Island: U subotu referendum o nastavku pregovora sa EU

Građani Islanda u subotu će na referendumu odlučivati  da li država treba da nastavi pregovore o pristupanju Evropskoj uniji (EU), koji su obustavljeni 2013. godine.

 U saopštenju Ministarstva vanjskih poslova Islanda navodi se da u aktuelnoj Vladi smatraju da je pitanje nastavka pristupnih pregovora od takvog nacionalnog značaja da o njemu treba da se izjasne građani.

 Ministarstvo ističe da je Island dobro pripremljen za eventualni nastavak pristupnog procesa zasnovanog na zaslugama, navodeći da je riječ o stabilnoj demokratiji i bliskom partneru EU, koji sa Unijom dijeli brojne vrijednosti.

 Island je, kako podsjećaju, u velikoj mjeri uskladio propise i politike sa EU u oblastima poput vanjske politike i finansijske regulative, a ima i dugogodišnje iskustvo u primjeni evropskog zakonodavstva kroz Evropski ekonomski prostor i članstvo u Šengenskom prostoru.

 Island je aplikaciju za članstvo u EU podnio 2009. godine i ona nikada nije formalno povučena, iako su pregovori zaustavljeni četiri godine kasnije.

 Evropska komisija potvrdila je da aplikacija i dalje važi, što je navedeno i tokom posjete predsjednice Evropske komisije Ursule fon der Lajen Islandu u julu prošle godine.

 Kada su pregovori zaustavljeni 2013. godine, bilo je otvoreno 27 od ukupno 33 pregovaračka poglavlja koja su se odnosila na Island.

 Od toga je 21 poglavlje bilo obuhvaćeno Sporazumom o Evropskom ekonomskom prostoru (EEA), čije su članice Island, Norveška i Lihtenštajn, zajedno sa 27 država članica EU.

 Island je, osim toga, bio dostavio pregovaračke pozicije za još dva poglavlja, dok je 11 poglavlja bilo privremeno zatvoreno. Za četiri poglavlja pregovaračke pozicije još nijesu bile podnijete.

 Održavanje referenduma o nastavku pregovora sa EU najkasnije do kraja 2027. godine predviđeno je koalicionim sporazumom aktuelne vlade Islanda, koju čine Socijaldemokratski savez, Reformska partija i Narodna partija, a koja je formirana 21. decembra 2024. godine.

 Iz Ministarstva vanjskih poslova Islanda ističu da konačnu odluku i o članstvu u EU donose građani Islanda, jer bi i eventualni sporazum o pristupanju, ukoliko bude postignut, bio naknadno stavljen na novi referendum.