Poražavajući podaci: Sjever napustilo skoro 140.000 stanovnika

Sjeverni region Crne Gore je od 1961. do 2003. godine izgubio čak 106.321 stanovnika koji su odselili u druge gradove, uglavnom u Podgoricu i na Crnogorsko primorje, ili napustili državu.

U istom periodu središnji region je dobio 47.156 stanovnika, a Primorje 44.873. U posmatranom periodu Crnu Goru je napustilo 14.400 stanovnika. To su poražavajući podaci koji su juče saopšteni na okruglom stolu "Demografski izazovi i problemi Crne Gore u 21. vijeku" u Crnogorskoj akademiji nauka i umjetnosti.

Dodatno, sjever je ostao bez preko 30.000 stanovnika u periodu od 2003. do 2023. godine.

Prof. dr Dragica Mijanović sa Filozofskog fakulteta u Nikšiću ukazala je na velike probleme u prenasaljenosti Podgorice i Crnogorskog primorja i pražnjenje sjeverne regije. Istakla je da je sjever Crne Gore, kao najbogatija regija prirodnim resursima, 1961. godine imao udio sa 46,2 odsto stanovnika u državi, središnji region 36,5 odsto, a Primorje 17,3 odsto stanovnika.

– Opština Budva je tada imala 40 stanovnika po kilometru kvadratnom, a svaka opština je bila naseljenija od nje. Bijelo Polje i Berane su bili gušće naseljeni od Budve. Migraciona kretanja uslijedila su nakon šezdesetih godina zbog industrijalizacije. Najveća koncetracija je stanovnika u Podgorici. Od 1961. godine do 2003. godine Pljevlja je napustilo preko 24.000 stanovnika, Bijelo Polje 21.000, a Berane 17.000 stanovnika, istakla je Mijanović.

Naglasila je i da je migracija konstantna na Cetinju koje je od 1961. do 2023. godine izgubilo preko 11.000 građana, a danas ih ima oko 15.000.

– Od 2003. do 2023. godine 23.000 stanovnika je napustilo Crnu Goru. Uglavnom su u pitanju mladi i školovani ljudi. Na to je uticao nepravilan ekonomski razvoj, te mogućnost za zaposlenje. Pošto je došlo do demografskog pražnjenja sjevera, u ovom periodu bilo je manje migracija iz te regije, pa je sjever izgubio u tom periodu oko 30.000 stanovnika, navela je Mijanović.

Prema njenim podacima, od 1961. do 2023. godine Pljevlja je napustilo preko 29.000 stanovnika, Bijelo Polje 25.000, a Berane preko 19.000 građana.

– To je alarmantno. Šavnik, Žabljak i Plužine izgubili su od dva do tri puta više stanovnika nego što ih danas imaju. Nikšić je od 2003. do 2023. godine izgubio oko 6.000 stanovnika, upozorava Mijanović.

Dodaje da je primorski region od 1961. do 2023. godine dobio preko 46.000 stanovnika, a da u Podgorici danas živi oko 60 odsto stanovnika.

– Sve će više biti naselja bez stanovnika. Sve opštine na sjeveru gube stanovnike migracijama. Imamo 74 sela bez stanovnika, od kojih je najveći broj na Cetinju. Ako se nastavi ovako, na sjeveru će biti sve više sela bez stanovnika. Gustina naseljenosti na sjeveru je 21 stanovnik na kilometru kvadratnom, a na Primorju 104 stanovnika na kilometru kvadratnom. Jedino u Rožajama nije opala gustina naseljenosti. Budva ima 225 stanovnika po kilometru kvadratnom, a Podgorica 108 stanovnika po kilometru kvadratnom, upozorila je Mijanović.

Profsorica Branka Manojlović sa Filozofskog fakulteta ukazala je da je od 1961. do 2023. godine porastao broj stanovnika sa preko 471.000 na preko 623.000.

– Prosječna starost stanovništva je stalno rasla. I to 1961. godine je bila 27,5 godina, a 2023. godine 39,73 godine. Najnepovoljnija starosna struktura je na sjeveru. Preko 60 godina u toj regiji ima 26,1 odsto stanovnika, a mladog stanovništva je 22,3 odsto, istakla je Manojlović.

Mileva Brajušković Popović iz Ministarstva socijalnog staranja, brige o porodici i demografije ukazala je da demografske promjene u Crnoj Gori nijesu izuzetak u odnosu na razvijeni svijet.

– Imamo pad živorođenih do 2025. godine i rast broja umrlih građana. Stopa fertiliteta je ispod nivoa zamjene generacija. Plužine su najstarija opština sa prosječnom starošću stanovnika od 47 godina. Sjeverni region nestaje pred očima, on gubi stanovnike prirodnim putem i mehanički, upozorila je Brajušković Popović.

Kritikovala je što je ovom okruglom stolu prisustvovao mali broj učesnika, kao i to što su izostale institucije koje bi trebalo da čuju ove negativne podatke i preduzmu mjere da se stanje popravi ili bar zaustavi.

Ministar socijalnog staranja, brige o porodici i demografije Damir Gutić kazao je da se Crna Gora suočava sa nizom demografskih izazova, kao što su negativan prirodni priraštaj i starenje stanovništva.

– Demografska politika mora biti sveobuhvatna, smatra on.