tačno znala s kim ima posla. Dojče banka je naime započela poslovni odnos s Epstinom nakon što je njegova bivša banka, Džej Pi Morgan prekinula veze s njim. Džej Pi Morgan je potom platio 290 miliona dolara žrtvama Epstinovog zlostavljanja kao dio nagodbe.
Bernd Vilhauer je uzdržan u svojoj procjeni kada je riječ o tome „kako Dojče banka i druge banke posluju na međunarodnom tržištu“. Međutim, u ovom konkretnom slučaju smatra da se „nažalost, mora reći da je Dojče banka u više navrata možda bila pomalo neoprezna“.
<h2>Da li je profit iznad svega?</h2>
Banka nije institucija koja ima ovlašćenja da sudi iznad zakona i pristojnosti. Banka mora da zarađuje. Bernd Vilhauer se slaže i dodaje:„Zato je veoma važno da procjene da li je poslovni odnos profitabilan kratkoročno, srednjoročno i dugoročno.“
To, kaže on, treba odmjeriti. I postoje dobri argumenti koji govore da određeni sumnjivi, granični poslovni odnosi mogu donijeti kratkoročnu dobit, ali srednjoročno i dugoročno obično predstavljaju rizik – štetu za ugled, čemu upravo svjedočimo.
<h2>Dovoljno pažljiva?</h2>
Gledajući optužbe protiv Dojče banke, nije odmah jasno šta nije u redu. Sada se tvrdi da banka nije reagovala kada je Epstin podizao velike sume gotovine sa svog računa. Da li je to samo po sebi sumnjivo?
Ne, smatra Vilhauer – to zavisi od konteksta: „Postoje odnosi s klijentima gdje je potpuno neproblematično ako neko podigne 200.000 dolara ili više u gotovini. Ne mislim da bi banka u takvim slučajevima trebalo da presuđuje."
Ali, ponavlja, „kontekst je ključan. Ako, na primjer, znam da je neko bio umiješan u trgovinu drogom i zatim ta osoba podigne veliku svotu novca, onda naravno moram da budem sumnjičav.“
Druga je stvar, nastavlja, ako neko kaže da mu treba velika količina gotovine iz određenog razloga i može da pokaže za šta će je koristiti.
- Mislim da bi trebalo biti oprezan s kategoričkim tvrdnjama tipa: podizanje gotovine je kriminalno. To jednostavno nije tačno - naveo je on.
<h2>Svrha transfera novca mora biti navedena</h2>
To je poznat scenario u svakom bankarskom transferu: traži se da navedete svrhu prenosa novca.
U ovom slučaju, neke posmatrače zbunjuju unosi poput „najamnina“, „školarina“ ili „imigraciona pitanja“.
Međutim, to se čini sumnjivim samo ako već znate mnogo o Epstinovim stvarnim sumnjivim poslovima.
Da li banka generalno treba prvo da pregleda informacije, pa tek onda, ako je potrebno, da prenese sredstva?
Bernd Vilhauer smatra da bi banka trebalo da bude u mogućnosti „što transparentnije da iskomunicira šta proverava i u kojim situacijama to čini“.
Ali, dodaje: "Moraju se primjenjivati stroga pravila. Dojče banka, koja je već bila pod nadzorom u raznim kontekstima, dobro bi učinila da pojača kontrole.“
<h2>Da li je banka već izašla iz krize?</h2>
Dojče banka je već platila određene iznose: kaznu od 150 miliona dolara njujorškom regulatoru zbog neadekvatne kontrole pranja novca i 75 miliona dolara žrtvama Epstina kao dio nagodbe. Da li se time banka sa sjedištem u Frankfurtu oslobodila?
Ne nužno, kaže Vilhauer: „Ako banka drži do sebe i želi etički da posluje, onda nikada nije završila s tim. Banka uvijek mora samu sebe da provjerava.“
Filozof i ekspert za etiku u finansijama Vilhauer ima jasan stav: „Ne postoji nešto poput "otkupljivanja", to jednostavno ne postoji u moralnoj sferi.“
Zato je, kaže, pravo pitanje: Kojih se etičkih standarda pridržavamo?
- Prema tome bi trebalo da mjerimo Dojče banku - ocjenjuje.
Ova zapažanja odražavaju situaciju od početka februara i ostaće važeća sve dok ne bude novih otkrića. Ukoliko tekuća analiza „Epstajnovih dosijea“ dodatno optereti Dojče banku, banka bi se mogla suočiti sa ozbiljnim poteškoćama. U Frankfurtu će se razvoj događaja pomno pratiti.

