Proces proširenja EU konačno je vidljiv i mjerljiv na primjeru Crne Gore, poručeno je sa sastanka predsjednika Vlade Milojka Spajića i predsjednika Vlade Češke Republike Andreja Babiša, koji organizovan na marginama Ekonomskog foruma u Davosu.
Na sastanku je konstatovano da Crna Gora i Češka imaju dobre, prijateljske odnose, zasnovane na bliskim istorisjkim i kulturološkim vezama, te čvrsto savezništvo u NATO-u.
Odlukom da otvori Ambasadu Crne Gore u Pragu, Vlada Crna Gore je, saopštio je premijer Spajić, iskazala posvećenost jačanju bilateralnih odnosa i produbljivanju ekonomske saradnje sa Češkom.
Predsjednik Vlade je istakao zahvalnost na snažnoj podršci Češke u evropskoj integraciji Crna Gore, posebno u predstojećem periodu u kome je Crnoj Gori potrebna dodatna političko-ekspertska pomoć, kao i na aktivnostima Češke u neformalnoj grupi zemalja članica EU „Prijatelji Zapadnog Balkana“.
Predsjednik Vlade je istakao da je ovo višestruko važna godina za napredak Crne Gore, godina u kojoj država obilježava dvije decenije od obnove nezavisnosti, završava zatvaranje pregovaračkih poglavlja i domaćin je važnih međunarodnih inicijativa - Samita EU-Zapadni Balkan, predsjedava Berlinskom procesu i Fondu za Zapadni Balkan, a vodiće i Komitet ministara Savjeta Evrope od novembra 2026. do maja 2027. godine.
Premijer Spajić je predstavio plan zatvaranja svih preostalih pregovaračkih poglavlja Crna Gore sa EU do kraja ove godine, te intenzivan rad izvršne i zakonodavne vlasti, uz uključenost svih segmenata društva, na ispunjavanju evropske agende.
Ukazano je na važnost unapređenja ekonomske saradnje Crna Gore i Češke i zaključeno da potencijal za projekte od obostranog interesa postoji u oblasti energetike, obnovljivih izvora energije, željezničke infrastrukture i drvne industrije.
Na sastanku je iskazano zadovoljstvo avio-povezanošću dvije zemlje, te saradnjom u oblasti željezničkog saobrraćaja, uz očekivanje da će češke kompanije nastaviti da učestvuju u projektima rekonstrukcije, modernizacije i održavanja crnogorskog željezničkog sektora.
Crna Gora, kako je istakao premijer Spajić, posebnu pažnju posvećuje jačanju bilateralnih odnosa sa susjedima i regionalnoj saradnji, te da će proširenje EU predstavljati istorijsku šansu za cijeli region Zapadnog Balkana.
Predsjednik Vlade Češke uputio je poziv premijeru Spajiću da u narednom periodu zvanično posjeti Prag.

Portal ETV

original

viewImage

baseImage

610x380

500x500

400x240

400x203

1250x600

1084x550

thumbnail

Babiš poručio Spajiću: Konačno vidljiv i mjerljiv proces proširenja, Crna Gora u EU što prije

Novi češki premijer Andrej Babiš danas je u izjavi za domaće medije kritikovao Evropsku uniju što još nije dogovoren mir u Ukrajini, a istovremeno je odbio da se Češka angažuje jer smatra da je ona „suviše mala i mora da misli na svoje građane“.
- Tu temu je imala vlada (Petra) Fijale četiri godine, a mi to u programu nemamo jer na to nemamo uticaj. Ako bi funkcionisala Višegradska grupa, možda bi nešto mogao da dogovara Viktor Orban, koji ima vanserijski dobre odnose sa Trampom. Mi takve ambicije nemamo- kazao je Babiš za list Denjik o nastojanjima da se završi rat u Ukrajini.
Babiš je rekao da je na posljednjem samitu EU u Briselu od francuskog predsjednika Emanuela Makrona dobio odgovor da EU radi sve što je u njenoj moći da se rat završi i dogovori mir, a da je on sam na tom samitu tražio da bude primirje na Badnje veče i da se rat završi do 24. februara.
- Neka to veliki lideri nekako već konačno srede jer tamo svakog mjeseca umire pedeset hiljada vojnika. Potpuno je jasno da će, kada se rat završi, Rusija kao agresor morati da plaća reparacije. Ali to se radi kada se rat završi- rekao je Babiš u intervjuu.
Babiš je u intervjuu odbio prvu verziju posljednjeg mirovnog plana koji su u decembru dogovarale SAD i Rusija, po kojoj bi Rusiji pripale teritorije Ukrajine koje nije u stanju da osvoji oružjem, a uslovi bi u stvari značili kapitulaciju Ukrajine.
- Taj plan je odbijen. Pregovara se o drugoj verziji. Ali moramo da budemo realni: ako neko tvrdi da ćemo pobijediti Rusiju, eksperti kažu: ‘Ne!’- &nbsp;rekao je Babiš.

