Guvernerka Centralne banke Crne Gore Irena Radović predložila je parlamentu da se za viceguvernerku imenuje dr Zorica Kalezić.
Taj prijedlog objavljen je na sajtu parlamenta. Prethodno su izabrani viceguverneri, a popunjen je i Savjet CBCG.
Kako se navodi u predlogu guvernerke, Kalezić je diplomirala na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Podgorici 2003. godine, magistrirala je 2005. godine u Velikoj Britaniji i doktorirala 2014. godine, iz oblasti ekonomije-ekonometrije.
Kalezić je i do sada bila aktuelna viceguvernerka Centralne banke Crne Gore, a mandat joj je istekao 27. decembra 2025. godine.
Započela je profesionalnu karijeru 2004. godine kao specijalna savjetnica ministra za međunarodne odnose i evropske integracije, a od 2007. do 2013, godine obavljala je poslove specijalne savjetnice viceguvernera Centralne banke Crne Gore za finansijsku stabilnost i platni promet.

Portal ETV

original

viewImage

baseImage

610x380

500x500

400x240

400x203

thumbnail

Radović predložila Kalezić za viceguvernerku

Likvidna aktiva banaka na kraju oktobra prošle godine iznosila je 1,49 milijardi eura, što je 5,94 odsto niže nego u septembru.
Likvidna aktiva banaka u oktobru prošle godine u odnosu na isti mjesec 2024. godine bila je niža 1,2 odsto.
Koeficijenti likvidnosti za bankarski sistem u cjelini su, na dnevnom i dekadnom nivou, bili iznad propisanih minimuma.
Bilansna suma banaka na kraju oktobra iznosila je 7,72 milijarde eura i zabilježila je pad od 0,25 odsto u odnosu na septembar, dok je na godišnjem nivou ojačala 10,27 odsto.&nbsp;
U strukturi aktive banaka, na kraju oktobra dominantno učešće od 67,88 odsto ostvarili su neto krediti, nakon kojih slijede hartije od vrijednosti sa 17,09 odsto i novčana sredstva i računi depozita kod centralnih banaka sa 11,56 odsto, dok se 3,47 odsto odnosilo na preostale stavke aktive.&nbsp;
U strukturi pasive, dominantno učešće od 78,71 odsto ostvarili su depoziti, nakon kojih slijedi kapital sa 12,84 odsto, pozajmice sa 4,15 odsto, dok se na ostale stavke odnosilo 4,3 odsto ukupne pasive.
Ukupan kapital banaka na kraju oktbra iznosio je 991,4 miliona eura i na mjesečnom nivou bilježi pad od 0,57 odsto, a na godišnjem rast od 9,87 odsto.

CBCG: Likvidna aktiva banaka 1,49 milijardi eura

U Centralnoj banci Crne Gore održana je druga sjednica Nacionalnog odbora za platni promet, kojom je predsjedavala viceguvernerka dr Zorica Kalezić. Na sjednici su predstavljeni prvi rezultati pune primjene SEPA standarda u Crnoj Gori, razmatran napredak projekta TIPS Clone i otvorena brojna pitanja od interesa za bankarski sektor i korisnike platnih usluga.
Centralna banka je članovima Odbora predstavila podatke za period od 7. oktobra do 7. decembra 2025. godine, koji pokazuju da je SEPA sistem u kratkom roku postao dominantan u međunarodnim transakcijama stanovništva:
- za transakcije do 200 eura učešće SEPA iznosi 78%,
- transakcije do 20.000 eura učešće iznosi 65,9%.
Prosječna SEPA naknada za fizička lica iznosila je 2,24 eura, dok je prosječna SWIFT naknada bila 66,8 eura – gotovo 30 puta više.
I privreda bilježi značajne koristi: približno polovina međunarodnih tokova već prelazi na SEPA sistem. SEPA naknada pravnih lica iznosila je 6,4 eura, dok je SWIFT u prosjeku koštao 46,9 eura, što je sedmostruko veći izdatak.
Članovi Odbora informisani su o napretku projekta TIPS Clone, koji CBCG sprovodi u saradnji s Bankom Italije i uz podršku Svjetske banke. Sjeverna Makedonija zvanično je pristupila inicijativi, pa sada pet zemalja regiona radi na uspostavljanju sistema nacionalnih instant plaćanja.
U Crnoj Gori su formirani projektni timovi banaka, uspostavljena razmjena dokumentacije i u toku su aktivnosti prilagođavanja sistema za povezivanje na TIPS Clone platformu.
Aktuelna pitanja bankarskog sektora
Na sjednici su razmatrana i pitanja koje su delegirale poslovne banke, među kojima:
- buduća regulativa instant plaćanja (limiti, naknade, odnos prema DNS sistemu),
- unaprjeđenje modela prinudne naplate nad računima fizičkih lica,
- digitalizacija i standardizacija razmjene podataka za isplatu zarada,
- primjena ISO 20022 standarda u budžetskim plaćanjima.
Ključna platforma za evropsku integraciju platnog prometa
Nacionalni odbor za platni promet ostaje centralna platforma za koordinaciju CBCG, banaka, državnih organa i drugih institucija, s ciljem sprovođenja reformi koje jačaju stabilnost sistema, unapređuju zaštitu korisnika i ubrzavaju integraciju Crne Gore u evropski finansijski prostor.

