Kalas: Napredak u normalizaciji odnosa Beograda i Prištine mora pratiti evropski put
Visoka predstavnica Evropske unije za vanjsku politiku i bezbjednost Kaja Kalas ukazala je na potrebu za napretkom u normalizaciji odnosa između Beograda i Prištine, poručujući da taj proces mora biti praćen napretkom na putu ka članstvu u EU.
Do njene izjave dolazi nakon odvojenih sastanaka sa predsjednikom Srbije Aleksandrom Vučićem i premijerom Kosova AlJbinom Kurtijem, održanih 22. septembra u Njujorku.
- Napredak u normalizaciji odnosa i napredak na putu prema EU moraju ići ruku pod ruku - naglasila je Kalas.
Ona je podsjetila da su sporazumi postignuti u okviru dijaloga uz posredovanje EU, posebno Sporazum o putu ka normalizaciji odnosa iz 2023. godine, poznat kao Ohridski sporazum, obavezujući za strane.
- Sporazumi postignuti u okviru dijaloga uz posredovanje EU, a posebno Ohridski sporazum, obavezujući su - istakla je Kalas.
Šefica evropske diplomatije poručila je da sprovođenje dogovorenog nije obaveza prema Briselu, već prema građanima Srbije i Kosova, kao i regionu.
- Njihovo sprovođenje nije usluga Briselu, već obaveza prema građanima i regiji koja iščekuje normalne odnose. EU će i dalje biti nepristrasan posrednik. Ali, posredovanje ne može zamijeniti političku volju u Beogradu i Prištini. Vrijeme je za iskorak - podvukla je Kalas.
Vučić je nakon sastanka kazao da je sa Kalas razgovarao i o predstojećim izborima u Srbiji. Kako je rekao za Radio-televiziju Srbije (RTS), ona tokom razgovora nije iznosila pritužbe niti postavljala zahtjeve, već je željela da ukaže na ono što smatra neprimjerenim u izbornoj kampanji.
Osim o izborima, teme razgovora, prema njegovim riječima, bile su i Kosovo, slučaj sahrane osuđenog ratnog zločinca Ratka Mladića, kao i ispunjavanje obaveza iz Briselskog sporazuma.
Kurti je, sa druge strane, nakon sastanka sa Kalas saopštio da će se Kosovo angažovati kako bi u žalbenom postupku bila preispitana prvostepena presuda bivšim pripadnicima Oslobodilačke vojske Kosova (OVK).
- Izrazio sam duboku zabrinutost zbog teških i nepravednih kazni protiv bivših čelnika OVK u prvostepenoj presudi Specijalizovanih vijeća, nakon procesa koji u svojoj cjelini nije bio transparentan. Suđenje nije završeno i Republika Kosovo će se angažovati da se ovaj proces i presuda isprave u žalbenom postupku - napisao je Kurti na društvenim mrežama.
Riječ je o Hašimu Tačiju, Kadriju Veseliju, Jakupu Krasnićiju i Redžepu Seljimiju, koji su 16. septembra proglašeni krivim po četiri tačke optužnice za ratne zločine i zajedno osuđeni na 81 godinu zatvora.
Kosovo je 2008. godine proglasilo nezavisnost, koju Srbija ne priznaje, dok Beograd i Priština od 2011. godine vode dijalog o normalizaciji odnosa pod pokroviteljstvom Evropske unije.
U tom procesu postignut je niz sporazuma, ali je samo dio njih sproveden u praksi. Za obje strane napredak u normalizaciji odnosa predstavlja jedan od uslova za napredovanje na evropskom putu.