CEDIS: U Podgorici i na primorju 30 odsto veća potrošnja struje

Toplotni talas koji je zahvatio Crnu Goru prouzrokovao je rekordna opterećenja elektrodistributivne mreže, dok je u Podgorici i primorskim opštinama zabilježena 30 odsto vaća potrošnja struje nego u istom periodu prošle godine, saopšteno je iz Crnogorskog elektrodistributivnog sistema (CEDIS).

- Kombinacija rekordnog opterećenja mreže i ekstremno visokih temperatura dovela je do povećanog broja kvarova i prekida u napajanju električnom energijom. Tome je doprinio i veliki broj nelegalnih priključaka koji predstavljaju poseban izazov za distributivni sistem - navodi se u saopštenju. 

Iz CEDIS-a su dodali da je dugogodišnja nelegalna gradnja dodatno opteretila kapacitete kompanije i ugrozila kvalitet i sigurnost napajanja korisnika, što potvrđuje podatak da se na području Crne Gore od ukupno 470 hiljada korisnika, čak 90 hiljada vodi kao nelegalno. 

 - Ozbiljan problem za elektroenergetsku mrežu predstavljaju i oštećenja podzemnih elektroenergetskih kablova tokom izvođenja građevinskih radova, jer investitori u najvećem broju slučajeva ne podnose zahtjev za izdavanje katastra podzemnih instalacija, na šta je CEDIS više puta upozoravao - rekli su iz kompanije.

U Podgorici je u junu zabilježeno više ispada usljed kojih su korisnici u naseljima Zagorič, Kučka Korita, Barutana ostajali bez električne energije i po nekoliko sati, što je bio slučaj i sa korisnicima na području Zete.

- Prema podacima Zavoda za hidrometeorologiju i seizmologiju, 30. juna je u periodu od 17 do 24 sati na području Balkana registrovano je više od hiljadu atmosferskih pražnjenja u petominutnim intervalima. Usljed toga su bez napajanja ostali dalekovodi 10 kV Ubli, Medun i Kržanja, zbog čega su korisnici na području Kuča više sati bili bez električne energije - navodi se u saopštenju. 

Ekipe CEDIS-a su, i pored otežanih uslova rada, bez odlaganja izlazile na teren kako bi se kvar što prije otklonio.

U istom periodu je, usljed atmosferskih pražnjenja, dio konzuma Zete i Barutane ostajao bez napajanja. Ekipe su locirale kvar na 35 kV dalekovodu Gornja Zeta – Golubovci, te je kvar otklonjen.

Područje Kuča bilo je pod udarom jakog nevremena i u periodu od 22. do 25. juna, a obilne padavine, grad, jaki udari vjetra i intenzivna atmosferska pražnjenja prouzrokovali su kvar na 10 kV dalekovodu Ubli. 

- Uprkos otežanim uslovima rada, dežurne ekipe CEDIS-a bile su kontinuirano angažovane na ovom dalekovodu, kako bi napajanje električnom energijom bilo uspostavljeno u što kraćem roku - kazali su iz kompanije.

CEDIS, prema riječima njegovih predstavnika, privodi kraju rekonstrukciju dalekovoda (DV) Ubli, ukupne dužine 18,2 kilometra, a do sada je zamijenjeno 169 od ukupno 184 stuba, ugrađeno više od deset kilometara novog provodnika sa pratećom opremom i izolatorima, dok je remontovano 11 od 14 trafostanica 10/0,4 kV. 

- Za te radove izdvojeno je više od 300 hiljada EUR. Takođe prilikom ovih radova neophodna su planska isključenja. Pomenuti kvar je, inače, evidentiran na onom dijelu dalekovoda koji još nije rekonstruisan, a u planu je da se radovi završe do kraja ljeta. I na tom području evidentirano je 190 nelegalnih i 141 legalni korisnik, što dodatno opterećuje sistem i utiče na pouzdanost napajanja - saopštili su iz CEDIS-a.