1250x600

1084x550

CBCG: SEPA donosi velike uštede korisnicima, TIPS Clone projekat ulazi u ključnu fazu priprema

Vrijednost realizovanog platnog prometa za 30 radnih dana u novembru iznosila je 1,86 milijardi eura - pokazuju podaci Centralne banke (CBCG).
Od toga je 93,58 odsto realizovano u Real Time Gross Settlement (RTGS) sistemu, a ostatak u Deferred Net Settlement (DNS) sistemu.
U RTGS sistemu se obavljaju pojedinačne platne transakcije između učesnika po bruto principu u realnom vremenu, a u DNS sistemu međubankarske platne transakcije po neto principu u odloženom vremenu.
- U novembru je za 30 radnih dana realizovano ukupno 1,2 miliona naloga, od čega 38,8 odsto u RTGS sistemu, a ostatak u DNS sistemu - navodi se u izvještaju CBCG.
Prosječni dnevni obim realizovanog platnog prometa u RTGS i DNS sistemu, izražen preko broja naloga, iznosio je 40,43 hiljade naloga, dok je prosječna dnevna vrijednost platnog prometa iznosila 61,98 miliona eura.
U novembru je za 16,95 hiljada minuta produkcije bilo 82 minuta zastoja u radu sistema, te je njegova raspoloživost bila 99,52 odsto.
CBCG je tokom maja pustila u rad novu generaciju nacionalnog platnog sistema - RTS/X, u potpunosti usklađenog sa međunarodnim standardom ISO 20022, što predstavlja najznačajniju funkcionalnu i tehnološku promjenu u radu domaćeg platnog prometa od njegovog uspostavljanja 2005. godine.

Platni promet u novembru 1,86 milijardi eura

Obavezna rezerva banaka na kraju novembra je, prema podacima Centralne banke (CBCG), iznosila 330,18 miliona eura.&nbsp;
Od ukupnog iznosa, na računima obavezne rezerve banaka u zemlji izdvojeno je 74,76 odsto, a na računima CBCG u inostranstvu 25,24 odsto.
Prosječno stanje ukupnih depozita banaka u oktobru, koji čine osnovicu za obračun obavezne rezerve, iznosi 6,05 milijardi eura. Od ukupnog nivoa depozita, na one po viđenju odnosi se 85,21 odsto, a na oročene 14,79 odsto.
Banke u Crnoj Gori izdvojile su obaveznu rezervu na osnovu odluke CBCG. Tom odlukom je uspostavljen sistem obračuna obavezne rezerve primjenom stope od 5,5 odsto na dio osnovice koju čine depoziti po viđenju i depoziti ugovoreni sa ročnošću do jedne godine i stope od 4,5 odsto na dio osnovice koju čine depoziti ugovoreni sa ročnošću preko jedne godine.
Na depozite ugovorene sa ročnošću preko jedne godine koji imaju klauzulu o mogućnosti razročenja u roku kraćem od jedne godine primjenjuje se stopa od 5,5 odsto.
Banke mogu da koriste beskamatno do 50 odsto izdvojene obavezne rezerve za održavanje dnevne likvidnosti, ako korišćeni iznos vrate istog dana.

