Na samo četiri lokacije nezakonito posječena šuma vrijedna oko 100.000 eura

Više građana Rožaja, državni sekretar u Ministarstvu poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede Andrija Delić i načelnik Direkcije za šumarstvo Ranko Kankaraš predali su u petak, 30. januara 2026. godine, Osnovnom državnom tužilaštvu u Rožajama krivičnu prijavu zbog bespravne sječe šume u više odjeljenja u Gazdinskoj jedinici Paučinske šume i jednom odjeljenju šume u Lovničkim šumama, u Rožajama – saopštili su danas Delić i Kankaraš. 

Podsjećaju da su u ranijim saopštenjima najavili, da će „nakon službenih radnji na otkrivanju prekomjernih i neplanskih sječa šuma u više gazdinskih jedinica u Područnoj jedinici Rožaje“, podnijeti prvu krivičnu prijavu za pustošenje šuma u rožajskoj opštini.

POHVALE ZA POLICIJU

Uništene rožajske šume

- Krivična prijava je rezultat velikog broja prijava za bespravne sječe na prostoru Rožaja koje su prijavili građani u tom gradu i prva je u nizu krivičnih prijava koje će biti podnijete u narednom periodu, nakon kompletiranja dokaza i relevantne dokumentacije za ostale gazdinske jedinice – saopštili su oni.

Uz saopštenje su dostavili i krivičnu prijavu, kao i video zapis, kako su istakli, pustošenja šuma, koji je urađen tokom terenskih aktivnosti u gazdinskim jedinicama koje su obuhvaćene krivičnom prijavom.

- Ovom prilikom ističemo veoma profesionalan odnos i saradnju sa Upravom policije – Područna jedinica Rožaje, koja je i sama zaprimila veći broj prijava za bespravne sječe i uništavanje šuma. Veoma je važno to što je na traženje Uprave policije izvršena terenska kontrola od strane inspektora za šumarstvo čije je sjedište van Rožaja, kojom prilikom je sačinjen i inspekcijski zapisnik koji potvrđuje postojanje bespravnih sječa i uništavanje šuma – naglašavaju Delić i Kankaraš u saopštenju.

Oni su ponovili poziv nadležnim organima, uključujući i Vijeće za nacionalnu bezbjednost, za hitno djelovanje i dužnu pažnju, jer, naglasili su, već postoji dovoljno dokaza i upozorenja da šume u Crnoj Gori kontinuirano nestaju usljed bespravnih sječa.

Portal ETV objavio je ranije da su Delić i Kankaraš podnijeli krivičnu prijavu, kao i da će tokom ove sedmice biti inicirano još krivičnih postupaka, a nakon inspekcijskog nadzora u rožajskim šumama.

Kako smo pisali, krivična prijava je podnešena zbog sumnje u zloupotrebu službenog položaja protiv direktora Uprave za šume Miloša Rajkovića, njegovog pomoćnika Danka Popovića, bivšeg direktora rožajske jedinice Uprave za šume Alena Kalača i glavnog inžinjera za zaštitu šuma u Rožajama Rifata Kalača.

U krivičnoj prijavi koju su Delić i Kankaraš dostavili uz saopštenje ističe se da inicijativu za pokretanje krivičnog postupka podnose „zbog bespravnih sječa koje imaju karakter pustošenja i krčenja šuma, u vidu sječa velikog intenziteta koje nijesu planirane kao redovan vid obnavljanja šuma i doznake stabala za sječu koja nije u skladu sa osnovom gazdovanja šumama“.

Ističu da postoji osnovana sumnja da su prijavljeni „organizovali sječu šuma koja ima karakter pustošenja, odnosno krčenja šuma, a koje radnje su zabranjene članom 36 Zakona o šumama („Službeni list Crne Gore“, br. 77/24 i 92/25) i predstavljaju krivično djelo definisano kao pustošenje šuma u članu 323. Krivičnog Zakonika Crne Gore“.

