Dosije Alta - Od mjenjačnice u Zemunu do banke na čiji račun plaćamo EPS-u, MUP-u: Kako se širilo poslovanje banke kojoj je oduzeta dozvola za rad

Građane Srbije je juče dočekala vijest da je Narodna banka Srbije (NBS) oduzela dozvolu za rad Alta banci, što je pored ostalog izazvalo i velike redove ispred ekspozitura. Alta je godinama enormnom brzinom širila svoje poslovanje, njen vlasnik Davor Macura u svom vlasništvu ima brojne firme. I dok građani stoje u redovima ispred ekspozitura, Nova.rs podsjeća kako se poslovanje Alte proširilo sa mjenjačnice u Zemunu, do privilegovanog poslovanja sa preduzećima poput EPS-a, MUP-a...

Kao bomba je odjeknula vijest da je Izvršni odbor NBS donio odluku o oduzimanju dozvole za rad ALTA banci a.d. Beograd, te da će Agencija za osiguranje depozita biti rješenjem suda imenovana za stečajnog upravnika.

U saopštenju koje je NBS poslalo u subotu rano ujutru, navodi se da je izvršni odbor konstatovao da su oduzimanju dozvole prethodile kontrolne aktivnosti koje su bile usmjerene na to da banka poveća nivo likvidnosti.

"Utvrđeno je da se u prethodnom periodu, finansijsko stanje banke znatno pogoršalo, te da postoji mogućnost dodatnog pogoršanja finansijskog stanja ili likvidnosti banke i s tim u vezi da su ugroženi interesi deponenata banke.

Imajući u vidu da su se stekli uslovi za oduzimanje dozvole za rad banke, u skladu sa Zakonom o bankama, NBS je donijela navedenu odluku kako bi zaštitila interese deponenata i očuvala stabilnost finansijskog sistema.

Agencija za osiguranje depozita će u roku od sedam radnih dana omogućiti isplate osiguranih iznosa i raspolaganja sredstvima deponentima u skladu sa Zakonom o osiguranju depozita", saopšteno je.

Ako viceguverneri nisu znali, ko je znao

Izvršni odbor NBS koji je oduzeo dozvolu Alta banci ima pet članova, uključujući guvernerku Jorgovanku Tabaković. Četvoro viceguvernera se u međuvremenu oglasilo i pozvalo tužilaštvo da pokrene istragu i utvrdi ko je znao za probleme u Alta banci i zašto nije reagovao.

Oni su naveli da su se sa stvarnim stanjem u Alta banci, koje je drastično odstupalo od izvještaja koje je ta banka dostavljala NBS, upoznali tek na hitnoj vanrednoj sjednici Izvršnog odbora koja je sazvana za petak 30. oktobar 2026. u večernjim časovima. Ovo saopštenje potpisali su Željko Jović, Ana Ivković, Dragana Stanić i Nikola Dragašević.

Imajući u vidu činjenicu da su se četiri viceguvernera oglasila i pozvala tužilaštvo da utvrdi ko je znao za probleme u Alta banci i zašto nije reagovao, postavlja se pitanje da li je za to odgovorna guvernerka Jorgovanka Tabaković, istaknuta funkcionerka Srpske napredne stranke, koja je članstvo zamrzla nakon preuzimanja dužnosti na čelu NBS.

Alta banka u vlasništvu Davora Macure, biznismena bliskog Srpskoj naprednoj stranci, u roku od samo pet dana od banke s imovinom vrijednom 194 milijarde dinara stigla je do stečaja i ugrožene likvidnosti.

Od JUBMES-a do Alta banke

Banka pod imenom Alta banka a.d. Beograd zvanično se pojavila na tržištu Srbije krajem 2020. godine (u novembru 2020), nakon što je dotadašnja Jugoslovenska banka za međunarodnu ekonomsku saradnju (JUBMES) promijenila naziv i vizuelni identitet.

Godinu dana ranije, 2019. godine, domaća platna institucija Alta Pay Group kupuje udio države u JUBMES banci i postaje većinski vlasnik. Nakon dobijanja saglasnosti Narodne banke Srbije (NBS), banka zvanično mijenja ime u Alta banka a. d. Beograd. Tada i formalno započinje poslovanje pod tim brendom.

Nakon promjena 2020. godine, uslijedio je period agresivne transformacije, rasta i regionalne ekspanzije pod vođstvom Alta Pay grupe.

Nekadašnja JUBMES banka je funkcionisala pretežno kao korporativna, banka za privredu ali 2021. godine ulaže u digitalne servise, mobilno bankarstvo, nudi građanima kredite i širi ekspoziture širom Srbije...

