Ukrajina kupuje 16 "Rafala": Francuski lovci stižu nakon obuke pilota

Ukrajina je od Francuske kupila 16 borbenih aviona „Rafal“, a obuka pilota počeće „već 2026. godine“, saopštio je u utorak Kabinet predsjednika Ukrajine.

Ovi avioni, koji predstavljaju okosnicu francuskog ratnog vazduhoplovstva, trebalo bi da budu ključni dio buduće ukrajinske vazdušne flote nakon završetka rata, zajedno sa švedskim lovcima „Gripen E“.

Vijest je objavljena u okviru zajedničke deklaracije sa Francuskom, u kojoj se navode i nabavka sistema protivvazdušne odbrane SAMP/T NG, kao i licencna proizvodnja krstarećih raketa „Storm Shadow“/„SCALP“ u Ukrajini, prenosi Kijev post.

Kancelarija predsjednika Ukrajine saopštila je da je kupovina ovih letjelica, koje su dio planirane ukupne nabavke od 100 aviona, obuhvaćena sporazumom potpisanim u novembru 2025. godine. Nabavka će biti finansirana zajmom Evropske unije za podršku Ukrajini u iznosu od 90 milijardi eura za period 2026–2027. godine, kao i putem „drugih izvora finansiranja“.

Avioni će biti isporučeni sa neodređenom količinom naoružanja, a isporuke se očekuju nakon što ukrajinski piloti završe obuku.

- Naoružanje vazduh-zemlja i vazduh-vazduh – uključujući AASM modularno oružje vazduh-zemlja, laserski vođene rakete protiv dronova, kao i rakete MICA i METEOR – biće isporučeno u skladu sa uvođenjem aviona u operativnu upotrebu - navodi se u saopštenju.

- Svaki avion Rafal biće opremljen naoružanjem u količinama dogovorenim tokom konsultacija između bilateralnih tehničkih timova - dodaje se.

„Dassault Rafale“ je francuski višenamjenski borbeni avion koji bi, ukoliko bude u potpunosti integrisan u ukrajinsko ratno vazduhoplovstvo, značajno unaprijedio njegove sposobnosti prema najvišim zapadnim standardima.

Riječ je o veoma manevarskom dvomotornom avionu sposobnom za širok spektar zadataka – od uspostavljanja vazdušne nadmoći i izvođenja dubinskih udara, do bliske vazdušne podrške, protivbrodskih operacija i nošenja nuklearnog naoružanja.

Dizajn „Rafala“ prepoznatljiv je po delta krilu sa prednjim kanardima, koji zamjenjuju klasične horizontalne stabilizatore na repu. Međutim, njegova glavna prednost leži u naprednim sistemima za obradu i objedinjavanje podataka.

To uključuje integrisanu modularnu avioniku (IMA) i modularnu jedinicu za obradu podataka, koje rade zajedno sa radarom Thales RBE2 AA – višenamjenskim sistemom sa aktivnim elektronskim skeniranjem (AESA). Pored toga, integrisani odbrambeni sistem SPECTRA omogućava avionu izvođenje misija suzbijanja neprijateljske protivvazdušne odbrane (SEAD), što predstavlja važnu sposobnost u savremenim sukobima.

Kao i drugi avioni koji se koriste u rusko-ukrajinskom sukobu, „Rafal“ pripada platformama četvrte generacije, što znači da pri njegovom projektovanju nijesu korišćene tehnologije za smanjenje uočljivosti, odnosno „stelt“ tehnologije. U periodu razvoja ove generacije lovaca i bombardera računarska tehnologija nije omogućavala stvaranje platforme koja bi istovremeno bila izuzetno pokretljiva, aerodinamički efikasna i teško uočljiva za radare.

Za razliku od njih, lovački avioni pete generacije, poput američkih F-22A i F-35A/B/C, kao i bombarder B-2, projektovani su sa osnovnim ciljem smanjenja radarske uočljivosti. Zbog toga mogu da djeluju sa manjim rizikom u blizini najnaprednijih sistema protivvazdušne odbrane.

Avioni poput F-16, Gripena i Rafala, kao i postojeći MiG-29 i Su-27, i dalje moraju da se oslanjaju na druge metode zaštite, uključujući podršku specijalizovanih platformi za suzbijanje protivvazdušne odbrane, kako bi umanjili prijetnje koje predstavljaju savremeni ruski sistemi.

Rafali čine okosnicu francuskog ratnog vazduhoplovstva, a očekuje se da će postati jedan od stubova budućeg ukrajinskog ratnog vazduhoplovstva nakon završetka rata, zajedno sa zapadnim avionima koji su već u upotrebi, poput američkog F-16 i francuskog „Miraža“, kao i najnovijom generacijom švedskih lovaca „Gripen E“, čija je nabavka najavljena ove godine.