I u Bugarskoj danas izbori
Građani Bugarske danas izlaze na predsjedničke izbore, uoči kojih su glavne teme bile pogoršanje ekonomskih prilika, rast troškova života i sve veća zabrinutost zbog napada dronovima na brodove u Crnom moru.
Glasanje predstavlja i važan test za stranku „Progresivna Bugarska“, koju predvodi premijer Rumen Radev, nakon pobjede na parlamentarnim izborima u aprilu.
Iako se za predsjedničku funkciju nadmeće rekordnih 27 kandidata, procjene ukazuju na to da će konačna odluka biti donijeta u drugom krugu. Među glavnim favoritima su aktuelna predsjednica Ilijana Jotova, koju podržava Radevova stranka, i bivši privremeni premijer Andrej Gurov, uz podršku prozapadnih opozicionih partija.
Predizbornu kampanju obilježile su rasprave o ruskoj invaziji na Ukrajinu i intenziviranju sukoba u Crnom moru. Nedavni napadi dronovima na trgovačke brodove u blizini bugarske obale dodatno su pojačali zabrinutost za bezbjednost zemlje, članice Evropske unije i NATO-a.
Postoji bojazan da bi Rusija mogla dodatno proširiti sukob, zbog čega je bugarska vlada zatražila pomoć saveznika u jačanju pomorske bezbjednosti.
Pored bezbjednosnih pitanja, kandidati su tokom kampanje pokušavali da odgovore na nezadovoljstvo građana zbog rasta cijena energenata i inflacije. Ekonomske teškoće posebno pogađaju porodice u ruralnim područjima, koje se sve teže nose sa svakodnevnim troškovima.
Glasanje je počelo u sedam časova, a biračka mjesta trebalo bi da budu zatvorena u 20 časova. Prve izlazne ankete očekuju se nakon zatvaranja birališta, dok bi preliminarni rezultati trebalo da budu poznati u ponedjeljak.
Prema procjenama, nijedan od 27 kandidata neće osvojiti apsolutnu većinu u prvom krugu, pa se očekuje da izbori budu nastavljeni 1. novembra.
Bugarska ima oko 6,6 miliona registrovanih birača, a prema projekcijama, izlaznost bi mogla ostati ispod 40 odsto.
Ilijana Jotova, 62-godišnja novinarka i bivša poslanica Evropskog parlamenta, jedna je od glavnih favoritkinja izbora. Prije preuzimanja predsjedničke funkcije bila je potpredsjednica Bugarske tokom dva predsjednička mandata Rumena Radeva.
Na mjesto predsjednice stupila je u januaru 2026. godine, nakon što je Radev podnio ostavku kako bi se kandidovao za parlament. Sada se bori za mandat koji bi dobila neposredno od građana.
Jotova nastupa kao nezavisna kandidatkinja, ali ima podršku stranke „Progresivna Bugarska“ i Socijalističke partije, u kojoj je započela političku karijeru. Ukoliko pobijedi, postala bi prva žena u istoriji Bugarske izabrana za predsjednicu države.
Analitičari očekuju da će nastaviti da podržava evropski put Bugarske, ali i da se zalaže za unapređenje odnosa sa Rusijom i ukidanje sankcija. Jotova i Radev ranije su pozivali na diplomatsko rješenje za okončanje rata u Ukrajini.
Glavni protivkandidat Jotove je ekonomista Andrej Gurov, bivši viceguverner centralne banke i privremeni premijer koji je predvodio vladu tokom prvih mjeseci 2026. godine. Podržavaju ga prozapadne reformističke opozicione stranke.
Gurov je u više navrata izrazio snažnu podršku Ukrajini, a tokom premijerskog mandata potpisao je sporazum o bezbjednosnoj saradnji sa Kijevom.
- Želim da Bugarska ima sopstveni glas u Evropi. Da bude pouzdan saveznik NATO-a koji brani svoje interese kroz spremnost, snažnu diplomatiju i jasan stav- poručio je.
Prema najnovijim istraživanjima javnog mnjenja, Jotova uoči prvog kruga ima podršku između 40 i 45 odsto birača, dok se Gurov nalazi na drugom mjestu sa podrškom od 25 do 30 odsto.
Margina greške istraživanja iznosi tri procentna poena, a konačan ishod zavisiće od rezultata glasanja i mogućeg drugog kruga.