Potpuno pomračenje Sunca stiže ovog ljeta: Kada i gdje će biti vidljivo

Potpuno pomračenje Sunca stvoriće nebeski spektakl prvi put poslije više od dvije godine, 12. avgusta.

Potpuno pomračenje Sunca nastaje kada Mjesec prođe između Sunca i Zemlje, bacajući sjenku na našu planetu koja u potpunosti blokira Sunčevu svjetlost u pojedinim djelovima svijeta, prema podacima NASA-e, piše CNN.

Posmatrači neba u djelovima Grenlanda, Islanda, sjeverne Španije i sjeveroistočnog Portugala moći će da vide totalitet - trenutak kada se nebo nakratko zamrači jer Sunce potpuno nestane iz vidokruga.

U međuvremenu, djelimično pomračenje, tokom kojeg je zaklonjen samo dio Sunčeve svjetlosti, biće vidljivo u djelovima Evrope, Afrike i Sjeverne Amerike.

Potpuno pomračenje Sunca bilo je vidljivo iz Meksika, Sjedinjenih Američkih Država i Kanade u aprilu 2024. godine, ali poslednje koje se moglo posmatrati sa evropskog kopna dogodilo se 2006. godine, navodi Evropska svemirska agencija (ESA).

Avgustovski događaj biće prvo potpuno pomračenje Sunca vidljivo sa kopna Španije još od 1905. godine, a ujedno i prvo od tri pomračenja Sunca koja će ta zemlja doživjeti do 2028. godine, prema podacima ESA-e.

„Potpuno pomračenje Sunca jedan je od onih rijetkih trenutaka kada milioni ljudi mogu zajedno da pogledaju u nebo i osjete i divljenje i radoznalost“, navela je u saopštenju Kerol Mandel, direktorka za nauku ESA-e.

„To je zajednički trenutak koji nas povezuje sa univerzumom i podsjeća da je želja za istraživanjem i razumijevanjem jedna od najvećih snaga čovječanstva.“

Gdje će pomračenje biti vidljivo?

Uska putanja totaliteta prostiraće se na 8.300 kilometara, počevši iznad arktičke obale oko 19 časova po srednjoevropskom vremenu, zatim će proći blizu Sjevernog pola i nastaviti preko Grenlanda, Islanda, Portugala i sjeverne Španije, navodi EarthSky.

Posmatrači u Grenlandu moći će da vide nešto više od dva minuta totaliteta, dok će oni u sjevernoj Španiji imati priliku da uživaju u svega oko 20 sekundi potpune tame - ukoliko vremenski uslovi to dozvole. Loše vrijeme je uvijek najveća prepreka za posmatranje pomračenja.

Da biste provjerili kada će se pomračenje dogoditi u vašem području i kako će izgledati, možete posjetiti sajt Time and Date.

Kada je sledeće pomračenje Sunca?

Sledeće potpuno pomračenje Sunca preći će preko južne Španije, sjeverne Afrike, Saudijske Arabije i Jemena 2. avgusta 2027. godine, prema NASA-i.

Stanovnici SAD neće imati novu priliku da vide potpuno pomračenje Sunca prije 30. marta 2033. godine, a i tada će jedina lokacija za posmatranje biti Aljaska. Tek 22. avgusta 2044. godine potpuno pomračenje biće vidljivo iz kontinentalnog dijela SAD, kada će totalitet zahvatiti Sjevernu Dakotu i Montanu.

Sledeće potpuno pomračenje koje će se prostirati od jedne do druge američke obale dogodiće se 12. avgusta 2045. godine. Putanja totaliteta prelaziće preko Kalifornije, Nevade, Jute, Kolorada, Kanzasa, Oklahome, Arkanzasa, Misisipija, Alabame i Floride, dok će djelimično pomračenje biti vidljivo i u drugim saveznim državama.

Kako bezbjedno posmatrati pomračenje?

Nikada nije bezbjedno gledati direktno u Sunce bez posebne zaštite - osim tokom totaliteta, kada je Sunčeva svjetlost potpuno zaklonjena.

Čim se pojavi i najmanji tračak Sunčeve svjetlosti, potrebno je staviti sertifikovane naočare za posmatranje pomračenja ili koristiti ručni solarni filter. Sunce se takođe može posmatrati teleskopom, dvogledom ili kamerom sa posebnim solarnim filterom postavljenim na prednji dio uređaja, koji pruža istu zaštitu kao i naočare za pomračenje.

Sunčane naočare ne mogu da zamijene naočare za pomračenje ili solarne filtere, koji su hiljadama puta tamniji i izrađeni prema međunarodnim standardima. Ne treba koristiti izgrebane ili oštećene naočare za pomračenje niti solarne filtere.