Na popisu u Australiji pitanja o rodu i seksualnoj orijentaciji

Građani Australije od danas prvi put na popisu stanovništva mogu da se izjasne o svojoj seksualnoj orijentaciji i rodu, odnosno da navedu da li se identifikuju s drugim rodom od onog koji im je upisan pri rođenju.

Popis, koji sadrži 66 pitanja, danas se sprovodi širom zemlje i prvi je koji se održava pod vladom Laburističke partije lijevog centra.

Aktuelna laburistička vlada promijenila je odluku i ponovo uvrstila ta pitanja, nakon što ih je prije dvije godine privremeno uklonila, uz obrazloženje da su „polarizujuća“.

Pitanja su namijenjena članovima domaćinstava starijim od 16 godina.

Opcije odgovora na pitanje o seksualnoj orijentaciji su: heteroseksualna, gej ili lezbejska, biseksualna, „ne znam“, „ne želim da odgovorim“, kao i mogućnost da ispitanik u predviđeno prazno polje upiše drugi termin po svom izboru.

Kada je riječ o rodu s kojim se ispitanik trenutno identifikuje, a koji se razlikuje od onog upisanog pri rođenju, ponuđeni odgovori su: muškarac, žena, nebinarna osoba, „ne želim da odgovorim“ ili drugi termin koji ispitanik može sam navesti.

Pitanja o rodu i seksualnoj orijentaciji su opciona, kao i pitanje o vjeroispovijesti, koje je dio popisa još od prvog popisa stanovništva 1911. godine.

Laburisti su tokom kampanje za izbore 2022. godine, na kojima su došli na vlast nakon devet godina provedenih u opoziciji, obećali da će pitanja o seksualnosti i rodu biti uključena u naredni popis stanovništva.

Vlada Australije određuje teme svakog popisa, dok Australijski zavod za statistiku (ABS) odlučuje o formulaciji pitanja.

Vlada je 2024. godine odlučila da ne odstupa od pitanja korišćenih na popisu 2021. godine, uz obrazloženje da želi da očuva društvenu koheziju.

Zamjenik premijera Ričard Marls tada je rekao da ne žele da pokreću debate koje bi izazvale podjele u zajednici.

Vlada je ubrzo promijenila stav, nakon gotovo nedjelju dana oštrih reakcija LGBTQ+ aktivista i kritika pojedinih poslanika Laburističke partije.

Premijer Entoni Albaniz potvrdio je da će pitanje o seksualnoj orijentaciji biti uključeno u naredni popis stanovništva.

Glavni statističar ABS-a Dejvid Gruen izjavio je da je ta služba tokom javnih konsultacija uoči popisa utvrdila značajan nivo interesovanja za postavljanje pitanja o rodu i seksualnoj orijentaciji.

- Za dio stanovništva prikupljanje ovih podataka je veoma važno. Ali za druge ljude to su informacije koje jednostavno ne žele da podijele - rekao je Gruen za australijski javni servis ABC.

ABS očekuje da će 85 odsto odgovora biti dostavljeno putem interneta, što je povećanje u odnosu na gotovo 80 odsto iz 2021. godine, kada je skoro polovina stanovništva bila u karantinu zbog pandemije. Zavod takođe na zahtjev obezbjeđuje papirne obrasce za popis.

Terensko osoblje pomaže beskućnicima i osobama koje žive u udaljenim područjima da učestvuju u popisu, dok nepridržavanje naloga za učešće u popisu može rezultirati novčanom kaznom do 364 australijska dolara dnevno.

ABS je saopštio da je do jutros podneseno više od pet miliona obrazaca, a očekuje se da će ih biti gotovo 11 miliona.