CBCG: Obavezna rezerva 330,18 miliona eura

Savjet Centralne banke (CBCG) usvojio je danas finansijski plan vrhovne monetarne institucije sa planovima investicija i novčanih tokova za narednu godinu.
Iz CBCG su saopštili da su usvajanjem tih dokumenata stvoreni preduslovi za ostvarivanje ciljeva definisanih Strateškim planom CBCG za period 2025–2028.
- Finansijski plan CBCG za narednu godinu ima izražen razvojni karakter i osnov je za realizaciju aktivnosti na daljem unapređenju poslovanja i dugoročnom razvoju institucije - navod u saopštenju.
Iz CBCG su rekli da se ključno usmjerenje Plana odnosi na dalju modernizaciju platne infrastrukture, praćenu pojeftinjenjem usluga u platnom prometu, povećanjem dostupnosti finansijskih servisa i unapređenjem sigurnosti i efikasnosti transakcija.&nbsp;
- I pored očekivanog smanjenja prihoda CBCG usljed snižavanja tarifa u platnom prometu, usvojeni planovi predviđaju nastavak značajnih ulaganja, prije svega u realizaciju TIPS Clone projekta, ali i u druge razvojne prioritete, uključujući digitalnu transformaciju, inovacije i implementaciju ESG standarda - navodi se u saopštenju.
Finansijski plan je, kako su rekli iz vrhovne monetarne institucije, koncipiran tako da obezbijedi stabilan finansijski okvir za nastavak transformacije CBCG u modernu, efikasnu i inovativnu instituciju, kao i za unapređenje kompetencija zaposlenih u skladu sa evropskim standardima.
- U cilju očuvanja stabilnosti finansijskog sistema, a zbog i dalje prisutnih rizika povezanih sa rastom gotovinskih kredita, Savjet je usvojio Odluku o izmjeni Odluke o makroprudencijalnim mjerama koje se odnose na kredite koje kreditne institucije odobravaju fizičkim licima - ističe se u saopštenju.
Navodi se da se tom odlukom, na period od još godinu, produžava primjena mjera kojima se ograničava odobravanje gotovinskih kredita.
- Propisane mjere, između ostalog, podrazumijevaju da kreditne institucije mogu odobravati gotovinske kredite fizičkim licima sa rokom otplate dužim od osam godina isključivo ako su ti krediti obezbijeđeni hipotekom, fiducijom, zalogom na pokretnim stvarima ili drugim odgovarajućim kolateralima - rekli su iz CBCG.
Oni su kazali da se mjere primjenjuju preventivno, sa ciljem ublažavanja akumulacije rizika po stabilnost kreditnih institucija usljed pojačanog kreditiranja i jačanja njihove otpornosti u mogućim nepovoljnim makroekonomskim scenarijima.
Iz CBCG su naveli da, u trenutnim makroekonomskim uslovima, ove mjere istovremeno djeluju i u pravcu smanjenja inflatornih pritisaka povezanih sa povećanom potražnjom.
Iz CBCG su rekli da je Savjet usvojio Analizu o kvartalnom preispitivanju primjerenosti stope kontracikličnog bafera kapitala.&nbsp;
- Sagledavajući kretanja u vezi sa kreditnim rastom, tržištem nekretnina, poslovanjem banaka i širim makroekonomskim okruženjem, ocijenjeno je da stopa kontracikličnog bafera za prvi kvartal naredne godine treba da ostane na nivou od jedan odsto - dodaje se u saopštenju.
Savjet je, kako su naveli iz CBCG, donio Odluku o postupku procjene adekvatnosti interne likvidnosti kreditne institucije, koja je u potpunosti usklađena sa smjernicama Evropske centralne banke.&nbsp;
Oni su dodali da se tom odlukom propisuje postupak procjene, kao i način i rokovi izvještavanja CBCG o adekvatnosti internog kapitala i interne likvidnosti kreditnih institucija.
Na današnjoj sjednici je donijeta i Odluka o izmjenama i dopunama Odluke o bližim uslovima za obavljanje poslova agenta pružalaca platnih usluga, kojom je izvršeno usklađivanje upisa agenata, čiji se angažman proširuje za nove platne usluge, kao i uslova koji definišu dobru reputaciju za njihove vlasnike i članove organa upravljanja.
- Kreditni standardi za stanovništvo su, prema ocijeni banaka, u trećem kvartalu ove godine značajno ublaženi, naročito u segmentu potrošačkih kredita, dok su kreditni standardi za privredu blago pooštreni, nakon četvorokvartalnog trenda njihovog ublažavanja, pokazuju podaci iz Izvještaja o rezultatima ankete o kreditnoj aktivnosti banaka za treći kvartal ove godine, koji je danas razmatrao Savjet - rekli su iz CBCG.
Kako su naveli, očekivanja banaka su da će se i u narednom kvartalu nastaviti ublažavanje kreditnih standarda za stanovništvo, ali slabijim intenzitetom, dok će se pooštravanje kreditnih standarda za privredu nastaviti, usljed viših troškova izvora sredstava, strožih zahtjeva u pogledu kolaterala i smanjene spremnosti banaka na preuzimanje rizika.
- Kreditni uslovi za stanovništvo i privredu su u trećem kvartalu ove godine bili blaži u odnosu na prethodni kvartal, kao rezultat smanjenja kamatnih marži, provizija i naknada, kao i povećanja maksimalnih iznosa kredita. U četvrtom kvartalu ove godine banke očekuju nastavak ublažavanja kreditnih uslova i za stanovništvo i za privredu - rekli su iz CBCG.
Kako su naveli, na današnjoj sjednici Savjet je razmatrao i usvojio i druge materijale iz domena svoje nadležnosti.

