Marta Kos otkazala posjetu Kosovu zbog političkih dešavanja u zemlji

Evropska komesarka za proširenje Marta Kos otkazala je posjetu Kosovu, potvrdili su zvaničnici Evropske komisije. Razlog za to su posljednja politička dešavanja u zemlji, piše Radio Slobodna Evropa RSE.

- Tokom telefonskog razgovora sa premijerom Aljbinom Kurtijem, komesarka Kos mu je rekla da će odgoditi planirano putovanje na Kosovo zbog nedavnih političkih dešavanja - navodi se u saopštenju pres-službe Evropske komisije.

Dodaje se da Kos namjerava da otputuje u glavni grad, Prištinu, “što je prije moguće”.

Evropski zvaničnici najavili su ovu posjetu još prošle nedjelje.

Nezvanično, bio je plan da ona boravi na Kosovu 12. marta. Bila bi to njena prva posjeta Kosovu u svojstvu komesarke za proširenje.

Kosovo je jedina zemlja koja pripada njenom portfelju, a koju Marta Kos još nije posjetila, iako vodi kabinet proširenja u Evropskoj komisiji od decembra 2024. godine.

Tokom 2025. godine, opravdanje je bilo da nema sagovornika zbog institucionalne krize koja je obilježila cijelu prethodnu godinu na Kosovu.

Neposredno nakon izbora održanih 28. decembra bilo je najava da će Kos posjetiti Kosovo čim budu formirane institucije u zemlji.

Međutim, politička kriza izazvana prošle nedjelje neuspjehom izbora šefa države razlog je zbog kojeg je ona odlučila da odloži planirano putovanje.

Predsjednica Kosova Vjosa Osmani saopštila je 6. marta da je donijela dekret o raspuštanju Skupštine, jer su, kako je navela, politički predstavnici “odlučili da zemlju odvedu na izbore”.

Ustavni sud je, međutim, 9. marta uveo privremenu mjeru do kraja mjeseca na dekret Osmani o raspuštanju Skupštine Kosova.

Prethodno je proces izbora predsjednika Kosova propao u Skupštni zbog nedostatka kvoruma.

Ustavni sud je naveo da je odluka donesena po službenoj dužnosti i da njome zabranjuje Osmani djelovanje u vezi s dekretom od 6. marta, kao i Skupštini Kosova bilo kakvo postupanje sve dok je privremena mjera na snazi.

Sud je saopštio da mjera ostaje na snazi do donošenja konačne odluke u ovom predmetu i da je uvedena “radi sprečavanja nanošenja nepopravljive štete ustavnom poretku Kosova i demokratskom funkcionisanju ključnih institucija u zemlji”.

To znači da Osmani ne može odredi datum novih izbora dok je mjera na snazi, budući da je ona raspustila Skupštinu dekretom koji je Pokret Samoopredjeljenje premijera Kurtija osporila pred Ustavnim sudom.

Prema Ustavu Kosova, predsjednika ili predsjednicu bira Skupština. Kandidat mora da ima dvotrećinsku većinu glasova poslanika u Skupštini koja broji 120 mjesta, odnosno najmanje 80 glasova.

Ukoliko nijedan kandidat u prva dva kruga ne osvoji neophodan broj glasova, u trećem krugu dovoljna je prosta većina, odnosno najmanje 61 glas, uz neophodan kvorum od 80 prisutnih poslanika.

Prema Ustavu, ukoliko izbor ne uspije u tri kruga, prijevremeni parlamentarni izbori moraju biti održani u roku od 45 dana.

U međuvremenu, evropski zvaničnici su izrazili žaljenje zbog najnovijih političkih dešavanja na Kosovu. Oni su rekli da ne žele dalje komentarisati situaciju, do odluke Ustavnog suda.