AP: Žestoka rasprodaja akcija kompanija povezanih s vještačkom inteligencijom uzdrmala Volstrit
U četvrtak je Volstritom zavladala žestoka rasprodaja, predvođena akcijama kompanija koje učestvuju u izgradnji centara podataka za vještačku inteligenciju.
Ovaj pad je potpuno poništio dobitak koji je američko tržište akcija ostvarilo prethodnog dana, najbolji u posljednja tri mjeseca.
Indeks S&P 500 je pao 4,4 odsto, zabilježivši najgori dan od aprila 2025. godine, kada je predsjednik Donald Tramp uzdrmao svjetska tržišta uvođenjem carina u okviru svog programa "Dan oslobođenja". Indeks Dow Jones Industrial Average pao je za 1.833 poena, odnosno 3,4 odsto, dok je indeks Nasdaq izgubio 5,5 odsto vrijednosti.
Nasdaq, u kojem dominiraju akcije tehnoloških kompanija – uključujući i one povezane s vještačkom inteligencijom – sada je 11,9 odsto ispod svog istorijskog maksimuma dostignutog prošlog mjeseca. U finansijskom žargonu, pad vrijednosti veći od 10 odsto naziva se "korekcijom".
Svjetska tržišta akcija našla su se pod pritiskom usljed kontinuiranog pada vrijednosti kompanija koje su profitirale od procvata tehnologije vještačke inteligencije. Tako je južnokorejski indeks KOSPI pao za 5,3 odsto. Vrijednost ovih akcija već mjesecima varira zbog zabrinutosti da bi izgradnja novih centara podataka za vještačku inteligenciju mogla da uspori, usljed visokih troškova zaduživanja. Kritičari takođe ističu da su cijene akcija u sektoru vještačke inteligencije previše porasle, te da je riječ o "balonu".
Dodatni izazov predstavljali su i američki međuizbori održani u utorak. Pobjede demokrata širom zemlje otvorile su mogućnost da vlasti nalože obustavu izgradnje novih centara podataka. Glasači, bez obzira na političku pripadnost, izražavaju oprez prema vještačkoj inteligenciji i nezadovoljstvo zbog rasta računa za struju, koji je posljedica rada ovih centara.
Svako usporavanje izgradnje centara podataka za vještačku inteligenciju značilo bi smanjenje potražnje za specijalizovanim čipovima, kao i za električnom energijom i drugim proizvodima i uslugama koje se masovno troše u okviru "groznice" oko vještačke inteligencije – fenomena koji je glavni pokretač rasta američke ekonomije.
Nvidia, kompanija za proizvodnju čipova koja je brzo postala simbol procvata vještačke inteligencije, pala je 9,3 odsto i bila je, ubjedljivo, najveći teret za indeks S&P 500. Od početka godine, vrijednost njenih akcija je pala za 2,6 odsto, pošto su u prethodne tri godine ostvarile godišnje dobitke od približno 39 odsto, 171 odsto i 239 odsto.
Akcije kompanije Advanced Micro Devices su pale za 17,3 odsto. Kompanija CoreWeave, koja klijentima putem oblaka (cloud) iznajmljuje pristup čipovima za vještačku inteligenciju, zabilježila je pad od 9,8 odsto. Akcije kompanije GE Vernova, koja pruža podršku u napajanju centara podataka, pale su za 7,5 odsto.
Situaciju za investitore dodatno otežava činjenica da su akcije kompanija koje proizvode čipove za vještačku inteligenciju među najuticajnijim na Volstritu, budući da su postale i neke od najvećih. Na primjer, promjena vrijednosti akcija kompanije Nvidia za jedan odsto ima veći uticaj na indeks S&P 500 nego promjena od jedan odsto kod gotovo bilo koje druge američke akcije.
Na ostalim finansijskim tržištima, početna, instinktivna reakcija na rezultate američkih izbora na sredini mandata (midterm elections) donekle je splasnula. Cijena barela sirove nafte tipa "brent" porasla je za 3,9 odsto, na 98,29 dolara, nadoknadivši značajan dio pada od gotovo devet odsto zabilježenog prethodnog dana. I dalje vlada neizvjesnost u pogledu daljeg toka rata s Iranom, kao i o tome kada bi globalna energetska industrija mogla da se vrati u normalne tokove.
Na tržištu obveznica, prinosi na državne hartije od vrijednosti SAD nastavili su da padaju. Prinos na desetogodišnje državne obveznice spustio se na 4,84 sa 4,90 odsto, koliko je iznosio kasno u srijedu. U izbornoj noći taj prinos je bio 4,95 odsto, a prošlog mjeseca iznad 5,30 odsto. To bi mogao biti signal da investitori masovno usmjeravaju kapital u američke državne obveznice, tražeći sigurnije utočište u trenutku kada cijene akcija padaju.
Do pada prinosa došlo je uprkos pojedinim ohrabrujućim izvještajima o američkoj ekonomiji.
Na berzama u inostranstvu, kretanje indeksa u Evropi i Aziji bilo je raznoliko. Pored Južne Koreje, i japanski indeks "Nikei 225" (Nikkei 225) osjetio je posljedice pada vrijednosti akcija tehnoloških kompanija i onih povezanih s vještačkom inteligencijom, pa je pao 1,8 odsto.
Londonski indeks "FTSE 100" (FTSE 100) pao je za 0,4 odsto pošto je Banka Engleske, prvi put u posljednje tri godine, povećala svoju osnovnu kamatnu stopu da bi ograničila visoku inflaciju.
Iz Banke su poručili da će njeni naredni potezi u vezi s kamatnim stopama u velikoj mjeri zavisiti od razvoja situacije u ratu s Iranom, koji je uticao na cijene nafte, dok je inflacija viša širom svijeta.