Savjet CBCG usvojio finansijski plan za narednu godinu

U Crnoj Gori je, prema podacima Centralne banke (CBCG), na kraju novembra u blokadi bilo 21,18 hiljada preduzeća i preduzetnika, 0,1 odsto više nego na kraju oktobra.
Ukupan iznos duga na osnovu kojeg su blokirani računi je 1,57 milijardi EUR, što je 0,98 odsto više nego u oktobru.
Koncentracija duga je, kako je saopšteno iz CBCG, relativno velika, tako da deset najvećih dužnika, odnosno 0,05 odsto ukupno evidentiranih, učestvuje sa 36,49 odsto u ukupnom iznosu blokade. Njima je blokirano 573,43 miliona EUR.
Kako se navodi, 55,22 odsto ukupnog iznosa blokade ili 867,63 miliona EUR, otpada na 50 najvećih dužnika, koji čine 0,24 odsto svih evidentiranih.
U neprekidnoj blokadi do jedne godine bilo je 1,25 hiljada dužnika čija je blokada iznosila 36,9 miliona EUR, što je 2,35 odsto ukupnog iznosa blokade.
Duže od godinu u blokadi je 19,93 hiljade kompanija ili preduzetnika, kojima je blokirano 1,53 milijarde EUR.

U blokadi 21,18 hiljada preduzeća

Odbor za ekonomiju, finansije i budžet predložio je Skupštini Crne Gore da u Savjet Centralne banke Crne Gore (CBCG) imenuje Tamaru Backović, Srđana Milića, Šuća Orahovca i Ismeta Hadžića.
Backović i Milić su dobili podršku devet poslanika, dok je za izbor Orahovca i Hadžića glasalo osmoro.
Zarija Pejović i Mladen Bojanić su dobili po jedan glas podrške.