Česki premijer kritikovao EU zbog Ukrajine

Češki predsjednik Petr Pavel danas je proglasio milijardera i lidera populističke partije ANO Andreja Babiša za premijera, što predstavlja ključni korak u formiranju nove vlade nakon pobjede ANO-a na parlamentarnim izborima u oktobru.
Babiš će preuzeti dužnost od snažno proukrajinske administracije centra desnice nakon što njegov kompletan kabinet bude imenovan, što se očekuje naredne sedmice.
Babiš (71) se vraća na vlast nakon četiri godine provedene u opoziciji, tokom kojih se pomjerio sa liberalnog centra ka krajnjoj evropskoj desnici, priključivši se grupi Patriots for Europe u Evropskom parlamentu.
Njegovu vladu činiće i krajnje desna, anti-EU i proruska partija SPD, kao i partija Motoristi za sebe, čija je glavna politička agenda protivljenje klimatskim politikama Evropske unije.
Tokom ceremonije, Pavel je apelovao na Babiša da u aktuelnoj bezbjednosnoj situaciji očuva snažne odnose sa Evropskom unijom i NATO-om.
- Pred nama je rješavanje niza pitanja koja neće biti prijatna za javnost, koja će zahtijevati ne samo viziju, već i hrabrost, zahtijevaće da se ne dovode u pitanje naše veze sa EU i NATO-om, kao i konstruktivan pristup - rekao je Pavel.

Češki predsjednik proglasio milijardera Babiša premijerom

Budući češki premijer, lider populističke ANO, milijarder Andrej Babiš, saopštio je danas da će se da bi izbjegao sukob interesa odreći zauvijek svoje poslovne imperije u agraru, prehrambenoj i hemijskoj industriji - koncerna AGROFERT koji posluje u 20 zemalja širom svijeta.
- Odlučio sam se za korak za koji sam mislio da ga nikad neću učiniti. Riješio sam da se zauvijek odreknem koncerna AGROFERT sa kojim više neću imati nikakve veze - neće biti u mom vlaništvu, neću biti s njim ekonomski povezan, niti ću biti u bilo kakvoj vezi - saopštio je večeras Babiš u video poruci na socijalnim mrežama.
Babišovi pravnici su da riješe sukob interesa kada bi Babiš bio predsjednik vlade koja odlučuje o poljoprivrednoj politici i javnim nabavkama, nacionalnim i evropskim dotacijama odabrali varijantu slijepog trasta po uzoru na pravno rješenje u Kanadi kada će fondom upravljati potpuno nezavisno lice sa kojim nema veze ni bilo koji član Babišove porodice.
- Akcije AGROFERTA mi više nikad niko neće vratiti i to ni kada odem iz politike. Isto tako moja djeca i moja supruga neće imati nikakav uticaj na AGROFERT. Djeci će se vlasništvo vratiti poslije moje smrti - kazao je Babiš.
Da saopšti javnosti kako će riješiti svoj sukob interesa i po češkim i po evropskom zakonima Babiša je natjerao češki predsjednik Petr Pavel jer je odbijao da ga prije toga imenuje za premijera iako je njegova stranka ANO ubjedljivo pobijedila na parlamentarnim izborima 3. i 4. oktobra.
Po Ustavu češki predsjednik ne mora da imenuje za premijera ni lidera pobjedničke partije na izborima, ni lidera eventualne većine u parlamentu već bukvalno koga on lično hoće što je koristio bivši predsjednik Miloš Zeman da održi Babišovu manjinsku vladu.
Tek ako dva puta vlade koje bi šef države imenovao ne dobiju povjerenje parlamenta treći pokušaj da se nađe premijer pripada predsjedniku Poslaničkog doma.
Po češkom zakonu o sukobu interesa, pooštrenom izmjenama nazvanim Leks Babiš, AGROFERT ne bi smio da učestvuje u tenderima za javne nabavke niti da dobija dotacije, a sudovi baš povodom ranijih dotacija za AGROFERT potvrdili su da nije bilo dovoljno to što je Babiš kada je ranije bio premijer od 2017. do 2021. akcije smjestio u običan povjerenički fond.
Predsjednik Pavel insistirao je da Babiš riješi problem sukoba interesa jer bi zbog njega mogle da budu ugrožene i druge evropske dotacije za cijelu Češku, a pravo na to potvrdio mu je i raniji nalaz Ustavnog suda.
Babiš je po ulasku u vlade, još kao ministar finansija 2013. a poslije od 2017. kao premijer učetvorostručio svoje bogatstvo u dobroj mjeri zahvaljujúći javnim nabavkama i dotacijama i obreo se na drugom mjestu Forbsove liste najbogatijih Čeha, dok je njegovo bogatstvo poslije odlaska iz vlade počelo da se topi i završio je na sedmom mjestu Forbsove liste.
U okviru AGROFERTA koji je Babiš, doseljenik iz Slovačke, osnovao 1993. godine posluje više od 250 preduzeća u Češkoj i regionu Srednje Evrope, prvenstveno u Slovačkoj, Njemačkoj i Austriji a svoja predstavništva i poslove ima u više od 20 zemalja svijeta na četiri kontinenta.
Na najnovijoj listi najvrjednijih čeških firmi AGROFERT je na 8. mjestu, a zapošljava oko 40.000 ljudi.
Predsjednik Češke Petr Pavel obećao je da će odmah, čim Babiš javno saopšti kako je riješio sukob interesa imenovati, najvjerovatnije sljedeće nedjelje, Babiša za premijera i cijelu novu vladu.

