Zvaničnik talibana ubijen u eskalaciji nasilja na sjeveru Avganistana

Visoki talibanski zvaničnik ubijen je u sjeveroistočnoj avganistanskoj provinciji Badahšan, gdje je posljednjih nedjelja pojačano nasilje.

Ubistvo se dogodilo usred sukoba između talibanskih boraca i snaga lojalnih disidentskom komandantu u okrugu Nusaj, koji se nalazi uz granicu sa Tadžikistanom.

Prostrani i planinski Badahšan posljednjih nedjelja bio je poprište niza napada. Stručnjaci navode da antitalibanske oružane grupe koriste etničke tenzije, sporove oko kontrole nad resursima i lokalno nezadovoljstvo talibanskom vlašću.

Habibur Rahman Mansur, gradonačelnik glavnog grada provincije Fajzabad, ubijen je nakon što je njegovo vozilo pogođeno bombom, rekli su izvori za Radio Azadi Radija Slobodna Evropa. Odgovornost za napad preuzeo je Nacionalni front otpora, naoružana opoziciona grupa.

Napad se dogodio samo nekoliko nedjelja nakon što je još jedan talibanski zvaničnik ubijen u Badahšanu. Zabihulaha Amirija, šefa pokrajinskog odjeljenja za informisanje i kulturu, 28. jula ubila su dvojica muškaraca na motociklima, saopštili su talibani.

Odgovornost za taj napad preuzela je ekstremistička grupa Islamska država – Horasan (IS-K), koja predstavlja jednu od najvećih prijetnji talibanima otkako su 2021. godine preuzeli vlast nakon povlačenja međunarodnih snaga.

Mansurovo ubistvo dogodilo se usred sukoba između talibana i boraca lojalnih disidentskom komandantu Džumi Kanu Fatehu. Izvori su za Radio Azadi rekli da su talibani rasporedili dodatne borce i helikoptere u Nusaju.

Jedan od helikoptera oborili su Fatehovi borci, rekli su izvori iz Darvoza, okruga u Tadžikistanu koji se graniči sa Nusajem, za Tadžikistanski servis Radija Slobodna Evropa.

U Darvozu je od zalutalog metka pogođena i ubijena 21-godišnja žena, saopštile su tadžikistanske vlasti.

Ministarstvo vanjskih poslova Tadžikistana uputilo je protestnu notu talibanima i pozvalo ih da „preduzmu efikasne mjere kako bi spriječili ponavljanje takvih incidenata“.

Spor oko resursa

Tokom 1990-ih, Badahšan je bio uporište otpora talibanskoj vlasti. Stanovništvo provincije uglavnom čine Tadžici.

Talibani su pretežno paštunska militantna grupa kojom dominiraju klerici. Prethodno su vladali Avganistanom od 1996. do 2001. godine, kada je njihov režim srušen nakon invazije predvođene Sjedinjenim Američkim Državama.

Od povratka na vlast 2021. godine, talibani su centralizovali vlast i marginalizovali brojne etničke i vjerske grupe, kao i političke frakcije u zemlji.

Badahšan je bogat prirodnim resursima, uključujući zlato, srebro i poludrago kamenje.

Eksploatacija tih minerala intenzivirana je posljednjih godina, dok talibanska vlada, koja se suočava sa finansijskim problemima i nije međunarodno priznata, nastoji da centralizuje kontrolu nad prihodima od rudarstva. Taj potez podstakao je lokalno nezadovoljstvo i unutrašnje sukobe među talibanskim komandantima.

Nekoliko manjih oružanih grupa pokrenulo je pobunu protiv talibana, izvodeći sporadične gerilske napade i atentate na njihove zvaničnike.

Stručnjaci navode da te grupe još nijesu pokazale sposobnost da regrutuju borce u većem broju, održavaju pouzdanu logistiku, ujedine različite frakcije ili uspostave kontrolu nad teritorijom nakon eventualnog zauzimanja.