Odbor predložio da se u Savjet CBCG imenuju Backović, Milić, Orahovac i Hadžić

Na sjednici Savjeta Centralne banke Crne Gore, održanoj 28. novembra 2025. godine, kojom je predsjedavala guvernerka Irena Radović, utvrđeni su nacrti tri zakona čije je usvajanje ključni preduslov za ispunjavanje završnih mjerila za zatvaranje pregovaračkog poglavlja 9 – Finansijske usluge, čime je CBCG u potpunosti završila svoj dio obaveza u procesu usklađivanja domaćeg okvira sa pravnom tekovinom Evropske unije u oblasti finansijskih usluga, saopšteno je iz Centralne banke.
- Nacrtom zakona o digitalnoj operativnoj otpornosti finansijskog sektora domaći regulatorni okvir se usaglašava sa DORA regulativom (Digital Operational Resilience Act), evropskim standardom koji osigurava otpornost finansijskih institucija na sajber rizike i tehnološke incidente. Primjena ovog zakona, koja će početi danom pristupanja Crne Gore Evropskoj uniji, osiguraće visok nivo zaštite od sajber prijetnji, kontinuitet poslovanja i brzu obnovu sistema u slučaju eventualnih poremećaja, u skladu sa najboljim EU praksama- navodi se u saoopštenju,
Predloženim Nacrtom zakona o izmjeni i dopuni Zakona o finansijskim konglomeratima sprovodi se potpuno usklađivanje sa Direktivom (EU) 2023/2864, čime se dodatno uređuju obaveze finansijskih konglomerata u pogledu transparentnosti i razmjene podataka sa evropskim nadzornim institucijama.
Iz CBCG ističu da usljed značajnih izmjena evropskog regulatornog okvira i potrebe pravovremenog usklađivanja domaćeg zakonodavstva, Savjet je utvrdio i Nacrt zakona o izmjenama i dopunama Zakona o finansijskom obezbjeđenju.
U skladu su obavezom definisanom Zakonom o Centralnoj banci Crne Gore, navodi se u saopštenju, na sjednici je utvrđena Politika Centralne banke Crne Gore u 2026. godini. Ovim dokumentom se bliže definišu aktivnosti koje će biti preduzimane tokom naredne godine u pravcu ostvarivanja zakonskih funkcija i strateških ciljeva CBCG.
- Politika Centralne banke Crne Gore u 2026. godini biće usmjerena na dalje jačanje institucionalnih kapaciteta i realizaciju ciljeva definisanih Strateškim planom Centralne banke Crne Gore 2025-2028. Poseban akcenat biće na usklađivanju organizacionih i operativnih procesa sa okvirima EU i Eurosistema, kako bi se obezbijedili uslovi za nesmetanu integraciju, uz zadržavanje fleksibilnosti potrebne za prilagođavanje novim zahtjevima- poručeno je iz Centralne banke.
Iz Centralne banke su saopštili da je Savjet danas usvojio i rješenja o određivanju ostalih sistemski važnih kreditnih institucija (OSV) koje su dužne da održavaju propisanu stopu bafera.

CBCG ulazi u završnu fazu evropskih integracija u oblasti finansijskih usluga

Podgorica, (MINA-BUSINESS) - Centralna banka (CBCG) objavila je novi spisak preduzeća sa blokiranim računima, na kojem se nalazi 21 blokirano preduzeća više nego na prethodnom.
Na novom spisku, koji CBCG u skladu sa Zakonom o platnom prometu objavljuje mjesečno, nalazi se 21,18 hiljada kompanija sa evidencije Centralnog registra privrednih subjekata (CRPS) i CBCG. Od ukupnog broja blokiranih preduzeća, 3,45 hiljada ih je na evidenciji CBCG, a ne nalaze se u CRPS-u.
U skladu sa Zakonom o platnom prometu, obaveza CBCG je da objavljuje podatke u vezi sa postupkom prinudne naplate i to nazive kompanija, odnosno preduzetnika, njihove matične brojeve, iznose blokade računa i broj dana neprekidnog trajanja blokade.
Iz CBCG su objasnili da se matični brojevi za preduzetnike ne objavljuju, jer se u Centralnom registru transakcionih računa Centralne banke, oni vode po jedinstvenom matičnom broju (JMB) građana, čije objavljivanje nije u skladu sa Zakonom o zaštiti podataka o ličnosti.
Podatke CBCG objavljuje jednom mjesečno na internet stranici, prvog radnog dana po isteku mjeseca, sa presjekom stanja na posljednji dan u mjesecu, po azbučnom redu naziva preduzeća i preduzetnika.
U periodu od jula 2012, kada je CBCG počela da objavljuje podatke, do 9. januara 2014. godine, podaci su objavljivani u skladu sa tada važećim zakonom o platnom prometu u zemlji i to za kompanije, odnosno preduzetnike kada je blokada računa iznosila više od deset hiljada EUR u neprekidnom trajanju više od 30 dana.
Imena kompanija se objavljuju na sajtu CBCG, www.cbcg.me, a u cilju obezbjeđivanja pune nepristrasnosti objavljuju se po azbučnom redu.