Budući češki premijer odriče se poslovne imperije

Vjerovatni budući premijer Češke Andrej Babiš rekao je da nema namjeru da Češku uvuče u "nekakav antiukrajinski blok u okviru Evropske unije" koji zajedno sa slovačkim premijerom Robertom Ficom planira madjarski premijer Viktor Orban.
- Medijski briselski monopol Politiko neprestano laže o nama. Nikakva takva inicijativa ne postoji i ništa o tome ne znam- odbio je kategorično Babiš izjavu Orbanovog glavnog političkog savjetnika Balaža Orbana za Politiko da se formira takav "blok skeptičan prema Ukrajini" koji bi mogao da oteža odlučivanje EU o pomoći napadnutoj zemlji.
Bivši češki premijer Babiš kao lider opozicije praktično od neuspješnih izbora za predsjednika Češke 2023. godine vodio je oštru kampanju u kojoj je njegova populistička stranka Akcija nezadovoljnih gradjana (ANO) nastojala da preotme birače esktremističkih stranaka i na desničarskoj i ljevičarskoj strani političkog spektra.
Bitan element te kampanje je bilo i raspirivanje antiukrajinskih raspoloženja da je navodno oko pola miliona ukrajinskih ratnih izbjeglica krivo za sve nedaće Čeha, počev od nedostatka stanova, visokih kirija, skupih energija, probleme škola i bolnica.
Međutim, već tokom izborne večeri 4. oktobra kada se pokazalo da je ANO ubjedljivo pobijedila na izborima ali ne toliko da može sama da sastavi vladu Babiš je odbio referendume o izlasku iz EU i NATO koji traže njegovi budući koalicioni partneri.
Iako je i poslije izbora ponovio obećanje da direktno iz češkog budžeta neće otići ni kruna u oružje za Ukrajinu Babiš je naglasio da će češka vojna industrija i njen komercijalni izvoz oružja u Ukrajinu imati podršku vlade a podržao je vojnu pomoć koju Ukrajini daje EU.
Babiš je pred izbore prijetio da će ukinuti češku inicijativu Municija za Ukrajinu ali poslije razgovora sa predsjednikom Češke Petrom Pavelom okrenuo je ploču i sada želi samo da se ona revidira da bude transparentna i da na njoj ne zarađuju češki trgovci oružjem koji posreduju da se u trećim zemljama, takodje i u Srbiji, nabavi artiljerijska municija koju plaćaju zapadne zemlje i poklanjaju Ukrajini.
Babiš takodje najavljuje da želi da obnovi saradnju Višegradske četvorke koja je prestala da funkcioniše kao blok sa koordiniranim stavovima u EU još u vrijeme poljskih populista Jaroslava Kačinjskog, baš zbog Orbanove popustljivosti prema Rusiji od agresije na Ukrajinu 2022. godine.
U pitanjima gde želi da se suprotstavi Briselu, kao što je pakt o migraciji ili klimatski ciljevi, Babiš računa, medjutim, prvenstveno na Poljsku i njenog sadašnjeg premijera vlade desnog centra i levice Donalda Tuska.
Babiš je odmah poslije izbora rekao da će prvi koga će zvati telefonom da sa njim razgovara o koordiniranju stavova pred samite EU biti poljski premijer Tusk, dok Fica i Orbana nije ni pominjao.
- Babiš sebe rado vidi kao nekog ko je dio one Evrope koja odlučuje, da je u redovima onih koji su važni. Ne želi da ga trpaju u istu vreću sa Orbanom i Ficom- kazala je komentatorka češkog radija Zdenjka Trahtova.

Babiš kategorično odbija antiukrajinski blok sa Orbanom i Ficom

Češki predsjednik Petr Pavel nagovijestio je danas da će imenovati Andreja Babiša za premijera, nakon što je njegova desničarska stranka ANO ubjedljivo pobijedila na parlamentarnim izborima.
- Ono što je jasno iz prvih izjava jeste da su tri stranke - ANO, SPD i Motoristi - zainteresovane za formiranje koalicije. O personalnim rješenjia još pregovaraju, ali čini se da bi vlada mogla biti formirana na toj osnovi- rekao je Pavel na konferenciji za štampu, prenosi Politiko.
Stranka Sloboda i direktna demokratija (SPD) i desničarska stranka Motoristi jedine su koje nisu isključile saradnju sa ANO, koja je pobijedila na izborima sa skoro 35 odsto glasova. Te tri partije imale bi 108 poslanika, što je dovoljno da obezbijede većinu u Donjem domu parlamenta, koji ima 200 mjesta.
Cilj Babiša je bio da formira jednostranačku manjinsku vladu, koju bi podržavale dvije stranke, ali to najvjerovatnije neće moći da ostvari, jer i Motoristi i SPD insistiraju na direktnom učešću u vladi.
Pavel je ranije rekao da se konsultuje sa advokatima o tome da li da blokira Babiša zbog mogućeg sukoba interesa, s obzirom na to da posjjeduje najveće "poljoprivredno carstvo" u zemlji.
- U nedjelju mi je Babiš predstavio opcije kako će se riješiti taj problem tako "da se poštuje zakon. Kada stranke koje formiraju vladu postignu dogovor o personalnim rješenjima, neće biti razloga za odlaganje i biće moguće da se formira vlada- rekao je Pavel.
Pavel je pozvao buduću vladu da zadrži inicijativu za municiju za Ukrajinu, koju je predvodio Prag, iako je Babiš u predizbornoj kampanji obećao da će je otkazati zbog navodnog nedostatka transparentnosti, sugerišući da bi to trebalo da vodi NATO, a ne Češka.

