Spajić i Kopman: Crna Gora na pragu EU, investicioni portfolio vrijedan do 780 miliona eura

Prošle godine došli smo sa idejama. Ove godine dolazimo sa rezultatima. Memorandum se potpiše. Projekat živi, kazao je predsjednik Vlade Crne Gore Milojko Spajić danas na otvaranju Investicione konferencije EU – Crna Gora AIM 2026, koja se održava u kompleksu One&Only Portonovi. 

Spajić je konferenciju otvorio sa generalnim direktorom Evropske komisije za proširenje i istočno susjedstvo, Gertom Janom Kopmanom.

Kako je saopšteno iz Vlade, konferencija predstavlja investicioni portfolio sa potencijalom od približno 780 miliona eura, a tokom događaja potpisuje se 14 memoranduma o razumijevanju i sporazuma o saradnji između međunarodnih kompanija, finansijskih institucija i crnogorskih partnera.

Poruka konferencije je da Crna Gora želi da konkretne investicione projekte i partnerstva pretvori u rezultate, koristeći napredak na evropskom putu kao dodatni podsticaj za ulaganja.

Kopman: Crna Gora napreduje ka članstvu u EU

Kopman je istakao da je Crna Gora tokom protekle godine ostvarila značajan napredak na putu pristupanja Evropskoj uniji, uz 21 privremeno zatvoreno pregovaračko poglavlje, od kojih su tri zatvorena svega nekoliko dana ranije, na međuvladinoj konferenciji u Luksemburgu.

Podsjetio je i na nedavnu posjetu predsjednice Evropske komisije Ursule fon der Lajen Podgorici, tokom koje je istaknuta ambicija Crne Gore da postane 28. država članica EU do 2028. godine.

Kopman je sadašnji trenutak uporedio sa 2002. godinom, kada je kredibilitet reformi zemalja koje su težile članstvu u EU doprinio snažnijem privrednom rastu, u velikoj mjeri zahvaljujući privatnim investicijama.

Naglasio je da se i sama Evropska unija priprema za proširenje, kao i da Crna Gora već u praksi koristi određene prednosti evropskih integracija. Među njima je uklanjanje prepreka i troškova za plaćanja u okviru Jedinstvenog područja plaćanja u eurima (SEPA), čime je Crna Gora u toj oblasti praktično ostvarila uslove karakteristične za države članice.

Spajić: Od memoranduma do realizacije projekata

Spajić je podsjetio da se ovogodišnja konferencija održava na prostoru nekadašnje kasarne „Orjenski bataljon“, na kojem se danas nalazi hotel One&Only Portonovi.

Govoreći o rezultatima od prošlogodišnje konferencije na Luštici, premijer je naveo da je Crna Gora pokrenula 14 partnerskih projekata, usvojila deset memoranduma i predstavila četiri strateška investiciona partnerstva. Investiciona agencija Crne Gore ostvarila je kontakt sa 54 kompanije, dok se ubrzano radi na više od 15 vodećih projekata.

Kao primjer uspješne realizacije partnerstva naveo je kompaniju Viz er, koja je otvorila bazu na Aerodromu Podgorica pet i po mjeseci nakon potpisivanja memoranduma.

Prema Spajićevim riječima, baza obuhvata dva aviona i omogućila je uvođenje 17 novih evropskih linija, uz 80 direktnih radnih mjesta i više od 700 indirektnih radnih mjesta u povezanim djelatnostima.

Premijer je predstavio i četiri strateška partnerstva koja treba da doprinesu razvoju različitih sektora crnogorske ekonomije:

- Farm2Fork Montenegro – projekat povezivanja domaće poljoprivredne proizvodnje sa evropskim tržištem i plasmanom proizvoda od crnogorskih njiva do evropskih polica;

- Station M – digitalni i inovacioni hab u Podgorici, uz podršku investicionog fonda vrijednog od 10 do 20 miliona eura;

- NextPort Bar – inicijativa za razvoj Luke Bar u prvu luku bez emisija ugljenika na Jadranu;

- NICER – investicioni paket usmjeren na sjever Crne Gore.

Spajić je naveo da je Vlada tokom protekle godine preduzela i niz mjera za stvaranje povoljnijeg ambijenta za investicije. 

- Uveden je jedinstveni šalter za obnovljive izvore energije, omogućena je izgradnja agrosolarnih elektrana na poljoprivrednom zemljištu, a pripremljen je i model preduzetničke boravišne dozvole MERIT, namijenjen investitorima koji ulože najmanje 250.000 eura - dodao je. 