CBCG: Na novom spisku više blokiranih preduzeća

Predsjednik Ukrajine Volodimir Zelenski je izjavio da su "konstruktivnim diskusijama o mogućim parametrima za okončanje rata" danas završeni dvodnevni trilateralni razgovori sa Rusijom i Sjedinjenim Američkim Državama (SAD) u Ujedinjenim Arapskim Emiratima (UAE).
- Sve strane su se složile da podnesu izvještaj svojim glavnim gradovima o svakom aspektu pregovora i da koordinišu dalje korake sa svojim liderima - napisao je Zelenski na Telegramu poslije dvodnevnih razgovora u Abu Dabiju, prenijele su agencije.
On je naveo da su vojni predstavnici utvrdili pitanja za mogući sljedeći sastanak koji bi mogao da se održi već sljedeće nedjelje. Zelenski je rekao da postoji "razumijevanje potrebe za američkim praćenjem i kontrolom procesa okončanja rata i obezbjeđivanja stvarne bezbjednosti". U pregovorima su iz SAD učestvovali izaslanici Stiv Vitkof i Džared Kušner, iz Ukrajine sekretar Savjeta bezbjednosti Rustev Umerov i šef vojne obaveštajne službe Kiril Budanov, a iz Rusije, prema riječima Zelenskog, predstavnici Vojske.
Ministarstvo spoljnih poslova UAE je ranije saopštilo da su razgovori dio napora "za jačanje dijaloga i nalaženje političkih rješenja za krizu".
Predsjednik Rusije Vladimir Putin razgovarao je uoči zvaničnih pregovora sa Vitkofom i Kušnerom. Jutros je u ruskom napadu dronom na Kijev ubijena jedna osoba, a četiri su ranjene, prema riječima načelnika Vojne uprave grada Kijeva Timur Tkačenko. U Harkovu je u sličnim napadima ranjeno 27 ljudi, prema navodima zvaničnika.
Ministar spoljnih poslova Ukrajine Andrij Sibiha je na Iksu (X) napisao:
"Cinično, Putin je naredio brutalan masovni raketni napad na Ukrajinu baš dok se delegacije sastaju u Abu Dabiju kako bi unaprijedile mirovni proces koji predvode Amerike" i dodao da "njegove rakete nisu pogodile samo naš narod, već i pregovarački sto".

Zelenski: Konstruktivni razgovori sa SAD i Rusijom, ubrzo mogući i novi sastanci

Britanski Daily Mail je objavio najnovije informacije vezane za zdravstveno stanje Majkla Šumahera, sedmostrukog prvaka svijeta Formule 1.
Prema pisanju Daily Maila, Šumaher, koji je pretrpio tešku povredu mozga dok je skijao u francuskim Alpima prije nešto više od 12 godina, se nalazi na Majorci na luksuznom imanju Las Brisas vrijednom više od 30 miliona eura.
Novinar Daily Maila, koji je obišao Šumaherovu vilu, je prenio informacije do kojih je mogao doći, kako je naveo, iz nekoliko dobro upućenih izvora.
Možda i najvažnija informacija je ta da legendarni Njemac nije prikovan za krevet.
Nažalost, 57-godišnji Šumaher ne može hodati, već ga tim medicinskih sestara i terapeuta vozi po njegovoj vili u invalidskim kolicima, što je dio paketa njege koji radi 24 sata dnevno i košta desetine hiljada eura sedmično.
Podsjetimo, nakon nesreće Šumaherova supruga Korin je zabranila da bilo kakve informacije o Majklovom stanju izlaze u javnost, a samo mali krug ljudi može ga posjetiti.
Godinama su kružile razne priče, od toga da je Šumaher u komi, pa do toga da je zakovan za krevet i da ne može pričati, no Korin, ali ni bilo ko iz njegove porodice nije nikada komentarisao njegovo stanje.