Češki predsjednik: Imenovaću Andreja Babiša za mandatara nove Vlade

Desničarski populista Andrej Babiš i njegova stranka ANO ostvarili su ubjedljivu pobjedu na ključnim parlamentarnim izborima u Češkoj, pokazuju preliminarni rezultati. Stranka ANO osvojila je više od 35 odsto glasova, dok je vladajuća koalicija Spolu premijera Petra Fiale dobila oko 23 odsto.
Babiš, bivši premijer i milijarder iz sektora poljoprivrede, pridobio je podršku birača obećanjima o jeftinijoj energiji, većim penzijama i stavljanju interesa Češke ispred interesa Ukrajine. Njegov populistički stil često se upoređuje sa stilom Donalda Trampa u Sjedinjenim Američkim Državama.
Uprkos pobjedi, Babiš vjerovatno neće imati većinu u parlamentu, pa će mu biti potrebna podrška drugih stranaka kako bi formirao vladu. Među mogućim partnerima su stranka Motoristi za sebe i krajnje desničarska SPD, što je izazvalo zabrinutost analitičara i političkih protivnika zbog mogućeg radikalizovanja vlasti.
Evropa pomno prati ove izbore. Babiš je ranije prijetio ukidanjem inicijative za slanje municije Ukrajini, osporavanjem planova NATO-a za povećanje vojnih izdataka i sukobom sa Evropskom komisijom oko Zelenog plana.&nbsp;
Češki ministar vanjskih poslova Jan Lipavski upozorio je da bi povratak Babiša na vlast mogao Češku gurnuti ka marginama Evrope, slično kao što se dogodilo s Mađarskom Viktora Orbana ili Slovačkom Roberta Fica.
Babiš je bio premijer od 2017. do 2021. godine, a na predsjedničkim izborima 2023. izgubio je od generala Petra Pavla. U Briselu je poznat i po dugotrajnom pravnom slučaju u kojem je optužen da je prevario Evropsku uniju za oko dba miliona eura, kako bi njegova poljoprivredna kompanija Agrofert primila subvencije namijenjene srednjim preduzećima. Babiš tvrdi da je slučaj politički motivisan.
Predsjednik Petr Pavel najavio je da će u nedjelju razgovarati sa svim strankama koje su ušle u parlament, kako bi dogovorio formiranje nove vlade.

Prijetio ukidanjem pomoći za Ukrajinu, osporavao NATO planove, smetao mu i Zeleni plan: Što znači Babiševa pobjeda?

Stranka ANO populista i milijardera Andreja Babiša, kojeg zovu češkim Donaldom Trampom, ubjedljivo je pobijedila na češkim parlamentarnim izborima u subotu, čime se zemlja približila vladi koja će podržati evropski populistički, anti-imigrantski blok i smanjenje podrške Ukrajini.
Ushićeni Babiš rekao je pristalicama da će ANO pokušati da satavi jednostranačku vladu, ali da će razgovarati sa dvije manje stranke, uključujući krajnje desni SPD, jer njegova stranka neće imati većinu.
Odbacio je optužbe da će njegova pobjeda učiniti ovu srednjoevropsku zemlju manje pouzdanim partnerom Evropske unije i NATO saveza.
- Želimo spasiti Evropu i očigledno smo proevropski i pronatovski orijentisani - rekao je Babiš.
S gotovo svim prebrojanim glasovima, ANO bi trebalo da zamijeni trenutnu vladu desnog centra premijera Petra Fiale. Fiala je čestitao Babišu i priznao poraz.
ANO je tokom kampanje obećao brži rast, veće plate i penzije, manje poreze i poreske olakšice studentima i mladim porodicama.
Ta obećanja, koja će koštati milijarde eura, privode kraju politiku štednje te testiraju fiskalni oprez zemlje, odjeknula su kod mnogih Čeha čiji su prihodi proteklih godina u padu zbog visoke inflacije.

Češki Tramp nakon ubjedljive pobjede: Želimo da spasimo Evropu

Parlamentarni izbori u Češkoj biće održani u petak i subotu, 3. i 4. oktobra, a kao glavni favorit izdvaja se bivši premijer te zemlje Andrej Babiš kojem bi, po anketama, moglo da pripadne 30 odsto glasova.
Uz napad Rusije na Ukrajinu, aktuelni premijer Češke Petr Fijala i njegov savez od tri konzervativne stranke, pod nazivom Zajedno, postavili su prijetnju iz Moskve kao ključnu temu kampanje, prenosi AP.
Opozicija predvođena Babišem okrivljuje Fijalu za probleme posljednjih godina, od energetske krize do inflacije, i obećava da će opozvati njegovu penzijsku reformu i smanjiti pomoć Ukrajini.
Češki predsjednik Petr Pavel izjavio je početkom septembra da će nakon izbora 3. i 4. oktobra, najvjerovatnije, biti formirana sasvim drugačija vlada.
Babiš je osporio da ima poseban odnos prema Rusiji i najavio da planira da obustavi češku inicijativu koja je obezbijedila oko 3,5 miliona topovskih granata za Ukrajinu na tržištima van EU, navodi AP.
Prema prognozama, Babišu će pripasti oko 30 odsto glasova, ali to neće biti dovoljno da sam formira vladu, i biće mu potrebni jedan ili dva koaliciona partnera, piše američka agencija.

