Udruženja penzionera: Od Skupštine zahtijevaju analizu kupovne moći, usklađivanja penzija i rada Fonda PIO

NVO Udruženje penzionera Crne Gore – za dostojanstven život čovjeka i NVO Pokret penzionera Crne Gore uputili su inicijativu skupštinskim odborima za zdravstvo, rad i socijalno staranje, te za ekonomiju, finansije i budžet, tražeći organizovanje kontrolnog saslušanja o položaju penzionera i funkcionisanju penzijskog sistema.

Kako navode, saslušanju bi trebalo da prisustvuju predstavnici Vlade, Ministarstva socijalnog staranja, Ministarstva finansija, Fonda PIO i Monstata, kako bi javnosti predstavili stanje u penzijskom sistemu i odgovorili na ključna pitanja koja se tiču životnog standarda više od 130.000 penzionera.

U inicijativi ističu da se u javnosti uglavnom govori o povećanjima penzija, dok se, kako tvrde, zanemaruju suštinski problemi sistema koji utiču na kvalitet života penzionera.

Penzionerske organizacije upozoravaju da postojeći model usklađivanja penzija ne prati rast troškova života, posebno kada je riječ o hrani, ljekovima, zdravstvenim uslugama i komunalijama, na koje penzioneri troše najveći dio prihoda.

Navode da su posebno pogođeni korisnici minimalnih penzija, čija je kupovna moć, prema njihovim tvrdnjama, značajno umanjena zbog rasta cijena i načina obračuna usklađivanja.

Zatražili su da nadležne institucije javno predstave analizu kretanja realne kupovne moći penzionera u posljednjih pet godina, kao i efekte postojećeg modela usklađivanja penzija.

U inicijativi se problematizuje i metodologija koju Monstat koristi prilikom obračuna prosječnih zarada i stope inflacije, uz ocjenu da zvanični statistički podaci ne odražavaju u potpunosti stvarni rast troškova života penzionera.

Predlažu formiranje stručne komisije koja bi utvrdila da li su penzioneri prethodnih godina oštećeni prilikom obračuna usklađivanja penzija.

Posebno pitanje odnosi se na dinamiku isplate penzija, koje korisnici primaju oko 20. dana u mjesecu za prethodni mjesec.

Penzionerske organizacije pitaju zbog čega se penzije ne isplaćuju početkom mjeseca i da li postoji plan da se taj rok skrati, po uzoru na praksu u većini zemalja Evropske unije.

U inicijativi se navodi da je broj korisnika minimalne penzije porastao sa oko 17.000 na približno 55.000 nakon povećanja minimalnog iznosa penzije na 450 eura.

Predstavnici udruženja smatraju da je time narušen princip da visina penzije zavisi od dužine radnog staža i iznosa uplaćenih doprinosa, te traže detaljnu analizu strukture korisnika minimalnih penzija.

Takođe, ukazuju na potrebu analize odnosa između uplaćenih doprinosa i ostvarenih penzijskih prava, kao i održivosti sistema u uslovima starenja stanovništva i emigracije radno sposobnog stanovništva.

Penzionerske organizacije ocjenjuju da je neophodno otvoriti širu stručnu i društvenu raspravu o budućnosti penzionog sistema, uključujući pitanja održivosti, adekvatnosti penzija, zaštite kupovne moći i usklađivanja sa evropskim standardima.

Od Skupštine očekuju da organizuje kontrolno saslušanje na kojem bi nadležne institucije predstavile analize stanja u Fondu PIO, položaja penzionera, efekata sadašnjeg modela usklađivanja penzija, kretanja kupovne moći, strukture korisnika minimalnih penzija i planova za reformu sistema.

Kako navode, penzioneri čine više od četvrtine stanovništva Crne Gore i zaslužuju da se o njihovom položaju raspravlja sistemski, argumentovano i odgovorno, a ne samo u vrijeme povećanja penzija ili izbornih kampanja.