Novi detalji o Šumaherovom stanju: Živi na Majorci, nije prikovan za krevet

Odjeljenje za poslove rodne ravnopravnosti u okviru Ministarstvo ljudskih i manjinskih prava saopštilo je da sa posebnom zabrinutošću prati javne reakcije i sadržaje na društvenim mrežama povodom slučaja koji ukazuje na različite oblike rodno zasnovanog nasilja, uključujući seksualno uznemiravanje, ucjenjivanje, neovlašćeno snimanje, kao i objavljivanje i širenje intimnog sadržaja bez pristanka, čime se nasilje prenosi i u savremene oblike – digitalno nasilje.
Iz Ministarstva naglašavaju da je seksualni čin privatna stvar i da ne može biti povod niti dokaz za javno sramoćenje, omalovažavanje ili linč.
– Ovakav napad na ženu nije samo napad na njeno dostojanstvo, već i napad na moral društva. Društvo koje normalizuje ponižavanje žena kroz njihovu privatnost gubi temeljne vrijednosti jednakosti, slobode i ljudskog dostojanstva – navodi se u saopštenju.
Posebno se ukazuje na zabrinjavajući porast mizoginog govora, seksualizovanih uvreda i ciljano targetiranje žena koje su obavljale javne funkcije, što, kako se ističe, ima za cilj zastrašivanje i ućutkivanje žena u javnom prostoru.
Odjeljenje podsjeća da nasilje nad ženama ne podrazumijeva isključivo fizičko nasilje, već obuhvata i psihičko nasilje, prijetnje, seksualno uznemiravanje, uhođenje, ucjenjivanje, ekonomsku kontrolu, kao i digitalno nasilje – uključujući neovlašćeno objavljivanje, slanje ili dijeljenje intimnih snimaka i fotografija, internet uznemiravanje i kampanje javnog ponižavanja.
– Sloboda izražavanja ne uključuje pravo na govor mržnje, pozive na linč, ponižavanje niti opravdavanje nezakonitih radnji – poručuju iz Ministarstva, uz napomenu da zloupotreba intimnog sadržaja bez pristanka predstavlja ozbiljan napad na privatnost, bezbjednost i dostojanstvo žene i može povlačiti krivičnu i prekršajnu odgovornost, uključujući i za one koji takav sadržaj dalje šire.
U saopštenju se podsjeća da sve službenice i službenici javne uprave, posebno nositeljke i nosioci visokih funkcija, imaju obavezu postupanja u skladu sa etičkim kodeksom i standardima javne odgovornosti, te se ostavka u tom kontekstu prepoznaje kao čin odgovornosti i očuvanja integriteta institucije.
Istovremeno se naglašava da ostavka ili povlačenje sa javne funkcije ne može i ne smije biti tumačeno kao priznanje krivice, niti kao odricanje od prava na zaštitu, jer pravo na sigurnost, privatnost i dostojanstvo pripada svakoj osobi, bez obzira na njen status.
Odjeljenje podsjeća i da je Nacrt zakona o rodnoj ravnopravnosti, koji je trenutno na javnoj raspravi, usmjeren na jačanje normativnog okvira za prevenciju i suzbijanje diskriminacije po osnovu pola i roda, uključujući rodno zasnovano uznemiravanje, govor mržnje i mizoginiju u javnom i onlajn prostoru, dok se neovlašćeno snimanje i širenje intimnog sadržaja bez pristanka sankcioniše u skladu sa krivičnim zakonodavstvom.
Na kraju, iz Odjeljenja za poslove rodne ravnopravnosti pozvali su medije i javne funkcionerke i funkcionere da jasno osude nasilje, a građanke i građane da se uzdrže od širenja spornih sadržaja i senzacionalizma, te da javni govor usklade sa zakonom i osnovnim standardima ljudskih prava.
– Ostajemo pri stavu nulte tolerancije prema rodno zasnovanom nasilju, digitalnom nasilju, ucjenjivanju i govoru mržnje. Zaštita ljudskih prava i jednak pristup pravdi obaveza su države i svih društvenih aktera – zaključuje se u saopštenju.

Ministarstvo: Digitalni linč i zloupotreba intimnog sadržaja su rodno zasnovano nasilje

Službenici Uprava policije, Odjeljenja bezbjednosti Podgorica, lišili su slobode Č.R. (70) iz Podgorice zbog prekršaja drskog ponašanja, počinjenog na štetu novinarke Vijesti Jelena Jovanović.
Kako je saopšteno iz Uprave policije, Č.R. je uhapšen nakon što je novinarka Jovanović kasno sinoć, putem aplikacije Virtuelna policijska stanica, prijavila objavu na društvenoj mreži u kojoj je osumnjičeni na drzak i omalovažavajući način komentarisao njen novinarski rad, uz upućivanje grubih mizoginih uvreda.
Policijski službenici su odmah postupili po prijavi, nakon čega je Č.R. doveden u službene prostorije Odjeljenja bezbjednosti Podgorica, gdje je od njega uzeta izjava na okolnosti događaja.
O slučaju je obaviješten nadležni državni tužilac u Osnovnom državnom tužilaštvu u Podgorici, koji se, nakon uvida u spise predmeta, izjasnio da se u radnjama Č.R. stiču obilježja prekršaja iz člana 7 Zakona o javnom redu i miru.
Osumnjičeni će u zakonskom roku biti priveden dežurnom sudiji Suda za prekršaje u Podgorici.
Iz Uprave policije poručuju da će nastaviti sa preduzimanjem svih neophodnih mjera i radnji kako bi se novinarima obezbijedila zaštita i omogućilo da svoj posao obavljaju slobodno, bez pritisaka, prijetnji i uvreda.

Tag: cbcg