Odgođeno uvođenje ETIAS sistema zbog problema na granicama EU

Primjena novog onlajn sistema za prethodno odobravanje ulaska u Evropsku uniju, poznatog kao ETIAS, po svemu sudeći biće odgođena do naredne godine, nakon što je haotično uvođenje zasebnog elektronskog sistema za granične kontrole izazvalo poremećaje u putovanjima ka EU, piše Financial Times.

Putnici kojima nije potrebna viza za ulazak u EU, uključujući državljane Ujedinjenog Kraljevstva i Sjedinjenih Američkih Država, moraće da se registruju putem Evropskog sistema za informacije o putovanju i odobrenje putovanja (ETIAS). Sistem je razvijen po uzoru na američki ESTA program. Podnosioci zahtjeva plaćaće naknadu od 20 eura i prolaziće bezbjednosne provjere prije putovanja.

Razgovori o odgađanju uvođenja ETIAS-a uslijedili su nakon tehničkih problema i sporog uvođenja novog Sistema za ulazak i izlazak (EES), koji od putnika iz zemalja van EU zahtijeva skeniranje otisaka prstiju i snimanje lica na graničnim prelazima. Ti problemi doveli su do dugih redova na pojedinim aerodromima i kopnenim graničnim prelazima, kao i do upozorenja vazduhoplovne industrije da bi ljetnja sezona mogla biti obilježena ozbiljnim gužvama.

Agencija EU-Lisa, zadužena za sprovođenje sistema ETIAS, priznala je da njegovo puštanje u rad do kraja ove godine, kako je prvobitno bilo planirano, više nije izvodljivo, navode tri izvora upoznata sa tim pitanjem.

Upravni odbor agencije sastao se sredinom juna kako bi razgovarao o odgađanju primjene sistema za kasniji datum, a prema navodima izvora, novo zasjedanje planirano je za septembar, kada bi trebalo da bude razmotren novi vremenski okvir.

Portparol agencije potvrdio je da je upravni odbor 17. juna razgovarao o početku rada sistema ETIAS, ali je dodao da od tada nije bilo novih pomaka.

Evropska komisija odgovorna je za određivanje datuma početka primjene sistema, što može učiniti tek nakon što EU-Lisa uspješno završi njegovo testiranje.

Jedan od sagovornika upoznatih sa razgovorima kazao je da i dalje postoje određeni problemi sa informacionim sistemom ETIAS.

- Hajde da prvo riješimo EES, pa tek onda uvedemo još jedan sistem koji bi mogao dodatno produžiti redove - rekao je taj izvor.

Evropski komesar za unutrašnje poslove Magnus Bruner uputio je pismo čelnicima vazduhoplovne industrije u kojem je za probleme u vezi sa sistemom EES odgovornost pripisao nacionalnim vladama.

- Drugi faktori, koji nijesu povezani sa EES-om, poput nedovoljnog broja zaposlenih ili neodgovarajuće infrastrukture, mogli bi biti uzrok kašnjenja - naveo je Bruner u pismu u koje je Financial Times imao uvid.

Sistem EES prvobitno je trebalo da bude uveden 2022. godine, ali je njegova primjena više puta odgađana zbog problema sa nabavkama, tehničkih poteškoća i sporog uvođenja u pojedinim državama članicama.

- Pripreme za uvođenje sistema ETIAS se nastavljaju. Kao i kod svakog velikog informacionog sistema, brojni faktori utiču na odluku o tome kada će biti pušten u rad - rekao je portparol Evropske komisije.

Više zvaničnika EU navelo je da ih ne iznenađuje što EU-Lisa, koja upravlja sistemom EES i nizom drugih graničnih sistema, ima poteškoća da ispuni predviđene rokove. Jedan od njih ocijenio je da odgađanje vjerovatno neće biti dugo.

- Ako ne budu mogli da ga uvedu, zatražiće još jedno tromjesečje ili dodatni mjesec - rekao je on.

Međutim, drugi izvor upoznat sa tim pitanjem smatra da je puštanje sistema u rad tokom ove godine nerealno, prenosi Financial Times.