Dosije "Davor Macura"

Istraživački mediji su tih godina otkrili i ime osobe koja stoji najprije iza ovog platnog sistema, a potom i banke. Riječ je o Davoru Macuri, koji se u privrednim registrima pojavljuje još od osnivanja mjenjačnice "Alta" u Zemunu.

Šira javnost ga je, međutim, upoznala tek krajem 2021. godine, kada kreće i njegov nagli uspon. Tada je u medijima označen kao biznismen blizak Srpskoj naprednoj stranci (SNS).

Kupovina kompleksa IMT na Novom Beogradu

Davor Macura je posebnu pažnju istraživačkih novinara privukao krajem 2021. godine, kada je obnarodovana kupovina nekadašnjeg giganta IMT na Novom Beogradu (sada u stečaju).

Nova.rs je tako pisala da je firma ABL Solvent, koju je Macura preuzeo svega mjesec i po dana prije licitacije, za oko 70 miliona eura kupila više od 30 hektara izuzetno atraktivnog građevinskog zemljišta na Novom Beogradu.

Poslovanje sa državnim preduzećima

Alta Pay sistem je ubrzo postao dominantan kanal za transakcije javnog sektora. Tako je sredinom 2025. godine Elektroprivreda Srbije na računu za struju obavijestila korisnike da se od narednog mjeseca mijenja račun za uplatu. To je značilo da umjesto dosadašnjeg trezorskog računa, uplate se vrše na tekući račun Alta banke.

Pored EPS-a, kao je ranije pisala Nova.rs, Alta Pay je instalirao svoja uplatna mjesta u stanicama Ministarstva unutrašnjih poslova (za takse pri izdavanju dokumenata i registraciji), ekspoziturama Parking servisa, AMSS-a i šalterima drugih javnih službi, čime je praktično preuzeo milionske transakcije koje su nekada dominantno išle preko Pošte Srbije ili Poštanske štedionice.

Veliki broj kompanija

Macura u ličnom vlasništvu ili preko svojih kompanija ima veliki broj kompanija, piše Forbes. Prije svega tu je Alta banka. Ona u svom vlasništvu ima i privredno društvo Alta leasing.

U direktnom vlasništvu Davora Macura odnosno na njegovo ime se vode preduzeća Alta retail (holding kompanija), Alta group (holding kompanija), Alta holding (još jedan holding), Campari International (izgradnja stambenih i nestambenih zgrada, ABL solvent (takođe izgradnja zgrada) i Alta pass registrovan za nespecijalizovanu trgovinu na veliko.

Preko Alta retaila, vlasnik je još nekoliko kompanija. Prije svega, Idea marketi doo koji je poznat po lancu prodavnica, a koja je kupljena od prethodnih vlasnika iz Hrvatske. Tu je i M-profil SPV koji se bavi upravljanjem nekretninama. Takođe, Alta retail je vlasnik Super kartica doo, firme registrovane za istraživanje tržišta i ispitivanje javnog mnjenja. Vlasnik je i kompanije Enna fruit koja se bavi nespecijalizovanom trgovinom na veliko. Kao i preduzeća mStart Business Solutions d.o.o. (upravljanje računarskom opremom).

Posredstvom preduzeća Alta group je vlasnik firme Alta gold koja se bavi proizvodnjom nakita i srodnih predmeta. Alta group je i vlasnik 51odsto preduzeća Procoopac, još jednog koje se bavi izgradnjom stambenih zgrada, piše Forbes Srbija.

Širenje van Srbije

Tokom 2023. i 2024. godine, Alta je fokus pomjerila na pokušaje širenja van granica Srbije. Tako se Alta Pay priključila trci za preuzimanje austrijske Addiko banke kupovinom značajnih paketa akcija na Bečkoj berzi. Međutim, evropski i austrijski regulatori (Evropska centralna banka - ECB i FMA) pokrenuli su istrage o poreklu kapitala i privremeno suspendovala prava na te akcije.

Slično se dogodilo i u Crnoj Gori jer su mediji izvještavali o pregovorima Davora Macure sa Acom Đukanovićem. Pregovaralo se o kupovini većinskog paketa Prve banke. Centralna banka Crne Gore (CBCG) mjesecima je tražila dopune neophodne dokumentacije o porijeklu novca i poslovanju Alte. Međutim, proces je na kraju propao bez regulatornog odobrenja.

Alta je, prema pisanju Forbes, kupila i banku i osiguravajuću kuću u Sjevernoj Makedoniji.