Terete ih i za „ekološki kriminal iz člana 307 u vidu oštećenja životne sredine kršenjem propisa, a u vezi sa zloupotrebama službenog položaja iz člana 416 ZKP-a u vidu protivpravnog iskorišćavanja svog službenog položaja i ovlašćenja“.

- Shodno Zakonu o šumama, pustošenje šuma je svaka radnja u šumama suprotna zakonskim propisima koja može dovesti do degradacije šuma (sječa koja nije predviđena osnovama i planovima gazdovanja šumama, sječa šuma sa intenzitetom sječe većim od dozvoljenog planskim dokumentom u odnosu na zapreminu i prirast sastojine, sječa i uništavanje nedoznačenih stabala, naročito stabala iz kategorije dozrijevajućih i elitnih stabala) – ukazuju u prijavi.

Ističu i da „postoji osnovana sumnja da su navedena lica na organizovan način vršila gore opisane bespravne sječe“.

ORGANIZOVANA SJEČA

Rajkovića terete da je tokom 2025. godine izdao neutvrđeni broj rješenja za sječu fizičkim licima iz Rožaja u svrhe snabdijevanja seoskog stanovništva ogrjevnim drvetom na osnovu čega je posječena drvna masa u najmanjem neto iznosu od 1.020 m² u Gazdinskoj jedinici „Paučinske šume“ Odjeljenja br. 1, 3 i 45 i u Gazdinskoj jedinici „Lovničke šume“ Odjeljenje 40. 

- Zloupotreba službenog položaja se ogleda u činjenici da drvna masa posječena po osnovu rješenja koje je izdao v.d. direktora Uprave za gazdovanje šumama i lovištima nije završila u svrhe u koje u data, već na pilanama na teritoriji Opštine Rožaje, čime je omogućeno sticanje dobiti, odnosno protivpravne imovinske koristi trećim licima, a što predstavlja krivično djelo iz člana 416 Krivičnog Zakonika Crne Gore – piše u prijavi.

Kalača, bivšeg šefa Područne jedinice Rožaje u Upravi za gazdovanje šumama terete da je na osnovu izdatih rješenja/naloga za sječu od Rajkovića, izdavao naloge za doznaku stabala za sječu i organizovao sječu šuma u navedenim odjeljenjima, kao i prodaju posječene drvne mase određenom broju vlasnika pilana u Rožajama, suprotno odredbama Zakona o državnoj imovini. 

- Nakon smjene Alena Kalača, Danko Popović, pomoćnik direktora Uprave za gazdovanje šumama i lovištima i koordinator rada Uprave za gazdovanje šumama u Područnoj jedinici Rožaje je nastavio sa izdavanjem naloga za doznaku i organizovao sječu šuma u navedenim odjeljenjima, kao i prodaju posječene drvne mase određenom broju vlasnika pilana u Rožajama. Time su ova dva lica, takođe, zloupotrebom službenog položaja omogućavala sticanje protivpravne imovinske koristi trećim licima, a što predstavlja krivično djelo iz člana 416 Krivičnog Zakonika Crne Gore – piše u prijavi.

Šefa zaštite šuma u Područnoj jedinice Rožaje Rifata Kalača terete da je radio ili „organizovao doznaku stabala za sječu u navedenim odjeljenjima, na način što su umjesto suvih, prevršenih i oboljelih stabala doznačivana elitna i najkvalitetnija stabla smišljeno sa ciljem ostvarivanja što veće zarade pilanama koje su koristile drvo dobijeno putem naloga koje je izdavao Miloš Rajković“.

- Na taj način nesavjesnim vršenjem službene dužnosti Rifat Kalač je kršio Zakon o šumama, član 36, kao i Program gazdovanja šumama za gazdinsku jedinicu „Paučinske šume“ za period 2021-2030. godine, iako je bio svjestan da krši zakon o navedeni opšti akti i pričinjava imovinsku štetu državnoj imovini Crne Gore – ističe se u prijavi.

