Podnijet predlog za izglasavanje nepovjerenja: Vlada Rumunije možda padne već početkom maja

Manjinska vlada proevropskog premijera Rumunije Ilije Boložana mogla bi da padne početkom maja, nakon što su njegov bivši koalicioni partner, ljevičarski Socijaldemokrate, i krajnje desna opozicija u utorak podnijeli predlog za izglasavanje nepovjerenja.

Raspad koalicije otvorio je mogućnost nedjelja ili mjeseci političkog zastoja, što bi moglo da izvrši pritisak na prinos rumunskih državnih obveznica, kreditne rejtinge i pristup fondovima Evropske unije, dok traju pregovori o formiranju nove parlamentarne većine, prenosi Rojters.

Socijaldemokratski ministri su prošle nedjelje napustili vladu, ali reformski orijentisani Boložan je odbio da podnese ostavku, navodeći da vlada ima ključne reforme koje mora da sprovede kako bi povukla više od 10 milijardi evra (12 milijardi dolara) sredstava iz EU fonda za oporavak od pandemije i otpornost, prije roka Evropske unije u avgustu.

Rumunija takođe mora dodatno da smanji najveći budžetski deficit u Evropskoj uniji – na 6,2 odsto ekonomskog učinka ove godine, sa više od devet odsto u 2024. – ili rizikuje gubitak kreditnog rejtinga investicionog ranga.

Najveće udruženje poslodavaca u Rumuniji, Concordia, saopštilo je u utorak da bi gubitak tog rejtinga koštao Rumuniju 100 milijardi leja (oko 23 milijarde dolara) u većim troškovima zaduživanja tokom pet godina.

Iako su Socijaldemokrate (PSD), najveća stranka u parlamentu bez koje se ne može formirati pro-EU većina, više puta saopštile da su spremne da ponovo uđu u isti proevropski blok stranaka sa drugim premijerom, ostale stranke su navele da više ne žele da sarađuju sa PSD-om.

PSD je ušao u savez sa krajnje desnom Alijansom za ujedinjenje Rumuna (AUR) radi podnošenja predloga za izglasavanje nepovjerenja, ali lider te stranke je negirao bilo kakav plan za saradnju sa AUR-om izvan glasanja o nepovjerenju zakazanog za 5. maj.

Ako Boložan preživi glasanje, i dalje će morati da traži novo glasanje o povjerenju u roku od 45 dana, kada ističe mandat privremenih zamjenika ministara iz PSD-a koji su podnijeli ostavke.

Ako vlada padne, centristički predsjednik Nikušor Dan, koji imenuje premijera, vjerovatno će pokušati da ponovo formira četvorostranu pro-EU koaliciju, sa drugim liberalom ili tehničkim (ekspertskim) premijerom.