Vrhovni sud Srbije utvrdio da je oslobađajuća presuda za ubistvo Ćuruvije donijeta uz bitne povrede postupka

Presuda Apelacionog suda u Beogradu, kojom su 2. februara 2024. godine oslobođeni okrivljeni za ubistvo novinara Slavka Ćuruvije, donijeta je uz bitne povrede odredaba krivičnog postupka u korist okrivljenih, utvrđeno je presudom Vrhovnog suda Srbije u koju je Radio Slobodna Evropa imao uvid.

Ćuruvija je ubijen 11. aprila 1999. godine u prolazu ispred zgrade u kojoj je živio.

Za to su bili okrivljeni bivši šef Državne bezbjednosti (DB) u vrijeme vlasti Slobodana Miloševića Radomir Marković, nekadašnji šef beogradskog centra DB-a Milan Radonjić, kao i nekadašnji pripadnici DB-a Ratko Romić i Miroslav Kurak.

Oni su u dva navrata prvostepeno bili osuđeni na ukupno 100 godina zatvora, ali je Apelacioni sud u Beogradu donio konačnu oslobađajuću presudu.

Vrhovni sud je u postupku zaštite zakonitosti djelimično usvojio zahtjev Vrhovnog javnog tužilaštva, utvrdivši da u oslobađajućoj presudi za ubistvo Ćuruvije pojedini dokazi nisu pravilno ocijenjeni.

Apelacioni sud je, kako se između ostalog navodi u presudi, iznio neke "potpuno nejasne" ili "protivrječne" zaključke, koji nisu u skladu sa izjavama nekih od najvažnijih svjedoka tužilaštva, niti sa ključnim materijalnim dokazima.

Ipak, napominje se da djelimičnim usvajanjem zahtjeva za zaštitu zakonitosti Vrhovni sud nije ulazio u pravosnažnost presude.

Zahtjevom za zaštitu zakonitosti ne može se oboriti presuda apelacionog suda, već se samo mogu utvrditi nezakonitosti tokom postupka.

Slavko Ćuruvija fondacija pozdravila presudu Vrhovnog suda

Iz Slavko Ćuruvija fondacije su pozdravili tu presudu Vrhovnog suda, ali i napomenuli da ona "ne može da promeni užasnu činjenicu da odgovorni za ubistvo novinara ni poslije skoro 27 godina nisu osuđeni za ovaj zločin".

- Podsjećamo da je Slavka Ćuruviju ubila država zbog javno izgovorene riječi, i da izostanak konačne pravde nije samo tragedija za porodicu i poštovaoce novinara, već i krajnje uznemirujuća poruka za sve novinare i one koji se bore za povratak zakonitosti u državu koja je izgubila moralni kompas, u kojoj su i danas, na najgori način, progonjeni i napadani svi koji se usude da kritikuju vlast - istakli su u saopštenju 8. januara.

Dodaju da postoje "tri potpuno oprečne presude u procesu za ubistvo Ćuruvije".

Suđenje je za ubistvo Ćuruvije počelo je sedamnaest godina kasnije, u junu 2015. Specijalni sud u Beogradu proglasio je 2019. krivim četvoricu nekadašnjih pripadnika DB-a, navodeći da je neposredni izvršilac ubistva NN lice.

Apelacioni sud je, međutim, tu presudu ukinuo u septembru 2020.

U ponovljenom postupku Specijalni sud je u decembru 2021. doneo presudu kojom su potvrđene kazne iz prvog postupka. Tri godine kasnije Apelacioni sud u Beogradu oslobodio je optužbi četvoricu nekadašnjih pripadnika DB-a.

- Najprije su okrivljeni prvostepeno osuđeni na zatvorske kazne, apelacija ih konačno oslobađa krivice, dok Vrhovni sud utvrđuje da je konačna presuda nezakonita. Tražimo odgovornost za sve u pravosudnom sistemu koji su doprinijeli ovako katastrofalnom porazu pravosuđa, institucije bez koje ova zemlja nema budućnost - dodali su u Fondaciji.

Slavko Ćuruvija je, nakon što je napustio poziciju glavnog i odgovornog urednika u državnom listu "Borba", osnovao "Nedeljni telegraf", početkom 1996. godine i prvi nezavisni dnevnik u Srbiji "Dnevni telegraf", a zatim i nedjeljnik "Evropljanin".

Bio je kritičar vlasti tadašnjeg autoritarnog predsjednika Slobodana Miloševića.

Po posebnom medijskom zakonu, "Dnevni telegraf" je uz još nekoliko medija, zabranjen 14. oktobra 1998. godine, nakon čega je štampan u Crnoj Gori i distribuiran u Srbiji kroz mrežu izdavača.

Tokom posljednje tri decenije, u Srbiji je ubijeno troje novinara i nijedan slučaj nije razriješen.