Babiš favorit na parlamentarnim izborima u Češkoj

Bivši češki premijer Andrej Babiš napadnut je tokom predizbornog skupa.
Prema navodima policije, stariji muškarac navodno je udario čelnika desničarske opozicione stranke ANO u glavu. Izvještava se da je i druga osoba povrijeđena.
Češka novinska agencija (ČTK) izvijestila je da je Babiš napadnut tokom predizbornog skupa u Dobroj, selu u istočnoj Češkoj, u večernjim satima 1. septembra.
Više puta je udaren je štakom i morao je biti odvezen u lokalnu bolnicu.
Babiš je češkom mediju "Denik N" rekao da su mu tamo ljekari snimili mozak, nakon čega je mogao napustiti bolnicu i rečeno mu je da se odmori.
Zahvalio je svojim pratiteljima na mreži X na podršci, prenosi "BrusselsSignal"

Napadnut bivši češki premijer napadnut: Više puta udaren štakom

Najmanje sedam osoba poginulo je u zimskoj oluji koja je zahvatila Sjedinjene Američke Države (SAD) i ostavivši stotine hiljada domaćinstava bez električne energije.
&nbsp;Škole i putevi širom zemlje su zatvoreni, a brojni letovi otkazani, jer su se, prema Nacionalnoj meteorološkoj službi, po život opasni vremenski uslovi proširili od Teksasa do Nove Engleske.
&nbsp;Najmanje dvije osobe umrle su od hipotermije u saveznoj državi Luizijani, dok su smrtni slučajevi povezani s olujom zabilježeni i u Teksasu, Tenesiju i Kanzasu, prenosi Radio Slobodna Evropa.
&nbsp;Prema podacima stranice poweroutage.us, do nedjelje poslijepodne više od 800 hiljada domaćinstava ostalo je bez struje. U isto vrijeme, FlightAware je izvijestio da je otkazano više od 11 hiljada letova.
&nbsp;Obilne sniježne padavine, susnježica i ledena kiša, opasna pojava kod koje se ohlađene kapi kiše odmah lede na površini, mogle bi potrajati danima.
&nbsp;Oluja bi mogla pogoditi oko 180 miliona Amerikanaca, što je više od polovine stanovništva.
&nbsp;Ministarstvo zdravlja Luizijane potvrdilo je u nedjelju da su dva muškarca preminula od hipotermije.
&nbsp;Gradonačelnik Ostina u Teksasu rekao je da je zabilježena smrt povezana s izlaganjem hladnoći.
&nbsp;Zvaničnici u Kanzasu naveli su da je žena, čije je tijelo pronađeno u nedjelju poslijepodne prekriveno snijegom, „vjerovatno podlegla hipotermiji“.
&nbsp;U Tenesiju su prijavljene tri smrti povezane s vremenskim uslovima.
&nbsp;Gradonačelnik Njujorka Zohran Mamdani napisao je na mreži Iks (X) da je najmanje pet osoba u gradu preminulo u subotu, ali je dodao da uzrok smrti još nije utvrđen.
&nbsp;- Ovo je podsjetnik da svake godine Njujorčani stradaju zbog hladnoće - naveo je Mamdani.
&nbsp;Meteorolozi upozoravaju da je jedna od najvećih opasnosti ove oluje led, koji može lomiti drveće, rušiti dalekovode i činiti puteve izuzetno opasnima.
&nbsp;U Virdžiniji i Kentakiju vlasti su reagovale na stotine saobraćajnih nesreća.
&nbsp;I Kanada je pogođena obilnim snijegom, uz stotine otkazanih letova. Zvaničnici procjenjuju da će u provinciji Ontario pasti između 15 i 30 centimetara snijega.

Sniježna oluja u SAD-u: Najmanje sedam mrtvih i 800 hiljada bez struje

Nakon sinoćnjeg nevremena, na zgradi Gimnazije i Srednje pomorske škole u Kotoru, pričinjena je veća materijalna šteta.  <figure> <img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/20260126110120_f5da2750762934ac718e5e5fb5326cf6f6a17652d4c122e988f43899d822ef51.jpg" data-media-id="editor_0" data-image-id="20260126110120_f5da2750762934ac718e5e5fb5326cf6f6a17652d4c122e988f43899d822ef51" data-rendition-name="original" width="360" height="640" loading="lazy" alt="Kotorska Gimnazija"> </figure>  Dio krova iznad fiskulturne sale se odlomio i poplavio tribine, svlačionice i radionicu, prenosi Radio Kotor. - Voda je krenula i prema zbornici Pomorske škole, ali smo to uspjeli da spriječimo - kazala je jutros Radio Kotoru direktorka škole, Milena Nenadović Ljubenović. Bibliotečka građa je neoštećena, dok je stanje parketa u sali još neizvjesno. Na lice mjesta odmah su izašli predstavnici Komunalne policije Opštine Kotor, Službe zaštite i spašavanja i Uprave policije/Odjeljenja bezbjednosti Kotor, a zbog bezbjednosti je isključena struja.  <figure> <img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/20260126110120_c66c9bcf4fa7c3de95420626f0e431f8e13a85ab77a951304192899cd1c6baae.jpg" data-media-id="editor_1" data-image-id="20260126110120_c66c9bcf4fa7c3de95420626f0e431f8e13a85ab77a951304192899cd1c6baae" data-rendition-name="original" width="360" height="640" loading="lazy" alt="Kotorska Gimnazija"> </figure>  - Očekujemo jutros dolazak potpredsjednika Opštine dr Igora Kumburovića sa saradnicima kako bismo dogovorili dalje korake - dodala je Ljubenović. Nastava se, kaže, danas odvija onlajn, a škole će obavijestiti javnost kada procijene kada će učenici/e moći ponovo da se vrate u učionice.