ŠEMA PUSTOŠENJA 

Oni su detaljno obrazložili i šemu zloupotrebljavanja službenog položaja na štetu državne imovine Crne Gore.

U GJ „Paučinske šume“, u odjeljenju broj 1, kako ističu, Programom gazdovanja šumama za tu gazdinsku jedinicu „bila je planirana proredna sječa ukupne količine 1.518 m³ na cijeloj površini odjeljenja, sa ciljem obnavljanja sastojine koja je u proteklom periodu intenzivno sječena“. 

- U 2024. godini Uprava za gazdovanje šumama i lovištima je sa koncesionarom „Pelengić Trade“ iz Bijelog Polja zaključila ugovor o korišćenju šuma u količini od 1494 m³ bruto drvne mase. Nakon isteka tog ugovora u avgustu mjesecu 2025. godine, na osnovu izdatih rješenja za sječu Miloša Rajkovića, v.d. direktora Uprave za gazdovanje šumama i lovištima, po nalogu šefa PJ Rožaje Alena Kalača doznačar Rifat Kalač sa tuđim doznačnim čekićem vršio je naknadnu doznaku stabala za sječu u količini koja prelazi količinu dozvoljenu Programom gazdovanja šumama za gazdinsku jedinicu „Paučinske šume“ – tvrde oni u prijavi, objašnjavajući da su prijavljeni na taj način prekršili zabrane iz člana 36 Zakon o šumama. 

Naglašavaju da je „nakon toga ta novodoznačena drvna masa posječena od strane trećih lica i otpremljena u režiji Uprave za gazdovanje šumama i lovištima, bez tendera i suprotno članu 28 Zakona o državnoj imovini koji propisuje da raspolaganje državnom imovinom isključivo vrši Vlada Crne Gore“. 

- Posječena stabla su primljena i otpremljena nezakonito, bez evidencije u knjige prijema i otpreme. Ako je doznačen izmišljeni manjak, i to je takođe nezakonito urađeno, jer su umjesto sprovođenja prorede u skladu sa Programom gazdovanja šumama, sječena najkvalitetnija stabla nosioci zapremine i prirasta. Na mnogim panjevima nema doznačnih pločica, a na drugim, novodoznačenim, vidno je da su prebacivane pločice sa panjeva već ranije doznačenih stabala. Zbirno, time su počinjena dva krivična djela opisana u uvodu krivične prijave, organizovanje sječe šuma koja ima karakter pustošenja (sječa koja nije predviđena osnovama i planovima gazdovanja šumama, sječa šuma sa intenzitetom sječe većim od dozvoljenog planskim dokumentom u odnosu na zapreminu i prirast sastojine, naročito stabala iz kategorije dozrijevajućih i elitnih stabala) i nesavjesno vršenje službene dužnosti. Oba krivična djela imaju veću težinu zbog činjenice da su prekršena sva pravila šumarske struke i da je na taj način došlo do oštećenja životne sredine kršenjem propisa, što predstavlja i ekološki kriminal – kategorični su u prijavi.

U odjeljenju broj 3a Programom gazdovanja šumama za gazdinsku jedinicu „Paučinske šume“ za period 2021-2030. godine, kako pišu, „bila je planirana proredna sječa ukupne količine 806 m³ bruto drvne mase na cijeloj površini odjeljenja, sa ciljem obnavljanja sastojine koja je u proteklom periodu intenzivno sječena“.

Tvrde da je i u ovom slučaju, nakon isteka ugovora sa koncesionarom „Pelengić Trade“, po istom modelu „Rifat Kalač sa tuđim doznačnim čekićem vršio naknadnu doznaku stabala za sječu u količini koja prelazi“ dozvoljenu količinu, a novodoznačena drvna masa je „posječena od strane trećih lica i otpremljena u režiji Uprave za gazdovanje šumama i lovištima, bez tendera i suprotno članu 28 Zakona o državnoj imovini“.

