Ko je Peter Mađar u Vučićevim redovima?

„Srpski Peter Mađar“ u redovima vlasti ne postoji, kažu sagovornici Danasa, procjenjujući da li bi neko iz redova vladajućih partija mogao da ih napusti i krene opozicionim putem koji vodi u pad vlasti Aleksandra Vučića.

Nakon pobjede Tise i Petera Mađara, bivšeg člana vladajuće partije, u Srbiji se polemiše o tome može li se, po mađarskom scenariju, ovdje pobijediti režim Aleksandra Vučića. Zato je jedno od otvorenih pitanja može li neko iz redova vladajuće garniture da se odmetne, okupi opoziciono orijentisane građane i pobijedi na izborima.

Nadežda Milenković, kreativna direktorka i autorka Peščanika, za Danas kaže da je to možda mogao da bude Vladimir Cvijan, što je svojevremeno i pokušao, ali je nestao u „mutnom Dunavu“.

Kako bi se zvao — „Udružena opozicija Aleksandar Vučić“

– Tada je SNS još bio nov i zvao se Srpska napredna stranka, a ne „Aleksandar Vučić za našu djecu“, „Naša porodica“ i slično, zavisno od izbora, počev od onog „Mir, stabilnost — Vučić“. Kada imate koaliciju koja se zove imenom i prezimenom jednog čovjeka, nemoguće je da se neko odvoji, ni kao frakcija, a kamoli kao opozicija, jer kako bi se zvao — „Udružena opozicija Aleksandar Vučić“ — objašnjava ona.

I dodaje da, osim toga, Peter Mađar nije bio ministar, već je radio u državnim ustanovama.

– A mi ovdje od cijele stranke znamo samo za ministre — pa i njih samo neke, i to privremeno — i tek ponekog poslanika. A znamo ih samo zato što ih viđamo po režimskim televizijama, gdje svaku rečenicu započinju imenom stranke (Aleksandar Vučić) i završavaju hvalospjevom o njemu — kaže ona.

„Naš Mađar“ će, ipak, doći sa naše strane

Prema njenim riječima, jedini disonantan ton smo u jednom trenutku čuli od Zorane Mihajlović, ali je brzo utihnuo, kao i kod Ružića, sada već drugi put.

– Ali ni on nema kapaciteta za ozbiljnije etabliranje, čak ni u okviru sopstvene stranke. Tako da mislim da će „naš Mađar“ ipak doći sa naše strane ili da će ostati kolektivni lider, kao što je sada — procjenjuje Milenković.

Slično misli i Žarko Korać, profesor Univerziteta u Beogradu u penziji. On za Danas kaže da vladajuća koalicija u potpunosti počiva na ličnosti Aleksandra Vučića.

– To je visoko personalizovana vlast, kao i sve slične autoritarne vlasti. One se zato i zovu po liderima: Musolinijeva vlast, vlast Franciska Franka. Zato se takav lider posebno trudi da u vođstvu stranke ne bude nikoga ko bi mogao da ugrozi njegovu poziciju — navodi Korać.

U SNS-u nema bitke za lidersku poziciju

Iako Peter Mađar jeste bio u Fidesu bez posebno istaknutih pozicija, Korać podsjeća da njegova karijera počinje onda kada mnogim Mađarima, posebno mlađim, Orbanova proruska i antievropska politika postaje nerazumljiva.

– Ne zaboravimo da su zato sredstva EU za Mađarsku zamrznuta. Ne vidim u SNS-u bitku za lidersku poziciju, a još manje da se dio stranke osamostali. To se u jednom trenutku pričalo za Stefanovića, što je bilo neozbiljno. Osim toga, SNS podsjeća na ono što se u Francuskoj revoluciji zvalo „sankiloti“ — u njoj ima mnogo kupljene sirotinje koja sve duguje stranci — kaže on.

Ističe da brod zvani SNS ide kao Titanik ka svom ledenom brijegu — izborima.

I Nikola Ilić, doktorand na FPN-u, skeptičan je.

Kod nas će se tražiti akter što je moguće više udaljen od SNS-a

– Čini mi se da je sentiment u biračkom tijelu nepovoljan za takav potez, u smislu da je situacija sa opozicionim glasačima drugačija nego u Mađarskoj. Kod nas je bilo slučajeva „preletanja“, gdje navodno opoziciono nastrojeni političari iznenada pružaju podršku vlasti. Zbog takvog iskustva i opšteg antipolitičkog stava koji je raširen, prije bih rekao da će se kod nas tražiti politički akter ili akteri što je moguće više udaljeni od SNS-a — kaže Ilić za Danas.

Njemu se čak čini da je taj sentiment toliko snažan da se ogleda i u pogledu opozicije.

Nikad ne reci nikad

– Dio biračkog tijela, izgleda, zahtijeva nekoga podjednako udaljenog i od vlasti i od opozicije. U takvim okolnostima teško je zamisliti slučaj Petera Mađara u srpskoj politici, ali nikad ne reci nikad. Uostalom, i on se pojavio iznenada i neočekivano, i sumnjam da bi neko licitirao njegovo ime prije samo par godina — skreće pažnju Ilić.

Da je pitanje „srpskog Petera Mađara“ samo jedna od stvari na kojima se jasno vidi kolika je razlika između srpske i mađarske situacije, i koliko su, najblaže rečeno, ishitrene, prebrze i olake analogije između ova dva slučaja, smatra urednik Nove srpske političke misli Đorđe Vukadinović.

Ne postoji srpski Peter Mađar, ni u vlasti ni u opoziciji

– Zato treba reći: ne postoji srpski Peter Mađar, ni u vlasti ni u opoziciji. Barem ne u smislu režimskog insajdera koji „preleti“ i za godinu-dvije napravi politički bum. S obzirom na prirodu ovdašnjeg režima, ne može ga ni biti, a pokušaji da se na brzinu proizvede vjerovatno ne bi bili uspješni — naglašava Vukadinović za Danas.

I navodi razloge za to:

– Prije svega, Vučić pažljivo prati da mu se tako nešto ne dogodi i svim sredstvima već u startu eliminiše potencijalne kandidate. S druge strane, politički jaz je kod nas predubok, tako da bi takvi pokušaji bili dočekani ne samo s nepovjerenjem, nego i „na nož“ od strane opozicione javnosti i birača — smatra on.

Vukadinović, ukratko, zaključuje da nema „mađarskog scenarija“ za Srbiju i da će morati da se traži specifično, domaće rješenje.