Odletio krov sa kotorske Gimnazije: Poplavljene tribine, svlačionice i radionica, nastava onlajn

Priliv stranih direktnih investicija (SDI) iz Turske u Crnu Goru je od 2020. do avgusta prošle godine, iznosio oko 417 miliona eura, što čini osam odsto ukupnog priliva stranog kapitala, podaci su Turske privredne komore u Podgorici (TurkCham Montenegro).&nbsp;
- Posebno je impresivan rast u posljednje dvije godine. U 2024. godini, turske investicije dostigle su 100,9 miliona eura, dok je od januara do oktobra prošle godine ostvareno čak 110,8 miliona eura - navodi se u saoptšenju koje je potpisao predsjednik Turske privredne komore Burhan Genč.
&nbsp;On je ocijenio da te brojke jasno pokazuju da je Turska najveći strani investitor u Crnoj Gori, čime potvrđuju kontinuitet i pouzdanost njihovog partnerstva.
&nbsp;- U Crnoj Gori danas posluje preko 12,9 hiljada turskih kompanija, što predstavlja četvrtinu svih stranih firmi u zemlji, i konkretan je dokaz povjerenja turskih investitora u poslovnu klimu, pravnu sigurnost i potencijal rasta crnogorske ekonomije - rekao je Genč.&nbsp;
Struktura ulaganja je raznovrsna: od interkompanijskog duga u iznosu od 51,8 miliona eura, preko ulaganja u nekretnine od 35,6 miliona eura, do direktnih vlasničkih ulaganja u domaća preduzeća i banke. Svaka od tih investicija doprinosi jačanju ekonomije, razvoju infrastrukture i otvaranju novih radnih mjesta.
- Bilateralna trgovina se razvija paralelno sa investicijama, a naš zajednički cilj je da njen obim poraste sa oko 200 miliona eura na 500 miliona eura godišnje. Ovakvi planovi potvrđuju ambiciju i sposobnost naših ekonomija da zajedno grade stabilan i prosperitetan okvir saradnje - ocijenio je Genč.
&nbsp;On je kazao da u vremenu globalnih ekonomskih izazova, gdje svaka država traži stabilnost, investicije i dugoročnu konkurentnost, Crna Gora i Turska pokazale su da partnerstvo može biti više od kapitala – ono može biti vizija, snaga i konkretan rezultat.&nbsp;
&nbsp;- Naše ekonomske veze nijesu puko trgovanje novcem, one predstavljaju izraz povjerenja, strateškog promišljanja i posvećenosti zajedničkom prosperitetu - dodao je Genč.
&nbsp;Institucionalni okvir saradnje je snažan i dinamičan. TurkCham Montenegro je potpisao Memorandum o saradnji sa Privrednom komorom Crne Gore, što omogućava kontinuiranu razmjenu informacija, zajedničke poslovne misije i podršku investitorima. Ova partnerstva se šire i van formalnih okvira, kroz projekte u poljoprivredi, turizmu, IT sektoru, energiji i industriji, gdje turski investitori aktivno doprinose održivom razvoju i zapošljavanju.
&nbsp;- Naša saradnja je više od ekonomije – ona je strateško partnerstvo koje jača otpornost Crne Gore, diversifikuje izvore kapitala i otvara prostor za inovacije i investicije u budućnosti. Rezultati koje smo ostvarili su impresivni, ali oni su samo početak – osnova za novu eru crnogorsko-turskih odnosa, u kojoj zajedno stvaramo održivi razvoj, prosperitet i dugoročnu stabilnost za generacije koje dolaze - poručio je Genč.