I ova stabla su primljena i otpremljena nezakonito, bez evidencije u knjige prijema i otpreme, „na mnogim panjevima nema doznačnih pločica, a na drugim, novodoznačenim, vidno je da su prebacivane pločice sa panjeva već ranije doznačenih stabala“. 

U odjeljenju broj 40 GJ „Lovničke šume“, kako piše u prijavi, Programom gazdovanja šumama bila je planirana sječa „obnavljanja šuma ukupne količine 1.350 m³ bruto drvne mase na cijeloj površini odjeljenja, sa ciljem obnavljanja sastojine“. 

- U 2024. godini Uprava za gazdovanje šumama i lovištima je sa koncesionarom „Braća Honsić“ doo iz Rožaja zaključila ugovor o korišćenju šuma u količini od 573 m³ bruto drvne mase – piše u prijavi i objašnjava se da je sječa nastavljena nezakonito, po istom modelu kao u GJ „Paučinske šume“.

- Rifat Kalač sa tuđim doznačnim čekićem kao ing. za zaštite šuma vršio je naknadnu doznaku stabala za sječu. Umjesto suvih stabala i stabala lošeg kvaliteta koja su prisutna u odjeljenju, doznačena su i posječena dozrijevajuća i zrela stabla, što predstavlja klasičnu zloupotrebu šumarske struke (ujedno su to i najkvalitetnija stabla u sastojini). Kako se tokom 2022. i 2023. godine u odjeljenju pojavilo sušenje određenog broja stabala smrče, u postupku redovne doznake morala su se doznačiti i ukloniti iz šume ta stabla, međutim ista su ostala u šumi – ističu u prijavi.

I ova stabla su „posječena od strane trećih lica i otpremljena u režiji Uprave za gazdovanje šumama i lovištima, bez tendera i suprotno članu 28 Zakona o državnoj imovini“.

EKOLOŠKA KATASTROFA

I u odjeljenju broj 40 GJ „Lovničke šume“, prema navodima krivične prijave, na istovjetan način je pokradena šuma.

Tu je bila planirana sječa obnavljanja šuma ukupne količine 1.350 m³ bruto drvne mase na cijeloj površini odjeljenja, a 2024. Uprava za gazdovanje šumama i lovištima je sa koncesionarom „Braća Honsić“ zaključila ugovor o korišćenju šuma u količini od 573 m³ bruto drvne mase. 

Rajkovića teret da je u avgustu 2025. godine izdao rješenja za sječu, a Alen Kalač dao naloge Rifatu Kalaču koji je sa tuđim doznačnim čekićem vršio naknadnu doznaku stabala za sječu. 

I u ovom odjeljenju za sječu su označena najkvalitetnija stabla, dok su oboljela ostavljena.

- Zbog izvršenih radnji na opisani način ovo odjeljenje je velikim dijelom devastirano, vrijednost šteta (direktne i indirektne) je veoma velika – upozorili su u prijavi.

Ukupno je, kako naglašavaju, „nezakonito posječeno i otpremljeno iz šume najmanje 1.000 m³ neto drvne mase tehničkog drveta i time nanijeta direktna šteta državnoj imovini u vlasništvu Crne Gore u vrijednosti od oko 100.000 eura“.

- Ekološke štete se procjenjuju na ukupno milion eura zbog uništavanja prirode, prekida trajnosti gazdovanja šumama, umanjenja prirasta sastojine, i urušavanja stabilnosti sastojine zbog prekida sklopa – piše u prijavi grupe građana Riožaja, Delića i Kankaraša.

U izjavama za Televiziju E Rajković i Alen Kalač su prije nekoliko dana kategorično odbacili bilo kakvu piovezanost sa nezakonitim radnjama, optužujući da se nezakonitim poslovima bave onih kojih njih optužuju.

Resorni ministar Vladimir Joković ne oglašava se o skandalu koji potresa Upravu za šume, nakon optužbi Kankaraša i Delića.