Biserko: Crnogorska nezavisnost bolna tačka srpske elite i slom „srpskog sveta“

Nezavisnost Crne Gore predstavlja bolnu tačku većeg dijela srpske političke, intelektualne i kulturne elite, ocijenila je predsjednica Helsinškog odbora za ljudska prava u Srbiji Sonja Biserko u emisiji „24 sata“ na Televiziji E. Istakla je da je ideja "srpskog sveta" doživjela slom u Crnoj Gori.

- Bijes i ljutnja u Srbiji se probudila nakon proslave 20 godina od obnove nezavisnosti Crne Gore i saznanja da je sve više i više ljudi za samostalnu Crnu Goru, a predsjednik i premijer Crne Gore ne reaguju na uvrede  iz susjedstva zato što ih je svojevremeno SPC delegirala - ocijenila je Biserko.

Podsjeća da je predsjednik Srbije Aleksandar Vučić u više navrata govorio da su naprednjaci tada bili na vlasti Crna Gora se, kako kaže, ne bi otcijepila.

- Crna Gora spada u važan dio 'srpskog sveta', pogotovo zbog izlaska na more. To je na neki način kolaps 'srpskog sveta' i otuda reakcija koja je sasvim neprimjerena, ali i rasistička s obzirom na sve ono što su koristili argumente da se Crna Gora uzdigla uz Srbiju, a onda se okrenula na drugu stranu - istakla je Biserko. 

Brojne izjave, kako dodaje, govore o tome koliko je odlazak Crne Gore bolan za srpsku elitu.

- Bojim se da je to naročito eskaliralo nakon što je postalo izvjesno da Crna Gora pristupa Evropskoj uniji i da je članstvo vrlo blizu, te da je to reakcija na nemoć da se taj proces opstruira, iako se čine svi napori da se uspori i zaustavi, ili na neki način ospori mogućnost da Crna Gora uđe u Evropsku uniju. Naravno, Srbija ima saradnike i u samoj Crnoj Gori, prosrpske partije i Srpsku pravoslavnu crkvu, a svih ovih nekoliko godina, od 2020, učinjen je veliki napor da se negira crnogorski identitet, crnogorska kultura i sve ono što je Crna Gora baštinila kao nešto autentično, te se sve to na neki način potire - pojašnjava Biserko.

Međutim, dodaje, zbog tog negiranja i stalnog insistiranja da Crna Gora ne postoji, odnosno da je to samo srpska teritorija koja će kad-tad biti ponovo vraćena svojoj „matici“, porastao je otpor u samoj Crnoj Gori.

- Proslava dvadesetogodišnjice je pokazala da je sve veći broj ljudi, posebno mladih, za nezavisnu Crnu Goru – naglasila je Biserko.

Rezultat politike „srpskog sveta“, kaže Biserko, predstavlja otuđenje svih naroda bivše Jugoslavije od Srbije, iako je međunarodna zajednica sve vrijeme podilazila Beogradu nadajući se da će se okrenuti ka EU.

Na uradak „Referendum – priča o izmišljenoj slobodi“ nijesu reagovali ni crnogorski predsjednik, niti premijer, što je, smatra Biserko, rezultat kontinuiranog negiranja u posljednjih šest godina.

- Premijer i predsjednik su ipak bili predstavnici Srpske pravoslavne crkve, ona ih je iznjedrila i na neki način su oni vodili tu politiku, mada su se vremenom ipak okrenuli Evropskoj uniji, koliko iskreno nije bitno, ali u svakom slučaju Evropska unija je strateški projekat - ističe Biserko.

 Dodaje da je vrlo važno što je Crna Gora prije toga postala članica NATO-a, priznala Kosovo i Srebrenicu i sve one predradnje koje su neophodne za članstvo u Evropskoj uniji.

- To su ta istorijska dostignuća koja je postigla prethodna vlast, odnosno predsjednik Milo Đukanović, jer je napravio istorijski zaokret Crne Gore – od istoka ka zapadu, to je nešto što će ostati kao njegovo nasljeđe koje se u ovom momentu ne priznaje, što mislim da je apsolutno nekorektno i na neki način ta činjenica ne može da se zaobiđe - poručila je Biserko.

Prema njenim riječima, predsjednik Skupštine Crne Gore Andrija Mandić vrlo vješt igrač.

- On poput Milorada Dodika pokušava da obezbijedi poziciju i kod Amerikanaca i kod Rusa, iako na prvi pogled djeluje da se okrenuo ka Evropi, a zapravo igra svoju igru. Za sada je glavni eksponent Beograda Milan Knežević, koji ide po opštinama i otpriznaje Kosovo i pokušava da kroz taj inženjering ospori njegovo priznanje, a na djelu je i pokušaj federalizacije Crne Gore - ocjenjuje Biserko, dodajući da smatra da se izgubio početni polet.

- U svakom slučaju, Beograd je u ovom momentu gubitnik i otuda taj gnjev i ljutnja na Crnu Goru. Taj rječnik koji se koristi je ne samo neprimjeren, nego i uvredljiv, nije primjeren jednoj političkoj eliti koja sada vodi Srbiju, to je vrsta nemoći i poraza, što se vidi i kroz način na koji je Aleksandar Vučić reagovao na poziv za odlazak u Tivat. Vidjećemo da li će ići tamo zato što ga je pozvala Marta Kos, a ne neko iz Crne Gore - navela je Biserko.

Istakla je da je to još jedan pokazatelj nepoštovanja domaćina skupa i bijesa kroz njegove istupe ovih dana, pa čak i iz Kine. 

- To je nemoć, jer je Crna Gora prilikom obilježavanja 20 godina od obnove nezavisnosti pokazala da je podrška nezavisnosti u stalnom porastu, pa Srbija tu više ne može mnogo da uradi - dodala je ona.

Zabrana prikazivanja spornog filma i pojedinih televizijskih stanica, kaže Biserko, ispravna je odluka jer su, kako navodi, sadržaji tih medija toksični i imaju za cilj da pozicioniraju Srbiju kao glavnog aktera u regionu.

- Evropska unija je zainteresovana da se ništa ne mijenja kada su granice u pitanju na Balkanu i, kao što vidimo, Srbija može da se kandiduje za članstvo jedino ako promijeni svoju politiku, prije svega prema susjedstvu, i ukoliko pristane da vodi regionalnu politiku koja podrazumijeva jednakost svih partnera, jer nekomunikacija Srbije sa susjedima onemogućava da se region izdigne na nivo koji bi mu dao političku težinu - zaključila je Biserko.