Pored toga, kako je saopšteno, uspostavljena su pravila za pomoćne usluge na tržištu skladištenja energije u baterijama. 

Na konferenciji su predstavljeni i Strategija promocije investicija Crne Gore i digitalna platforma InvestConnect.

- Država zna šta joj treba. Vi znate kako se to gradi. Uradimo to zajedno - poručio je Spajić investitorima.

Više od pola milijarde eura u projektima u naprednijoj fazi

Prema predstavljenim podacima, približno 570 miliona eura odnosi se na investicione projekte koji su u naprednijoj fazi pripreme.

Francuske kompanije Kuer i Akuo enerdži razvijaju projekte iz oblasti obnovljivih izvora energije u saradnji sa Elektroprivredom Crne Gore, čija je vrijednost procijenjena na najmanje 500 miliona eura. Planirani kapacitet ovih projekata iznosi najmanje 600 megavata.

Mađarska grupacija 4iG priprema ulaganje od približno 50 miliona eura u državni data-centar za suvereno upravljanje podacima, dok se ulaganje kompanija Goranović i Domaća trgovina, u čijem je sastavu lanac Aroma, procjenjuje na oko 20 miliona eura i odnosi se na preradu hrane.

U toku su, kako je pojašnjeno, i razgovori sa konzorcijumom pršute San Daniele o razvoju novog crnogorskog proizvoda koji bi imao zaštićenu oznaku porijekla.

- Dodatnih 210 miliona eura predstavljaju srednjoročne investicione mogućnosti. Među njima je projekat skladištenja toplotne energije kompanije SS&A, uz podršku Evropske banke za obnovu i razvoj (EBRD), čija se vrijednost procjenjuje na do 150 miliona eura - navedeno je u saopštenju. 

Druga prilika je, kako je istaknuto, agrosolarni projekat kompanije CIC Invest, planiranog kapaciteta od oko 100 megavata i procijenjene vrijednosti od približno 60 miliona eura.

Dodatni investicioni potencijal mogli bi da donesu strateški sporazumi sa kompanijom Simens enerdži, koji se odnosi na modernizaciju prenosne mreže, i sa EBRD-om o integrisanom energetskom programu.

- Organizatori naglašavaju da su navedeni iznosi okvirne procjene investicionog potencijala, a ne potvrđene finansijske obaveze investitora - kazali su u Vladi. 

Strane direktne investicije od 544 miliona eura

Spajić je istakao da Crna Gora, u godini u kojoj obilježava 20 godina od obnove nezavisnosti, nastavlja da privlači strani kapital.

Prema podacima koje je iznio, od januara do jula 2026. godine u Crnu Goru pristiglo je 544 miliona eura stranih direktnih investicija.

Premijer je ocijenio da će se uspjeh u narednoj deceniji mjeriti konkretnim rezultatima ulaganja – brojem i kvalitetom fabrika, razvijenošću infrastrukture i mreža, kapacitetima luka i laboratorija, kao i novim radnim mjestima.

- Investitori koji ulaze sada ne ulaze u državu kandidata. Ulaze u državu na pragu članstva u Evropskoj uniji - kazao je Spajić.

Trinaest sesija i više od 50 govornika

Program AIM 2026 obuhvata 13 sesija, više od 50 govornika i predstavljanje deset vodećih investicionih projekata.

Dio programa posvećen je i startapima, koji će odabrane poslovne ideje predstaviti žiriju investitora. Na gala večeri biće dodijeljene nagrade „Champions of Montenegro“.

Konferencija AIM održava se 20. i 21. oktobra u kompleksu One&Only Portonovi, pod sloganom „Od partnerstava do projekata: ulaganje u evropsku budućnost Crne Gore“.

Riječ je o međunarodnom investicionom i poslovnom forumu koji okuplja investitore, privrednike, finansijske institucije, preduzetnike i donosioce odluka, sa ciljem povezivanja međunarodnog kapitala sa razvojnim projektima u Crnoj Gori.

Predstavljeni portfolio od približno 780 miliona eura, uz nove sporazume i partnerske inicijative, postavlja okvir za narednu fazu investicionih aktivnosti. Međutim, kako je naglašeno na konferenciji, konačni efekti zavisiće od toga koliko će najavljeni projekti preći iz faze planiranja i dogovora u konkretnu realizaciju.