CGO: Etički komitet ponovo utvrdio da je Aleksandar Stamatović počinio autoplagijarizam
Etički komitet Crne Gore je, u ponovljenom postupku nakon presude Upravnog suda, ponovo usvojio prijedlog Centra za građansko obrazovanje (CGO) i utvrdio da je Aleksandar Stamatović, sa Filozofskog fakulteta Univerziteta Crne Gore (UCG), prekršio akademski integritet kroz autoplagijarizam, odnosno objavljivanje istog naučnog rada u dva različita međunarodna časopisa.
Iz CGO-a podsjećaju da su u martu 2025. godine podnio ovaj prijedlog za utvrđivanje kršenja akademskog integriteta nakon što je utvrdio da je Stamatović identičan naučni rad objavio u časopisima Transylvanian Review i Bulgarian Historical Review, oba indeksirana u bazi Web of Science.
- Nakon što se Etički odbor Univerziteta Crne Gore proglasio nenadležnim, predmet je dostavljen Etičkom komitetu Crne Gore, koji je u oktobru 2025. godine prvi put utvrdio da je riječ o autoplagijarizmu. Tu odluku je Upravni sud ukinuo iz procesnih razloga i predmet vratio na ponovno odlučivanje - dodaje se u saopštenju.
Viša pravna savjetnica u CGO-u Snežana Kaluđerović navodi da je u ponovljenom postupku Etički komitet još jednom zaključio da je Stamatović svjesno prepisao sopstveni tekst bez navođenja originalnog izvora i predstavio ga kao potpuno novo djelo, čime je počinio autoplagijarizam u smislu Zakona o akademskom integritetu.
- Etički komitet je utvrdio da je predmetni rad prvo javno objavljen u decembru 2023. godine u rumunskom časopisu Transylvanian Review, dok je identičan tekst potom objavljen u februaru 2024. godine u bugarskom časopisu Bulgarian Historical Review, pod afilijacijom UCG-a - istakla je Kaluđerović.
Ona je kazala da je posebno značajno što je Etički komitet odbacio jedan od ključnih argumenata odbrane da nije bilo lične koristi.
- Naime, u odluci Etičkog komiteta se naglašava da se u akademskoj zajednici korist ne može svoditi samo na finansijsku dobit, već da objavljivanje identičnog rada u dva međunarodna časopisa pod različitim univerzitetskim afilijacijama predstavlja neopravdanu akademsku korist kroz vještačko povećanje naučne produktivnosti i broja bibliografskih jedinica, što može uticati i na napredovanje u naučna i akademska zvanja - dodaje ona.
Takođe, kako navode iz CGO-a, Etički komitet je ocijenio da tehnički problemi u komunikaciji sa jednim od časopisa, na koje se Stamatović pozivao, ne mogu osloboditi autora odgovornosti.
- Naprotiv, zaključeno je da je bio upoznat sa pravilima akademskog izdavaštva i da je svjesno poslao isti rukopis drugom časopisu prije nego što je razriješio status prvog - navodi se u saopštenju.
CGO očekuje da će ova druga, sadržajno još detaljnije obrazložena odluka predstavljati važan presedan u zaštiti akademskog integriteta u Crnoj Gori, pa i u odnosu na one koji godinama uživaju zaštitu rukovodstva UCG iako svojim postupanjem narušavaju ugled UCG.
- Akademska čestitost ne može biti stvar slobodne procjene niti selektivne primjene, već temelj povjerenja u nauku, visoko obrazovanje i akademska zvanja. Zato očekujemo da ova odluka bude dosljedno primijenjena i da pošalje jasnu poruku da se standardi akademske etike moraju jednako primjenjivati na sve, bez obzira na funkciju, zvanje ili institucionalnu zaštitu - zaključuje se u saopštenju.