Fidelity: Glavni grad raspisao tender za knjige koje ne postoje, sve potpisala direktorka biblioteke "Radosav Ljumović"

Iz konsultanske kuće Fidelity consulting su saopštili da je Glavni grad raspisao tender za knjige koje ne postoje.

- Fidelity je završio stručnu verifikaciju tehničke specifikacije za nabavku knjiga za potrebe JU Narodna biblioteka „Radosav Ljumović“ , koju je Glavni grad sedmog avgusta 2025. objavila kao otvoreni postupak javne nabavke (759 stavki, procijenjena vrijednost 50 hiljada eura sa PDV-om) - navode iz Fidelitija.

Kazali su da je naručena 91 knjiga koje nema ni u jednom katalogu u svijetu.

- Navedena tenderska specifikacija sadrži blok od 120 stavki, koje nose nedvosmislene tragove generisanja putem vještačke inteligencije. Naime, trostrukom verifikacijom utvrđene su najmanje 92 sporne stavke: za 91 naslov ne postoji nikakav trag ni u jednom bibliotečkom katalogu (COBISS), knjižari ili kod izdavača, a u jednom slučaju stvaran naslov (izbor tekstova Mišela Fukoa „Znanje i moć“) pripisan je autorki koja ne postoji. Dodatnih 28 stavki nosi imena stvarnih autora uz tuđe ili bibliografski nepotvrđene naslove a među njima i provjerljive misatribucije: roman „Hologrami straha“ Slavenke Drakulić pripisan Andreju Nikolaidisu, „Filozofija i revolucija“ Gaje Petrovića pripisana Milanu Kangrgi, „Gramatika filmskog jezika“ Danijela Arihona pripisana Damiru Demonji - saopštili su iz Fidelitija.

Oni ističu da je dokument sa preko verifikovano nepostojećih 90 knjiga koje ne postoje prošao kroz ruke lica koje ga je sačinilo, direktorice (Slavica Ilinčić) koja ga je odobrila potpisom i pečatom kao i Službe za javne nabavke koja ga je objavila pa je kao takav 20 dana stajao na portalu javnih nabavki kao zvaničan iskaz potreba javne ustanove kulture.

- Zakon o javnim nabavkama zahtijeva da tehnička specifikacija odražava stvarne potrebe naručioca i da je sačini i potpiše odgovorno lice. Potpis na dokument koji niko nije pročitao predstavlja suspenziju lične odgovornosti koju zakon uz taj potpis vezuje - ističu oni.

Istakli su i kako su kazali, “apsurd” koji nadilazi i ovaj postupak i svaki propis.

- Biblioteka je jedina javna ustanova čiji je cjelokupan smisao knjiga. Da je pronađe, nabavi, obradi, sačuva i da za nju odgovara svakom čitaocu koji je zatraži. Institucija koja postoji zbog knjiga potpisala je, ovjerila i uputila na objavu spisak veliki broj knjiga koje ne postoje i to sistemski, sa naslovima koje bi svaki bibliotekar-pripravnik prepoznao kao besmislene poslije prvog pogleda u katalog - zaključili su iz Fidelitija.

Oni su zatražili i ostavku direktorke "Radosav Ljumović" Slavice Ilinčić, kao i informacije od Glavnog grada o tenderu.

- Od savjeta JU Narodna biblioteka “Radosav Ljumović” tražimo sprovođenje postupka utvrđivanja odgovornosti svakog zaposlenog koji je učestvovao u ovom postupku, a od Ministarstva finansija monitoring postupka i izdavanje uputstva naručiocima o obaveznoj provjeri tehničkih specifikacija sačinjenih uz pomoć alata vještačke inteligencije - zaključili su iz Fidelity consulting.