Trinaestojulski ustanak pred poljskom publikom: Izložba Matice crnogorske mogla bi biti predstavljena u Varšavi
Izložba „13. jul 1941 – Godine prkosa i ponosa“, koju je Matica crnogorska pripremila povodom 80 godina od Trinaestojulskog ustanka, mogla bi biti predstavljena u Muzeju Varšavskog ustanka u Poljskoj. O mogućnostima saradnje, očuvanju istorijske istine i približavanju antifašističkog nasljeđa mlađim generacijama razgovarali su predstavnici dvije institucije tokom posjete poljske delegacije Matici crnogorskoj.
Delegacija Muzeja Varšavskog ustanka, koju su činili zamjenik direktora te institucije prof. Pavel Ukjelski i koordinatorka međunarodnih projekata Katarzina Kinhajs, posjetila je juče Maticu crnogorsku, gdje su ih primili predsjednik Ivan Jovović i generalni sekretar Ivan Ivanović.
Ukjelski je i rukovodilac Odjeljenja za studije o Centralnoj i Istočnoj Evropi i postsovjetskom prostoru pri Institutu za političke studije Poljske akademije nauka, dok je Kinhajs koordinatorka projekata u Odjeljenju za međunarodne projekte Muzeja.
Tokom susreta razmijenjena su mišljenja o dosadašnjim aktivnostima, realizovanim projektima i mogućnostima buduće saradnje, sa posebnim naglaskom na očuvanje istorijskog pamćenja i prenošenje znanja o prošlosti novim generacijama.
Sagovornici su istakli značaj upoznavanja mladih sa istorijskim iskustvima sopstvenih naroda, kao važnog preduslova za razumijevanje nacionalnog identiteta i odgovorniji odnos prema savremenim društvenim izazovima.
Predstavnici poljskog muzeja pokazali su posebno interesovanje za djelovanje Matice crnogorske na očuvanju kulturnog i duhovnog identiteta Crne Gore, naročito u postjugoslovenskom periodu i nakon obnove državne nezavisnosti.
U središtu razgovora bilo je nasljeđe Trinaestojulskog ustanka 1941. godine i aktivnosti Matice crnogorske usmjerene na približavanje njegovog istorijskog značaja mlađim generacijama.
Poljska delegacija upoznata je sa izložbom „13. jul 1941 – Godine prkosa i ponosa“, pripremljenom povodom osam decenija od ustanka, koja bi u narednom periodu mogla biti predstavljena i u Muzeju Varšavskog ustanka.
Takva saradnja omogućila bi poljskoj publici da se bliže upozna sa crnogorskom antifašističkom tradicijom, ali i sa zajedničkim evropskim iskustvima otpora, ratnih stradanja i borbe za slobodu.
Tokom razgovora ocijenjeno je da istorijska iskustva naroda srednje, istočne i južne Evrope, uključujući razmjere ratnih stradanja i njihove dugoročne posljedice, nijesu dovoljno poznata široj zapadnoevropskoj javnosti.
Zbog toga je, kako je istaknuto, važno da kulturne i naučne institucije dodatno rade na predstavljanju tih poglavlja istorije, posebno mladima.
Sagovornici su naglasili da očuvanje kulture sjećanja ne podrazumijeva samo poznavanje prošlosti, već i razumijevanje posljedica ratova, prepoznavanje vrijednosti slobode i izvlačenje pouka koje mogu doprinijeti izgradnji mirnije budućnosti.
Predstavnici Muzeja Varšavskog ustanka izrazili su želju da poljskoj javnosti, osim priče o Trinaestojulskom ustanku, približe i širi kulturno-istorijski i duhovni kontekst Crne Gore.
Ocijenjeno je da se Crna Gora u Poljskoj često prepoznaje prvenstveno kao turistička destinacija, zbog čega postoji značajan prostor za predstavljanje njene istorije, kulture i nacionalnog identiteta.
Posebno je naglašena mogućnost povezivanja istorijskih iskustava crnogorskog i poljskog naroda kroz zajedničke kulturne i naučne projekte.
Susret je završen razmjenom izdanja Matice crnogorske i Muzeja Varšavskog ustanka, uz obostrano iskazanu spremnost za nastavak saradnje.
Predstavnici dvije institucije saglasili su se da povezivanje kulturnih i naučnih ustanova predstavlja važan doprinos očuvanju istorijskog pamćenja, predstavljanju nacionalnog nasljeđa i jačanju međusobnog razumijevanja Crne Gore i Poljske.