Oni su dodali da su od 29. juna evidentirani ispadi trafostanica 10/0,4 kV Zagorič 2, Zlatica 3 i Kapela Zagorič, usljed pregrijavanja transformatora zbog preopterećenja i ekstremne vrućine, pa su bez napajanja ostajali korisnici u dijelu Park-šume Zagorič, području oko groblja u Zagoriču i dijelu Ulice Nikole Tesle. 

Iz CEDIS-a su objasnili da se na tom području nalaze 133 nelegalna korisnika, što znatno povećava opterećenje mreže, naročito u periodima rekordne potrošnje.

Probleme u napajanju dodatno su uzrokovala oštećenja 10 kV kabla Zlatica, za koje je odgovoran izvođač rekonstrukcije saobraćajnice pored groblja u Zagoriču, pa su tako od 16. do 22. juna bez napajanja ostajale trafostanice MBTS Stara Zlatica, STS Stara Zlatica i BTS Stara Zlatica. 

- U periodu od 22. do 23. juna, dio Podgorice bio je bez napajanja zbog kvarova na 35 kV kablovskim vodovima na dionici Podgorica 1 – Gorica A. Riječ je o kablovima koji su tokom prethodnih godina bili izloženi brojnim izmještanjima i intervencijama usljed intenzivne građevinske izgradnje i razvoja komunalne infrastrukture. Takvi zahvati mogu uzrokovati mehanička naprezanja i degradaciju izolacionog sistema kablova, što vremenom smanjuje njihovu pouzdanost i povećava vjerovatnoću nastanka kvarova, naročito u periodima povećanog opterećenja elektrodistributivne mreže - navodi se u saopštenju.

U istom periodu je, usljed većeg opterećenja elektrodistributivne mreže, došlo do ispada dalekovoda 35 kV Podgorica 1 – Gornja Zeta, zbog djelovanja sistema relejne zaštite koji je registrovao uslove koji su mogli ugroziti sigurnost elektroenergetskog sistema, odnosno požar na kablovskoj završnici. 

- Usljed toga su korisnici na području Zete privremeno su ostali bez snabdijevanja električnom energijom. Brzom intervencijom CEDIS-a kvar je otklonjen i uspostavljeno je redovno snabdijevanje korisnika - rekli su iz kompanije.

Oni su naveli da uspostavljanje redovnog uklopnog stanja u pojedinim slučajevima više ne zavisi isključivo od CEDIS-a, jer je sve više elektroenergetskih objekata u distributivnom sistemu koji su u vlasništvu trećih lica. 

- Iako CEDIS upravlja distributivnim sistemom, manipulacije u postrojenjima čiji su vlasnici druga pravna lica nijesu u njegovoj nadležnosti. Zbog toga je, nakon pojedinih ispada, neophodno čekati dolazak  zaposlenih iz tih kompanija kako bi se objekti ponovo stavili u funkciju i korisnicima uspostavilo napajanje - kazali su iz kompanije.

CEDIS, prema riječima njegovih predstavnika, svakodnevno trpi posljedice povećanog opterećenja sistema, iako uzroci nijesu uvijek u njegovoj direktnoj nadležnosti. 

- Rješavanje problema nelegalne gradnje, nelegalnih priključaka zahtijeva koordinisano djelovanje svih nadležnih institucija - poručili su iz kompanije.

CEDIS je u prethodnoj godini u razvoj i modernizaciju mreže uložio više od 35 miliona EUR, od čega 12 miliona na sekundarnu mrežu, a sedammiliona u povećanje kapaciteta i pouzdanosti sistema. 

- Višemilionska ulaganja u sistem u cilju što kvalitetnijeg i pouzdanijeg napajanja korisnika su imperativ CEDIS-a, ali se zbog navedenih izazova kvarovi i prekidi ne mogu izbjeći - navodi se u saopštenju.

Iz kompanije su apelovali na građane da električnu energiju koriste racionalno u periodima ekstremno visokih temperatura kako bi se smanjilo opterećenje sistema i izbjegle ovakve situacije. Oni su apelovali i na investitore i izvođače radova da obavezno pribavljaju podatke o podzemnim instalacijama i poštuju propisane procedure, kako bi se spriječila oštećenja elektroenergetske infrastrukture i višesatni prekidi u snabdijevanju.