Turska najveći strani investitor u Crnoj Gori

U jednoj od temeljnih teza velikosrpske propagande u Crnoj Gori ističe se da je prvi srpski arhiepiskop Rastko (Sava) Nemanjić uspješno obavio preobraćanje crnogorskih predaka u pravoslavlje, da je srpska crkva postala dominantna i da je Sava često boravio u tadašnjoj Duklji (današnoj Crnoj Gori). No, izvori govore drugačije. O Savinom životu i radu se najviše zna na osnovu Savinih žitija. Prvo je napisao svetogorski monah Domentijan sredinom XIII vijeka. Drugo je napisao Teodosije Hilandarac krajem XIII ili početkom XIV vijeka, a podatke o posljednjim godinama Savinog života zapisao je srpski arhiepiskop Danilo II u „Životu arhiepiskopa Arsenija“, između 1324. i 1337. U kombinaciji s drugim izvorima Savin život je prilično rekonstruisan. 
Rastko je rođen oko 1175. godine i prvu zapaženu ulogu je dobio 1190. Tada ga je njegov otac, Stefan Nemanja, postavio za udionog kneza u Humu. No, Rastko je već 1192. godine napustio Hum i otišao na Svetu Goru. Zamonašio se i uzeo ime Sava. Tamo mu se nakon abdikacije 1196. pridružio Stefan Nemanja, kao monah Simeon. Od vizantijskog cara Aleksija III Anđela dobili su odobrenje da obnove manastir Hilandar. Početkom XIII vijeka izbio je rat između Savine braće, Vukana, koji se titulisao kao kralj Duklje i Dalmacije i velikog župana Stefana Nemanjića. Kako bi, navodno, posredovao u mirenju braće Sava se u Srbiju vratio između 1204. i 1207. Tada je prenio tijelo Nemanje (Simeona) u manastir Studenicu. Od 1207. Sava je živio u Srbiji kao iguman Studenice.
Veliki župan Stefan i arhimandrit Sava su vješto iskoristili političke promjene koje su nastale padom Konstantinopolja pod vlast krstaša i osnivanjem Latinskog carstva 1204. godine. Rimska crkva se nametnula kao dominantna politička sila pa se veliki župan Stefan obratio papi Honoriju III za kraljevsku krunu, koju je dobio iz Rima 1217. i tako je postao prvi srpski kralj (Stefan Prvovjenčani). Na ostacima Vizantije uzdigla su se dva centra. U Nikeji se za cara proglasio Teodor I Laskaris, koga je podržavao nikejski patrijarh Manojlo Saranten Haritopul. U Epiru se za cara proglasio Teodor I Komnen Duka, a njega je podržavao ohridski arhiepiskop Dimitrije Homatin. Nikejski car i patrijarh nijesu priznavali epirskog vladara i ohridskog arhiepiskopa, kao ni oni njih. Ovaj procijep između dva grčka (provizantijska) centra Nemanjići su vješto iskoristili. Sava je otišao u Nikeju 1219. godine i od nikejskog cara i patrijarha dobio dozvolu da formira Srpsku arhiepiskopiju, a on je imenovan za prvog srpskog arhiepiskopa. Istoričar Srđan Pirivatrić ističe da je Srpskoj arhiepiskopiji „data najveća moguća autonomija“, ali da nije sačuvan ni jedan dokument carske ili patrijaršijske kancelarije o rukopoloženju i postavljanju Save ni o načinu posvećenja budućih arhiepiskopa. To je urađeno protiv crkvenih propisa, jer su time narušena prava Ohridske arhiepiskopije. Kanonsku crkvenu jurisdikciju u Srbiji imale su episkopije u Rasu, Prizrenu i Lipljanu, koje su bile u okviru Ohridske arhiepiskopije. Zbog toga je ohridski arhiepiskop Dimitrije Homatin u maju 1220. uputio pismo Savi i zaprijetio mu anatemom. Homatin je s potpunom pravom istakao da je Savino rukopoloženje nekanonsko. To je bio isključivo politički čin. Da crkva u Srbiji ne bi potpala ne samo pod papin uticaj, već i da se ne bi preko Ohridske arhiepiskopije vezala za Epir, car i patrijarh iz Nikeje su crkvi u Srbiji dodijelili autokefalnost kako bi je pridobili za njihove, prije svega, političke interese. Zato o formiranju Srpske arhiepiskopije ne postoji važeći crkveni spis. Akt o formiranju Srpske arhiepiskopije je na nikejskom dvoru tumačen kao careva milost koju je on imao pravo i da povuče, što je uradio car Mihailo VIII Paleolog 1272. godine kada je izdao hrisovulju za Ohridsku arhiepiskopiju kojom joj je vratio nadležnost za najveći dio Srbije i osporio, odnosno poništio autokefalnost i legalnost Srpske arhiepiskopije. Ona je formirana nekanonski i u ovome periodu održala se samo zahvaljujući političkoj sili Nemanjića i srpske države.
Sava je za sjedište arhiepiskopije izabrao manastir Žiču, a 1220. formirao je podređene episkopije. Na teritoriji prethodne dukljanske države uspostavljene su tri episkopije: zetska („u Zeti, Dioklitijskom pomorju“) sa sjedištem u prethodnom benediktinskom manastiru Sv. Mihaila na Prevlaci kod Tivta (mada se ova teza osporava), humska sa sjedištem u Stonu i budimljanska sa sjedištem u Đurđevim stupovima kod Berana. No, Savini biografi i savremeni izvori ne navode da je Sava tada boravio u Duklji. Prilikom uspostavljanja ovih episkopija bilo je međukonfesionalnih sukoba. Katolički biskup iz Stona je protjeran na Korčulu. Srpska arhiepiskopija i njene episkopije tada nijesu imale većeg uticaja na teritoriji prethodne dukljanske države. U periodu dok je