Dojče banka drhti zbog Džefrija Epstina

Generalna sekretarka Zajednice opština Crne Gore (ZOCG) Mišela Manojlović je pred Odborom za ekonomiju, finansije i budžet Skupštine Crne Gore predstavila inicijativu za izmjene i dopune Zakona o zaradama zaposlenih u javnom sektoru koju je jednoglasno utvrdio Upravni odbor Zajednice opština CG radi korigovanja odredbi kojim se direktno krši Ustav i Evropska povelja o lokalnoj samoupravi, a time i otežava funkcionisanje većine opština.
Manojlović je, kako se navodi o saopštenju, istakla da su spornim zakonom iz 2016. godine po prvi put regulisane zarade predsjednika opština/gradonačelnika u različitom iznosu koji zavisi od broja stanovnika i da se u tome ogleda povreda Ustava i Evropske povelje čija je primjena jedan od uslova za prijem Crne Gore u EU.&nbsp;
Ona je, kako se dodaje, podsjetila da naš Ustav opštinama jemči budžet koji je autonoman i nezavistan od budžeta države, da sistemski Zakon o lokalnoj samoupravi utvrđuje nadležnost skupštine opštine za regulisanje zarada lokalnih funkcionera i lokalnih službenika i namještenika iz tog budžeta, a da Evropska povelja o lokalnoj samoupravi garantuje svim lokalnim samoupravama pravo da stvore materijalne uslove kojima će privući &nbsp;kvalitetne kadrove.
– Koeficijenti za zarade predsjednika opštine/gradonačelnika, koji kao pojedinci obavljaju funkciju &nbsp;izvršnog organa opštine, važećim zakonom su propisani u rasponu od 15,56 do 21,62, u zavisnosti od broja stanovnika lokalne samouprave iako svi, bez razlike, imaju identične nadležnosti i istu krivičnu, prekršajnu, materijalnu i svaku drugu odgovornost za obavljanje te funkcije. Takvom odredbom se ne povređuje samo ustavni princip ravnopravnosti građana pred Ustavom i zakonom, već i princip ujednačenosti zarada za iste poslove i istu odgovornost koji je propisan upravo Zakonom o zaradama zaposlenih u javnom sektoru – poručila je Manojlović, dodajući da je ova zakonska odredbe osporena pred Ustavnim sudom Crne Gore početkom prošle godine, čija se odluka očekuje.
Ona je navela da se zarada predsjednika u malim opština do 10.000 stanovnika obračunava po koeficijentu 15,56, u opštinama od 10 do 50 hiljada stanovnika po koeficijentu 17,29, u opštinama od 50 do 100 hiljada po koeficijentu od 19,02 &nbsp;a najveća koju prima gradonačelnik Glavnog grada po koeficijentu 21,62.
– Koliko je poremećen sistem zarada na lokalnom nivou govori i činjenica da je koeficijent &nbsp;zarade gradonačelnika Glavnog grada izjednačen sa koeficijentom naučnog savjetnika – sa odgovornostima koje su neporedive. Imamo primjer izjednačene zarade predsjednika srednjih opština (Pljevlja, Herceg Novi, Budva i sl.) sa zaradom sekretara DIK-a ili nekih specijalista poput specijaliste sanitarne hemije. Zarada predsjednika malih opština do 10.000 stanovnika (Žabljak, Andrijevica, Plav, Gusinje, Rožaje, Tuzi i sl.) je u rangu zarade člana Disciplinske komisije ili člana Komisije za žalbe. Probem disbalansa između odgovornosti i visine zarada je više nego očigledan – istakla je Manojlović.
Veliki je broj primjera nesrazmjere u zaradama i između samih lokalnih samouprava za iste poslove. Tako je zarada predsjednika manjih opština na nivou zarade &nbsp;sekretara sekretarijata u Glavnom gradu, a predsjednika srednjih opština na nivou zarade glavnog administaratora. Potpredsjednici malih opština izjednačeni su u pogledu zarade sa direktorom Službe za zajedničke poslove Glavnog grada.
Dodatni problem je što je zakonom propisan samo koeficijent predsjednika opština/gradonačelnika, a nisu regulisane zarade ostalih lokalnih funkcionera i visokog rukovodnog kadra u opštinama, čime se povređuje ustavni &nbsp;princip pravne sigurnosti, odnosno vladavine prava.
Inicijativa Zajednice opština ide u pravcu &nbsp;da se izmjenama zakona uvaži &nbsp;isti rad i odgovornost čelnika svih lokalnih samouprava nezavisno od njihove veličine, odnosno broja stanovnika, pa je predložen jedinstven koeficijent &nbsp;za obračun njihovih zarada.
Takođe su, iz razloga pravne sigurnosti, predloženi jednaki koeficijenti za sve ostale lokalne funkcionere i visoki rukovodni kadar opština koji su, po važećem zakonu, takođe vezani za broj stanovnika, pa su i po tom pitanju neprihvatljivo velike razlike. Ovo je, naime, jedina šansa &nbsp;da opštine, naročito najmanje, stimulišu zapošljavanje na najodgovornijim pozicijama u lokalnoj administraciji, što je u postojećim uslovima veliki izazov, naročito kad su u pitanju kadrovi za koje se zahtijevaju posebni uslovi. Svjedoci smo posledica nemogućnosti njihovog angažovanja kojima se ili blokira sistem koji onda košta lokalne budžete zbog naplate visokih troškova postupka ili se utvrđuje krivična odgovornost predsjednika opština. &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
Odbor za ekonomiju, finansije i budžet Skupštine Crne Gore naknadno će se izjasniti o ovoj inicijativi Zajednice opština, a očekuje se da je poslanici pretoče u amandman.

