Stanić: Različit je pogled na Crnu Goru iz "majbaha" i prodavnice

Mirko Stanić, funkcioner Evropskog saveza, kaže da će ES nastaviti jačanje i okupljanje političkih subjekata, nezavisnih pojedinaca, lokalnih lista i građana koji žele da budu dio promjena nabolje. Stanić je u intervjuu za "Dan" istakao da Evropski savez već sada može najaviti da će sa daljim jačanjem Savez postati jedan od ključnih političkih činilaca na crnogorskoj političkoj sceni, oko kojeg će se okupljati građanski blok u Crnoj Gori, tako da se sa tom novom snagom i energijom spremaju za samostalni nastup na izborima.

Evropski savez se pozicionira kao nova, građanska snaga na političkoj mapi Crne Gore. Koliko je ovaj savez zapravo "novi", s obzirom na partije koje ga čine, i na kojim osnovama planirate dalje širenje i privlačenje birača koji su razočarani dosadašnjim političkim ponudama?

– Evropski savez je nova politička struktura nastala udruživanjem partija i istaknutih građana koji čine jedan od najbitnijih osnova naše političke platforme. Napravili smo Evropski savez kao odgovor na jasnu želju građana Crne Gore da dobiju snažnu evropsku, građansku i progresivnu strukturu, koja će omogućiti normalnu i uspješnu vlast, evropski kvalitet života i zaustavljanje politike podjela koju nameće aktuelna vlast. Već na prvim lokalnim izborima u nekoliko opština smo ostvarili od 6 do 7 odsto podrške, a sada ulazimo u narednu fazu širenja i jačanja.

Dvije decenije nakon nezavisnosti – gdje smo danas? Za dvije decenije od obnove nezavisnosti, Crna Gora je prošla kroz brojne političke i društvene turbulencije. Šta vidite kao tri najveća problema koja danas izjedaju crnogorsko društvo i zašto ta pitanja nisu riješena u proteklih 20 godina?

– S ove distance mogu reći da nijesmo uspjeli da se odvojimo od starih modela političkog ponašanja koje pokazuje i ova vlast koja i dalje daje primat partijskom i etničkom umjesto građanskom i razvojnom. Upravo zbog toga smo i ušli u ovaj novi način političkog djelovanja u kojem se ne mora biti član bilo koje partije da bi se učestvovalo u političkom životu i na lokalnom i na državnom nivou. Crna Gora nije uspjela da izgradi rezistentnost na strane uticaje i na mogućnost da neko van naše zemlje utiče na procese u njoj. Ulaskom u EU, poslije ulaska u NATO, na pravi način ćemo zaokružiti našu nezavisnost i to je ključni zadatak ove generacije političara u Crnoj Gori – da napravimo društvo koje će suštinski, a ne papirološki biti evropsko, otvoreno i moderno. Ono što ostaje zadatak je Crna Gora zadovoljnih i srećnih ljudi koji dobro žive od svoga rada, imaju dobar zdravstveni sistem, obrazovanje i socijalnu zaštitu.

Kako komentarišete sve prisutnije socijalne razlike i ekonomsku nestabilnost koja pogađa srednji sloj stanovništva, uprkos statističkim podacima koji često govore o rastu plata i ekonomskom napretku?

– Kad pogledate vrijednost sindikalne potrošačke korpe, koje ne kreira opozicija, nego oni koji to rade decenijama, jasno je da je vrijednost novca devalvirala i da je danas život značajno skuplji nego prije par godina. To se iz vladajućih "majbaha", "audija" i "BMW-a" manje vidi nego kad odete u prodavnice i pogledate cijene voća, povrća ili higijenskih proizvoda. Potrebna nam je nova razvojna dinamika, jačanje domaće proizvodnje i konkurentnosti, a ne uvozničkog lobija. Samo tako možemo omogućiti pristojan život za naše sugrađane.

Opšti je utisak javnosti da je opozicija u Crnoj Gori trenutno fragmentisana i često nemoćna da zaustavi određene procese koje sprovodi aktuelna vlast. Kakav je realan uticaj Evropskog saveza i ostatka opozicije na ključne državne odluke?

– Nažalost, vlast se ponaša kao da će vječno vladati, a ne biti smijenjena na prvim narednim izborima. Kontrolni mehanizmi Skupštine su uništeni, vlast ne odgovara nikome, daju se prazna obećanja bez pokrića. U takvoj situaciji zadatak nas iz Evropskog saveza je da se borimo za normalnu državu, za bolji standard građana, socijalno ugroženih i onih koji teret krize najviše osjećaju, kao i da ukazujemo na sve ono što loše radi ova vlast. Na žalost Crne Gore, ima previše materijala, tako da svakog dana nova afera vladajućih "nadglasa" jučerašnju.

Puna su nam usta evropskih integracija, ali se stiče utisak da je taj put sve teži zbog unutrašnjih blokada i bilateralnih sporova sa susjedima, poput Hrvatske. Ko je danas glavni kočničar evropskog puta Crne Gore – nesposobnost institucija ili političke igre saveza na vlasti?

– Danas su glavni kočničari oni koji žele da preko leđa Crne Gore rade u korist nekog drugog, svađajući nas sa jedinom članicom EU sa kojom se graničimo. Teško je vjerovati da će persone non grata u zemlji EU uvesti Crnu Goru u taj savez. S druge strane, svi evropski zakoni koji su predloženi podržani su od Evropskog saveza, sve naše međunarodne kapacitete, kontakte i koordinacije smo stavili u službu evropskog puta Crne Gore.

Dobra je samo građanska opcija

Kako odgovarate na optužbe da opozicija češće reaguje na identitetska pitanja nego na konkretne ekonomske i sistemske probleme građana? Da li je moguće napraviti otklon od te matrice?

– Evropski savez se bavi pitanjima od vitalnog značaja za sve građane naše zemlje – pitanje akciza na gorivo, PDV na hranu, zaštite državne imovine, borbe za prava radnika ili povećanja socijalnih naknada. To su stvari koje su od interesa za sve u ovoj zemlji. Vlast, s druge strane, bez opipljivih rezultata, želi da Crnu Goru gurne u identitetske teme, u mržnju i etnofederalizaciju. Nije opozicija nego vlast odgovorna za postavljanje spomenika Pavlu Đurišiću, ponašanje Vraneša u Pljevljima, sprdnju oko državnih nagrada, "otpriznavanje" država sa lokalnog nivoa ili mržnju koja se prosipa prema manje brojnim narodima ili državi Crnoj Gori od strane njihovih funkcionera i članova. Reakcija Evropskog saveza na ovakvo ponašanje će uvijek biti prva, precizna i jasna – samo građanska, antifašistička i multikulturna Crna Gora je dobra za sve njene građane.

Ova vlast nas ne može uvesti u EU

Da li vjerujete u najave da Crna Gora može postati punopravna članica EU do 2028. godine, ili je to samo još jedna u nizu političkih projekcija za unutrašnju upotrebu?

– Jasno je da ovaj sastav vlasti ne može uvesti Crnu Goru u EU i zbog toga će nam trebati formiranje suštinske i vrijednosne evropske vlasti poslije izbora 2027. godine. U toj fazi će ključni biti doprinos svih političkih i društvenih subjekata koji dijele zajednički cilj – evropsku, uspješnu i modernu Crnu Goru, a zadatak Evropskog saveza će biti da upravo okupi sve te snage i da u okviru građanskog bloka da ključni doprinos kako bi naša zemlja za dvije godine bila punopravna članica EU.