Politico: Sahrana Ratka Mladića razotkrila jaz između evropskih ambicija Srbije i političke stvarnosti
Sahrana pravosnažno osuđenog ratnog zločinca Ratka Mladića dodatno je udaljila Srbiju od Evropske unije, ocjenjuje „Politico“, navodeći da je ispraćaj bivšeg komandanta Vojske Republike Srpske izazvao osude iz Brisela zbog veličanja ratnih zločinaca, istorijskog revizionizma i demokratskog nazadovanja u Srbiji.
- Nade Srbije da će se pridružiti Evropskoj uniji dodatno su ugrožene u ponedjeljak nakon sahrane zloglasnog vojnog komandanta osuđenog za ratne zločine i genocid u Srebrenici- piše „Politico“.
Portparol Evropske službe za vanjsko djelovanje Kristijan Vigand poručio je da „svako veličanje ratnih zločinaca, negiranje genocida i istorijski revizionizam proturječe najosnovnijim evropskim vrijednostima i nemaju mjesto ni u EU ni u zemljama kandidatima za članstvo“.
Evropska komesarka za proširenje Marta Kos otkazala je planiranu posjetu Beogradu, navodeći kao razlog „veličanje“ Mladića.
Iako je Vlada Srbije saopštila da nije učestvovala u organizaciji sahrane, Mladićevo tijelo prevezeno je državnim avionom, pripadnici Vojske Srbije ispratili su kovčeg do mjesta posljednjeg počivališta, a vojni orkestar svirao je posmrtni marš. Opijelo je predvodio patrijarh Srpske pravoslavne crkve Porfirije, dok je kovčeg bio prekriven zastavom Srbije.
Sahrani su prisustvovali ministar odbrane Bratislav Gašić, ministar pravde Nenad Vujić, sin predsjednika Srbije Danilo Vučić i ruski ambasador Aleksandar Bocan-Harčenko. Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić nije prisustvovao sahrani.
Mladić je pravosnažno osuđen za genocid, zločine protiv čovječnosti i ratne zločine počinjene tokom rata u Bosni i Hercegovini, uključujući ubistvo više od 8.000 Bošnjaka u Srebrenici u julu 1995. godine. Umro je krajem avgusta, u 84. godini, dok je služio doživotnu kaznu zatvora u Ševeningenu u Holandiji.
„Politico“ navodi da Mladić i dalje uživa status heroja među dijelom srpskih nacionalista. Nakon njegove smrti u Beogradu su se pojavili novi murali posvećeni njemu, dok su tokom pogrebne povorke pojedini učesnici nosili majice i zastave s njegovim likom.
Lider opozicione Nove demokratske stranke Srbije Miloš Jovanović prisustvovao je opijelu i rekao da građani Srbije Mladića smatraju „simbolom slobode srpskog naroda“.
Posebne reakcije izazvala je činjenica da je sahrani prisustvovao dio državnih zvaničnika, dok je ministar pravde Vujić ranije poručio da građani imaju pravo da odaju počast Mladiću, uz ocjenu da „kazna završava smrću“.
Analitičar Srđan Majstorović ocijenio je da je reakcija Brisela stigla prekasno.
- Prilično je iritantno čitati izjave stranih aktera koji izražavaju šok zbog toga što bi autoritarni, nacionalistički režim instrumentalizirao sahranu osuđenog ratnog zločinca- rekao je Majstorović, uz ocjenu da je Brisel godinama Aleksandra Vučića predstavljao kao „ključnog za napredak zemlje“.
„Politico“ podsjeća i da su evropski parlamentarci nedavno tražili zamrzavanje pretpristupnih sredstava Srbiji zbog navoda o korišćenju špijunskog softvera protiv studentskih lidera, aktivista i opozicionih političara.
Srbija od decembra 2021. godine nije otvorila nijedno novo pregovaračko poglavlje sa EU. Proces je usporen zbog stanja vladavine prava i odbijanja Beograda da uvede sankcije Rusiji zbog invazije na Ukrajinu.
Prema ocjeni „Politica“, Srbija je u procesu evropskih integracija sada iza Ukrajine i Moldavije, dok se Crna Gora smatra glavnim favoritom za članstvo u EU.