Izraelski doseljenici napali evropske diplomate i pretukli francuskog gradonačelnika

Izraelski doseljenici napali su u subotu konvoj evropskih diplomata koji su boravili na okupiranoj Zapadnoj obali i pretukli francuskog gradonačelnika, u trenutku kada se intenzivira nasilje tokom palestinske berbe maslina.

Izraelski ministar vanjskih poslova Gideon Sar „oštro je osudio ove teške činove nasilja“, pripisujući ih „izraelskim izgrednicima“, ali je istovremeno kritikovao evropske konzulate čiji su predstavnici učestvovali u posjeti, jer nijesu koordinirali svoje kretanje s izraelskom vojskom.

Međutim, kabinet premijera Benjamina Netanjahua, čija vlada podržava izgradnju naselja na okupiranoj Zapadnoj obali, naknadno je osudio ono što je nazvao „kampanjom blaćenja“ Izraela i njegovih doseljenika.

Prema riječima svjedoka, diplomate su stigle u Tajbeh, selo na Zapadnoj obali u kojem većinu stanovništva čine hrišćani, vozilima francuske, belgijske i poljske misije. Njihov dolazak poklopio se s napadom doseljenika čiji je cilj bio da spriječe palestinske poljoprivrednike da beru masline.

Doseljenici su prvo verbalno napali diplomate, a potom se okomili na 78-godišnjeg Bernarda Baudoksa, gradonačelnika francuskog grada Olnoje-Ajemerija na sjeveru Francuske, navode svjedoci i sami diplomati.

Na videosnimku koju je vidjela agencija AFP vidi se gradonačelnik, s lentom u bojama francuske trobojke, kako pogrbljen stoji oslonjen na automobil.

U razgovoru za AFP, gradonačelnik je kazao da su ga oborili na zemlju, udarali i tukli željeznim šipkama.

- Stigli su u stanju potpunog bijesa - ispričao je.

Iako nije zadobio teže povrede, uspio je da nastavi posjetu Tajbehu, u koji je došao u pratnji francuskog generalnog konzula u Jerusalimu i sveštenika iz svog grada, kako bi potpisao sporazum o saradnji između dvije opštine.

Ocijenio je da taj napad pokazuje kakvu „toleranciju“ vlada Benjamina Netanjahua ispoljava prema nasilju doseljenika.

Reakcije Francuske i Belgije

Francuski ministar vanjskih poslova Žan-Noel Baro pozvao je izraelske vlasti da „hitno uhapse odgovorne za te gnusne postupke“ i da ih „izvedu pred lice pravde“.

Belgija, čiji je generalni konzul takođe bio na mjestu događaja, najoštrije je osudila napad koji su, kako je navedeno, „počinili maskirani doseljenici“. Belgijske vlasti su saopštile i da je jedno belgijsko vozilo „oštećeno“.

Izraelska policija objavila je da je pokrenula istragu i da radi na tome da „pronađe žrtve, prikupi iskaze i identifikuje osumnjičene kako bi ih privela pravdi“.

Izraelski doseljenici sve češće izvode napade s ciljem da spriječe godišnju berbu maslina na palestinskim teritorijama okupiranim od 1967. godine.

Teško povrijeđena fotografkinja lista The Washington Post, napadnut i fotograf AFP-a

U petak su doseljenici teško povrijedili američku fotografkinju Hajdi Levin, koja je za list The Washington Post izvještavala o berbi maslina. Sedmicu ranije pretučen je i fotograf agencije AFP.

Američki državni sekretar Marko Rubio izjavio je u subotu da je „duboko uznemiren“ snimcima napada na Levin.

Američki ambasador u Izraelu Majk Hakabi pozvao je Izrael da krivično goni i zatvori doseljenike umiješane u napad, osudivši incident kao „gnusan teroristički čin koji su počinile maskirane kukavice“.

Kabinet Netanjahua saopštio je da će odgovorni za napad na Levin „odgovarati“, ali pritom nije direktno optužio doseljenike.

Isti kabinet je u subotu osudio i „koordinisanu kampanju usmjerenu na blaćenje Izraela i jevrejskih stanovnika“ Zapadne obale, navodeći da se ona „oslanja na senzacionalističke naslove prije nego što sve činjenice budu poznate“.

U skladu s ranijim izjavama ministra Sara, kabinet je takođe naveo da su diplomate trebalo da usklade svoje kretanje s izraelskom vojskom. Istaknuto je i da je Baudoks komunista poznat po podršci palestinskoj stvari.

Političke reakcije u Izraelu

Glavni politički rival premijera Netanjahua, bivši načelnik Generalštaba izraelske vojske Gadi Eisenkot, izrazio je u subotu žaljenje zbog toga što nasilje „uništava i ono malo legitimiteta što je preostalo Državi Izrael“. On je nasilje osudio kao „jevrejski terorizam pod pokroviteljstvom vlade“.

Predsjednik Izraela Isak Hercog, čija je funkcija uglavnom ceremonijalna, opisao je napad na Levine kao „skandalozan i šokantan“.

Dvije godine nasilja na Zapadnoj obali

Zapadna obala suočava se s talasom nasilja još od napada Hamasa 2023. godine, koji su pokrenuli rat u Gazi. U međuvremenu, jevrejski doseljenici gotovo svakodnevno napadaju Palestince.

Prema podacima agencije AFP, zasnovanim na informacijama palestinskog Ministarstva zdravlja, od 7. oktobra na Zapadnoj obali ubijeno je više od 1.100 Palestinaca, od kojih su veliku većinu usmrtili izraelski vojnici.

Prema izraelskim podacima, u istom periodu na toj teritoriji poginulo je oko 50 Izraelaca, bilo u palestinskim napadima ili tokom izraelskih vojnih operacija.

Izraelske i palestinske nevladine organizacije navode da nasilni postupci doseljenika rijetko dovode do ozbiljnih istraga ili krivičnog gonjenja, što doprinosi stvaranju atmosfere nekažnjivosti.

U naseljima na Zapadnoj obali, koja su prema međunarodnom pravu nezakonita, živi više od 500.000 Izraelaca, uz približno tri miliona Palestinaca.