Projekat CENNA donosi 30 miliona eura za naučna istraživanja i očuvanje prirodnih resursa
Projekat CENNA, vrijedan 30 miliona eura, kojim će biti uspostavljen Centar izvrsnosti za napredni monitoring životne sredine i rješenja zasnovana na prirodi u zaštićenim područjima Crne Gore, svečano je predstavljen danas u Naučno-tehnološkom parku u Podgorici.
Riječ je o prvom uspješnom projektu Crne Gore u okviru programa „Teaming for Excellence“ Horizont Evropa i najvećem grantu koji je država dobila kroz taj evropski program. Projekat, kojim koordinira Univerzitet Crne Gore, podrazumijeva uspostavljanje savremene istraživačke infrastrukture u Podgorici, uključujući laboratorije i prostore za istraživanje i obuku, dok će se na Skadarskom jezeru i Durmitoru razvijati i testirati napredne tehnologije za praćenje stanja životne sredine i očuvanje prirodnih resursa.
Univerzitet Crne Gore projekat će realizovati u saradnji sa Univerzitetom u Antverpenu i Univerzitetom u Arhusu, dok su nacionalni partneri Ministarstvo prosvjete, nauke i inovacija i Nacionalni parkovi Crne Gore.
Za realizaciju projekta obezbijeđeno je 15 miliona eura bespovratnih sredstava Evropske unije i dodatnih 15 miliona eura nacionalnog kofinansiranja Ministarstva prosvjete, nauke i inovacija, odnosno Vlade Crne Gore.
Rektor Univerziteta Crne Gore Vladimir Božović kazao je da dobijanje projekta CENNA predstavlja jedan od trenutaka koji mijenjaju predstavu o tome šta je moguće za Univerzitet i crnogorsku nauku.
- Navikli smo da o svojoj zemlji govorimo kroz njenu ljepotu. Sa razlogom smo ponosni na njene planine, jezera i rijeke. Ali ponos podrazumijeva i odgovornost. Ljepota koju smo naslijedili obavezuje nas da razvijamo znanje kojim ćemo je sačuvati. CENNA nam daje priliku da tu odgovornost naučno utemeljimo. Da promjene u prirodi uočavamo na vrijeme i da odluke zasnivamo na pouzdanim podacima. Da na Skadarskom jezeru i Durmitoru povežemo istraživanje sa konkretnom potrebom da se očuva ono što je dragocjeno i teško nadoknadivo- istakao je Božović. On je naglasio i da jedan od najvažnijih zadataka Univerziteta mora biti stvaranje ambijenta u kojem će mladi ljudi imati priliku da razvijaju svoje naučne potencijale i grade karijere u Crnoj Gori.
Predsjednik Vlade Milojko Spajić ocijenio je da projekat CENNA ima poseban značaj u kontekstu višedecenijskog opredjeljenja Crne Gore da bude ekološka država, navodeći da je vrijeme da se ta ideja pretoči u konkretne rezultate.
- Danas obilježavamo početak najvećeg projekta koji je crnogorska nauka do sada izborila u evropskim programima za istraživanje i inovacije. Ovaj projekat ima posebnu simboliku jer dolazi u godini u kojoj obilježavamo tri i po decenije od proglašenja Crne Gore prvom ekološkom državom na svijetu. Danas tom istorijskom opredjeljenju dajemo konkretan sadržaj. Jer, konačno je vrijeme da tu ideju pretvaramo u rezultate- istakao je Spajić.
On je podsjetio da Evropska unija i Vlada Crne Gore u projekat ulažu po 15 miliona eura, ističući da to pokazuje uvjerenje da Crna Gora ima ljude, znanje, volju i institucije sposobne da predvode velike evropske istraživačke poduhvate.
Evropska komesarka za startapove, istraživanje i inovacije Ekaterina Zaharijeva kazala je u video-poruci da CENNA predstavlja važnu prekretnicu za Crnu Goru, posebno imajući u vidu snažnu konkurenciju u okviru evropskog programa.
- Od 317 projektnih predloga podnijetih u prvoj fazi poziva za program ‘Teaming’, samo 19 je odobreno za finansiranje iz sredstava Evropske unije, među kojima je i CENNA. Projekat CENNA jasan je primjer kako ova podrška može donijeti stvarne promjene. Projekat ima potencijal da unaprijedi kvalitet života ljudi u Crnoj Gori i širom regiona- poručila je Zaharijeva.
Ministarka prosvjete, nauke i inovacija Anđela Jakšić Stojanović istakla je da projekat otvara nove mogućnosti za razvoj crnogorske nauke, afirmaciju mladih istraživača, zaštitu životne sredine i snažnije povezivanje Crne Gore sa Evropskim istraživačkim prostorom.
Prorektorka Univerziteta Crne Gore Svetlana Perović ocijenila je da CENNA predstavlja važan iskorak za nauku, visoko obrazovanje i ukupni razvoj Crne Gore, posebno u oblasti istraživanja i očuvanja prirodnih resursa.
Ona je naglasila da projekat otvara mogućnosti za razvoj mladih istraživača, njihovu međunarodnu mobilnost i saradnju sa vodećim evropskim istraživačkim timovima, sa ciljem da svoju profesionalnu budućnost grade u Crnoj Gori.
Svečanosti su prisustvovali predstavnici Vlade Crne Gore, Evropske komisije, diplomatskog kora, evropskih istraživačkih institucija i partnerskih organizacija.
Realizacijom projekta CENNA, Univerzitet Crne Gore dodatno učvršćuje svoju ulogu u evropskom istraživačkom prostoru, povezujući međunarodnu naučnu izvrsnost sa potrebama zaštite prirodnog nasljeđa i održivog razvoja Crne Gore.