ZOCG pred Odborom za ekonomiju: Zakon o zaradama da jednako uvaži rad i odgovornost čelnika svih lokalnih samouprava

U Crnoj Gori sjutra će biti promjenljivo, u prvom dijelu dana uz povećanu oblačnost, mjestimično se očekuju padavine, kiša, u višim planinskim predjelima na sjeveru i susnježica ili snijeg.
Kako su kazali iz Zavoda za hidrometeorologiju i seizmologiju, u popodnevnim satima u većem dijelu zemlje padavine će prestati, na jugu se očekuju i sunčani intervali.
Vjetar slab do umjeren, ponegdje kratkotrajno i pojačan, pretežno sjeverni.
Jutarnja temperatura vazduha od nula do 11 stepeni, najviša dnevna temperatura vazduha od tri do 17 stepeni.

Tag: centar-za-istrazivanje-i-monitoring

CeMI: Negativan ton prema LGBTIQ+ u komentarima u medijskim člancima, ali vidljiv pomak u javnom diskursu

Golubović: Da biste naplatili nešto morate imati uslugu koja će tu cijenu pratiti

Vujović: Mandić i dio vlasti napravili ogromnu štetu Crnoj Gori, veoma važno da Novović podrži Markovića

Fondacija Novak Đoković želi gradi vrtić i teniske terene na Žabljaku

Dojče banka drhti zbog Džefrija Epstina

ZOCG pred Odborom za ekonomiju: Zakon o zaradama da jednako uvaži rad i odgovornost čelnika svih lokalnih samouprava

Sjutra promjenljivo, mjestimično s kišom

Programska šema

PRATITE TVe UŽIVO