Sava bio arhiepiskop nije zabilježeno podizanje ni jednog pravoslavnog hrama na prostoru današnje Crne Gore. Episkopije koje je na prostoru Duklje (Crne Gore) formirao Sava bile su u stvari samo misije koje je tek trebalo da počnu preobraćenje u pravoslavlje. Za Savinog života taj proces se nije pomjerio s početka. Tada nije zabilježeno postojanje pravoslavnih u Duklji. U to vrijeme u Duklji je zapravo postojala samo Dukljansko-barska nadbiskupija koju je Vukan Nemanjić obnovio u dogovoru sa papom Inoćentijem III 1199. godine. Vukan je kao kralj Duklje i Dalmacije bio katolik. Uz to, Sava i Srpska arhiepiskopija su uvažili državnu osobenost Duklje. Iznad freske Sv. Save u Mileševi postoji natpis koji je istoričar umjetnosti Vojislav J. Đurić pročitao kao „Sava, prvi arhiepiskop svih raških i dioklitskih zemalja“.
Ne samo da je Savina nekanonska arhiepiskopija u katoličkoj Duklji zabilježila misionarski neuspjeh, već je i u Srbiji jedva preživjela. Kralja Stefana Prvovjenčanog je 1227. naslijedio sin Radoslav koji je vodio progrčku politiku, a na to je najviše uticao njegov tast, epirski vladar i solunski car Teodor I Komnen Duka. Kralj Radoslav se odrekao Nemanjinog prezimena, a od tazbine je preuzeo vizantijsko carsko prezime Duka i tako se potpisivao. Titulisao se kao Stefan Duka kralj Srbije i Duklje. Uprkos postojanju Srpske arhiepiskopije i kontra tome što je njegov stric Sava bio srpski arhiepiskop, Radoslav se za kanonska pitanja obraćao ohridskom arhiepiskopu Dimitriju Homatinu koji je bio izraziti Savin protivnik. Radoslav je na taj način prihvatio ohridsku (grčku) crkvu i faktički je poništio autokefalnost (autonomnost) Žičke arhiepiskopije iz 1219. Radoslav je tako htio da se oslobodi Savinog autoriteta. Istoričar Božidar Ferjančić ističe da je zbog toga postupka Sava napustio Srbiju i otišao na prvo putovanje u Svetu Zemlju 1229–30., a da se njihovi odnosi nijesu popravili ni nakon Savinog povratka u zemlju. Radoslavov položaj u Srbiji se pogoršao 1230. godine kada je njegov tast car Teodor I Duka pretrpio težak poraz u bici s bugarskim carem Jovanom II Asenom kod Klokotnice, pritoci Marice, u aprilu 1230. Protiv Radoslava je izbila pobuna koju je podržao Sava. Radoslav je svrgnut, a Sava je za novog kralja krunisao Radoslavovog brata Vladislava. Vladislav je bio zet bugarskog cara Jovana Asena II i njegova vladavina je protekla u znaku bugarske dominacije.
Sava je arhiepiskopski položaj prepustio svom učeniku Arseniju 1234. i tada je drugi i posljednji put otputovao u Svetu Zemlju. Prema srpskim hroničarima, Sava je tada jedini put boravio u Duklji. Domentijan navodi da je Sava prema Svetoj Zemlji otplovio sa obale Dioklitijskog mora (морє дїωклитїиско), a arhiepiskop Danilo II dodaje da je to bilo iz Starog Grada. Većina istoričara smatra da je Stari Grad u stvari Budva, jer je to bio njen drugi naziv u srednjem vijeku. Ukoliko se to prihvati kao tačno, ispada da je Sava kroz Duklju (Crnu Goru) prošao samo na posljednjem putovanju. Lađom je otplovio za Brindizi. Teodosije je naveo da se Sava prilikom prijema kod aleksandrijskog patrijarha predstavio kao arhiepiskop Dalmacije i Duklje, jer se za Srbiju (Rašku) još nije bilo tako daleko pročulo. Po povratku iz Svete Zemlje Sava je posjetio bugarskog cara u Trnovu i tu je preminuo 14. (27.) januara 1236., a kralj Vladislav je 1237–8. godine njegovo tijelo prenio u manastir Mileševa.
Savini biografi, srpski hroničari iz XIII i XIV vijeka navode da je Sava samo jednom prošao kroz Duklju. S obzirom na tu činjenicu jasno je da su priče o čestim Savinim boravcima na prostoru današnje Crne Gore, imenovanja brojnih toponima njegovim imenom i priče o njegovom kultu proizvod znatno kasnijih legendi, predanja i izmišljotina. Uprkos izvorima, velikosrpski mitomani i tvorci legendi ističu da je Sava barem pola života proveo planinareći po crnogorskim vrletima. Vele i da je bio čudesni hidrolog jer je štapom „otvorio“ nekoliko izvora u Crnoj Gori. Jasno je da su to bajke, a stvarni Savin uticaj na crnogorsku istoriju, religiju i kulturu bio je marginalan sve do sredine XIX vijeka. Na primjer Njegoš u književnim i državnim spisima Savu nije ni pomenuo, a današnji velikosrpski propagatori, bez ijednog dokaza, tvrde da je Njegoš bio svetosavski vladika. Kult Sv. Save je u Crnoj Gori počeo da se širi tek u drugoj polovini XIX vijeka, a svetosavlje kao nacionalističku ideologiju s kvazivjerskim okvirom izmislili su srpski teolozi Dimitrije Najdanović i Nikolaj Velimirović između dva svjetska rata. Srpski nacifašista Dimtirije Ljotić je to svetosavlje uzeo za politički program njegove organizacije „Zbor“. Najveći dio izmišljotina i mitomanije o Sv. Savi u Crnoj Gori je zapravo nastao u posljednjoj deceniji XX i početkom XXI vijeka kao propagandno sredstvo Crkve Srbije u njenom planu da posrbljava Crnu Goru.

Tag: andrej-babis