Joanikiju traže da se izjasni da li je u dosluhu sa Vartolomejom

Saopštenje press-biroa Vanjske obavještajne službe Ruske Federacije (SVR) ne smije se čitati kao puka politička propaganda, niti kao usamljeni istup u nizu oštrih formulacija na račun carigradskoga patrijarha Vartolomeja. Ono što je u tom tekstu izgovoreno jezikom obaveštajne analize, u crkvenome smislu predstavlja ozbiljno 0 ,– objavljuje „Политика”, dnevni list iz Srbije.

Uz mnoštvo uvreda na račun Crnogorske pravoslavne crkve, list definiše, oko Crkve Srbije (SPC) u Crnoj Gori, „fazu u kojoj se više ne napadaju samo vanjske granice, već se traže i koriste unutrašnje pukotine” – a sve u kontekstu jučerašnjega saopštenja ruske SVR u kojem se za vaseljenskoga patrijarha Vartolomeja tvrdi:

„Kako bi zadao udarac ‘posebno tvrdoglavoj’ SPC, namjerava dati autokefaliju nepriznatoj ‘Crnogorskoj pravoslavnoj crkvi’".

„Suština problema leži u Crnoj Gori, i to unutar same SPC”, ocjenjuje „Политика”.

„Decenijama u mitropoliji crnogorsko-primorskoj postoje krugovi koji nijesu prihvatili saborni karakter SPC, koji su mitropoliju doživljavali kao zasebnu istorijsku, pa i političku kategoriju, i koji su svjesno ili podsvjesno njegovali ideju posebnosti koja lako može prerasti u autonomaštvo, a u pogodnom trenutku i u otvoreni crkveni separatizam”.

O navodnim „krugovima” u eparhiji crnogorskoj-primorskoj, koju je Karađorđević osnovano 1931. iz Beograda, a otuda su i 2021. poslali Joanikija aka Jovana Mićovića da uz nasilje domaće policije bude instaliran na Cetinju – „Политика” piše:

„Ti krugovi su tokom godina pokazivali upadljivu nelagodu pri svakom dolasku patrijarha srpskoga u Crnu Goru. Bez obzira da li je reč o sadašnjem patrijarhu Porfiriju ili njegovim prethodnicima, u javnom i poluprivatnom diskursu ponavljala se ista matrica: patrijarh se doživljavao kao gost, a ne kao poglavar crkve koji i u Crnoj Gori dolazi na svoje, među svoj narod i u svoju jurisdikciju”.

„To nije bezazlena semantika. U crkvenom smislu, takvo razmišljanje predstavlja opasan otklon od kanonske svijesti i priprema teren za ono što Fanar uvijek traži – unutrašnjeg sagovornika. Istorija nas uči da raskoli nikada ne počinju spolja, već se spolja samo dovršavaju”.

„Zato ovo saopštenje ruske obaveštajne službe, bez obzira na oštru terminologiju, treba čitati kao hladno upozorenje”, tvrdi „Политика”. Jer, biva, „računa” Vartolomej „prije svega na mogućnost da unutar SPC, a naročito u Crnoj Gori, postoje strukture koje bi u kritičnom trenutku mogle biti iskorišćene kao kiln”.

„Upravo zbog toga, ćutanje više nije neutralna pozicija. Javnost ima puno pravo da zatraži jasno i nedvosmisleno izjašnjenje mitropolita crnogorsko-primorskoga Joanikija. Ne deklarativno, ne uopšteno, već konkretno:

- o odnosu prema Fanaru,

- o statusu patrijarha srpskoga u Crnoj Gori i

- o tome da li unutar mitropolije postoji tolerancija prema autonomaškim tumačenjima crkvenoga poretka”.

„Jer ako se na ova pitanja ne odgovori sada, odgovor će biti dat kasnije”, piše „Политика” i poziva „za povratak punoj sabornosti SPC, bez iluzija i bez kalkulacija”.

Naslov ovoga teksta - „Joanikije mora da kaže ima li Fanar sagovornike u mitropoliji crnogorsko-primorskoj” - nadnaslov: „Vartolomejov plan za Crnu Goru” - a podnaslov: „Crna Gora kao sljedeća Ukrajina”.

---

U međuvremenu, iz centrale Crkve Srbije su povodom saopštenja SVR Rusije izjavili oko Crne Gore sljedeće:

„To je bila, jeste i ostaje SPC sa punom kanonskom jurisdikcijom na prostoru na kome se danas nalazi”.

Ne navodeći konkretno niti jedan kanonski, eklisiološki ili istorijski razlog zbog čega Crna Gora, sa tradicijom autokefalije vijekovima, nema pravo na pomjesnu nezavisnu Crkvu, a imaju recimo Poljska, Češka i Slovačka ili Albanija u kojima je pravoslavlje marginalna konfesija, ili Makedonija (MPC-OA), kojoj je Crkva Srbije nakon decenija vođenja najprljavije kampanje dodijelila 2022. navodni „tomos” – Velibor Džomić, od 2021. „desna ruka” patrijarha Srbije Porfirija Perića, kako prenosi ruski medij „RT Balkan” sa redakcijom u Beogradu je „naglasio da sveštenstvo, vjernici i episkopi SPC nikada na to neće pristati”.

---

Oglasila se jutros i Vaseljenska patrijaršija. U reagovanju ništa nije ni demantovala ni potvrdila.