PEN centar traži reakciju Vlade i ambasada EU zbog skupa u Istorijskom institutu UCG

Crnogorski PEN centar uputio je otvoreno pismo Vladi Crne Gore i ambasadama država članica Evropske unije u našoj zemlji, tražeći reakciju povodom skupa održanog u Istorijskom institutu Univerziteta Crne Gore, kojem su, kako navode, prisustvovali saradnici ruskog Fonda Gorčakov i ambasador Rusije.

PEN centar se pozvao na informacije Centra za građansko obrazovanje (CGO), prema kojima su na skupu učestvovali Ekaterina Entina i Marko Entin, saradnici Fonda Gorčakov, koji se nalazi pod sankcijama Evropske unije.

Kako navode, izlaganja je otvorio direktor Istorijskog instituta Radenko Šćekić, dok se skupu obratio i ambasador Ruske Federacije Aleksandr Lukašik. Entina je, prema navodima PEN centra, crnogorskim naučnim ustanovama ponudila saradnju sa Fondom Gorčakov.

- Poruke koje su se tom prilikom mogle čuti s najstarije naučne adrese u zemlji su sramotne. Ruski ambasador govorio je o „snažnom pritisku Zapada na Rusiju i potrebi još snažnijeg odgovora“, Entina je Balkan tumačila kroz pojam „srpskoga sveta“, a direktor Instituta ustvrdio je da su Crnoj Gori evropske integracije nametnute te da akademska saradnja mora ostati sačuvana, uprkos svim „drugim okolnostima“ - navodi se u otvorenom pismu.

PEN centar ocjenjuje da se, kako navode, ne radi o naučnoj debati i suprotstavljenim mišljenjima, već o djelovanju državne naučne ustanove u kontekstu ruske politike.

- Ovđe nije riječ o naučnoj debati niti o suprotstavljenim mišljenjima, već o tome da je državna naučna ustanova, o trošku građana Crne Gore i u prisustvu ambasadora države agresora, otvorila vrata i najavila saradnju s organizacijom koju je Evropska unija sankcionisala upravo zato što širi propagandu i uticaj režima koji vrši agresiju na Ukrajinu - smatraju u PEN centru.

Iz te organizacije navode da akademska sloboda, kako ocjenjuju, ne podrazumijeva korišćenje institucije za potrebe politike druge države.

- Akademska sloboda ne podrazumijeva pravo da se institucija koristi kao produžena ruka tuđe državne politike - poručuju.

PEN centar podsjeća i na javno izlaganje rektora UCG Vladimira Božovića iz 2015. godine, koje se, kako navode, odnosilo na „analizu vektora ruske meke moći u Crnoj Gori“. U toj organizaciji tvrde da je Božović tada Crnu Goru opisao kao „zemlju srpske pravoslavne, proruske i panslovenske duhovne suštine“, dok je razvoj srpskih i ruskih kulturnih institucija označio kao „apsolutni garant“ njenog „povratka svom originalnom, istorijskom duhovnom toku“.

- Da to nije bila analiza uticaja, već program njegovoga širenja, dokaz je i gostovanje fonda Gorčakov - navodi PEN centar.

Od Vlade i Upravnog odbora Univerziteta Crne Gore traže odgovor o tome ko je odobrio i finansirao održavanje skupa, kao i izjašnjenje o ulozi rukovodstva UCG.

- Od Vlade očekujemo i da ispita ko je ovaj događaj odobrio i ko ga je platio. Ambasade država članica EU, a naročito ambasadu Francuske, koja je rektora Božovića odlikovala ordenom Akademskih palmi, pozivamo da se podrobno upoznaju s onim što se događa na Univerzitetu Crne Gore i Istorijskome institutu, s javno dostupnim stavovima njegova rektora, i da to imaju u vidu u svakoj daljoj saradnji s tim ustanovama pod ovakvim rukovodstvom - navodi se u pismu.

PEN centar očekuje i reakciju akademske zajednice i javnosti, ocjenjujući da je održavanje skupa, kako navode, „sraman udar“ na nasljeđe Istorijskog instituta i njegovih osnivača.

Posebno su pomenuli prvog direktora Instituta Jagoša Jovanovića i crnogorske intelektualce koji su, kako navode, još 1948. godine iznosili stavove o politici Moskve.

- Za razliku od današnjeg Instituta, oni su tada znali đe je Crna Gora - zaključuje PEN centar.