Milatović sa Brdo-Brioni procesa: Politika proglašavanja personama non grata opterećuje dijalog

Želim da pozovem sve za ovim stolom da prestanemo sa politikama kojima se državljani zemalja regiona proglašavaju personama non grata. Iako imamo različita gledišta o određenim političkim pitanjima, to nije put ka jačanju regionalne saradnje i bespotrebno opterećuje dijalog - poručio je predsjednik Crne Gore Jakov Milatović na sastanku lidera Brdo - Brioni procesa koji se održava u Albaniji na temu evropske integracije, Plana rasta EU, odlaska mladih iz regiona i regionalne saradnje i bezbjednosti.

Crna Gora je, kaže on, potpuno posvećena regionalnoj saradnji.

- Naši odnosi sa susjedima nisu alternativa evropskoj integraciji - oni su njen prirodan dodatak. Jačanjem veza, unapređivanjem inicijativa i zajedničkim radom sa partnerima, učvršćujemo i naš evropski put i našu regionalnu stabilnost - naveo je Milatović.

On je kazao da u trenutku kada se Evropa suočava sa nekim od najsloženijih izazova našeg vremena, suština Brdo - Brioni procesa jeste “da nas okupi, izgradi povjerenje i prevaziđe razlike”. Podsjetio je da je na posljednjem Samitu Evropske političke zajednice u Kopenhagenu poslao snažnu poruku liderima EU da proširenje nije poklon - već strateška investicija u mir, stabilnost i prosperitet evropskog kontinenta.

- I želim da nas sve podsjetim da je Evropska unija i nastala na ovim osnovama. Sedamdesetih i osamdesetih godina, zemlje Južne Evrope uključujući Grčku, Španiju i Portugal pridružile su se Evropskoj zajednici ubrzo nakon izlaska iz decenija autoritarnog režima. Nijedna od njih nije bila u potpunosti spremna po tadašnjim ali ni današnjim standardima - naveo je Milatović.

Njihov ulazak bio je, kaže on, politička odluka i investicija u stabilniju i prosperitetniju budućnost ne samo južne Evrope već cijelog evropskog kontinenta.

- Ista logika važila je početkom 2000-ih, kada su se zemlje Centralne i Istočne Evrope pridružile Uniji nakon prevazilaženja nasljeđa komunizma, suočavajući se sa ozbiljnim institucionalnim i ekonomskim izazovima, ali da ih je EU prihvatila, razumijevajući da će integracija ubrzati reforme i osigurati dugoročnu stabilnost i prosperitet Evrope - rekao je Milatović.

On je kazao da danas, zemlje kandidati sa Zapadnog Balkana stoje pred istim vratima.

- Ali, baš kao i u prošlosti, EU mora gledati na naše članstvo ne kao na ustupak, već kao na investiciju - strateški izbor da se obezbijedi mir, bezbjednost i demokratska otpornost u cijeloj Evropi. Zbog toga, zemljama Zapadnog Balkana potrebna je snažna, vidljiva i trajna podrška EU, i jasna politička odluka da bismo uspješno okončali proces integracije. Takva posvećenost i liderstvo ključni su ne samo za odlučan završetak procesa, već i za jačanje regionalne stabilnosti, podsticanje ekonomskog rasta i produbljivanje veza između ovih država i Unije - rekao je Milatović.

On je kazao da za Crnu Goru i Zapadni Balkan Plan rasta EU predstavlja priliku koju ne smijemo propustiti jer otvara vrata postepenoj integraciji u Jedinstveno tržište, pristupu finansijskim instrumentima i podsticajima za reforme koji mogu transformisati naše ekonomije.

U kontekstu daljeg jačanja regionalne saradnje, kako bi rad Brdo- Brioni Procesa bio dodatno efikasniji, Milatović je predložio učešće članova Vlada država članica Brdo-Brioni procesa koji predstvljaju resore infrastrukture i trgovine.

Takođe je, kažu u njegovom kabinetu, predložio da se fokus stavi na intenziviranje realizacije projekata od zajedničkog regionalnog značaja, primarno putnu i energetsku infrastrukturu.

- U cilju zajedničkog odgovora na izazove u oblasti sajber bezbjednosti Milatović je pozvao zemlje Procesa da postanu članice Regionalnog centra za sajber kapacitete na Balkanu (WB3C) u Podgorici. Predložio je, kako su kazali u njegovom kabinetu, i osnivanje Savjeta za rješavanje sporova unutar Brdo-Brioni procesa, sa ciljem da “države članice pokažu političku zrelost i unutar regije rješavaju regionalne i bilateralne sporove” - naveli su u Kabinetu predsjednika dodajući da je zatražio i ukidanje rominga između zemalja Zapadnog Balkana i Evropske unije, što bi značajno olakšalo komunikaciju, doprinijelo većoj povezanosti građana i privrede.

Proces Brdo-Brioni zajednička je slovenačko-hrvatska inicijativa pokrenuta 2010. godine, osnovana radi jačanja uzajamnog povjerenja i pomoći zemljama Zapadnog Balkana na putu ka Evropskoj uniji. Članovi inicijative su i Crna Gora, Srbija, Albanija, Sjeverna Makedonija, Bosna i Hercegovina i Kosovo.