Ustavni sud Albanije odbio zahtjev opozicije da poništi imenovanje AI ministarke

Ustavni sud Albanije odbio je zahtjev 39 poslanika Demokratske partije da poništi odredbe predsjedničkih dekreta o imenovanju Dijele (Diella), virtuelne ministarke koju pokreće vještačka inteligencija (AI).

Sudije su ocijenile da „nema osnova“ za ntakvo nešto.

Ipak, nijesu konačno zauzele stav o tome da li je njeno imenovanje u skladu sa Ustavom. Smatraju da nijesu nadležne da razmatraju zahtjev po osnovama na koje se opozicija pozvala.

U obrazloženju odluke navodi se da, bez obzira na terminologiju korišćenu u dekretu, Dijela „ne predstavlja konkretnog ustavnog funkcionera čije bi imenovanje Ustavni sud mogao da preispituje“.

Sud je zauzeo stav da „osporena odredba dekreta može da proizvede pravno dejstvo u odnosu na premijera, ali ne uspostavlja samostalno nove nadležnosti ili državne strukture“, prenosi Radio-televizija Albanije.

U obrazloženju su naglasili i da vještačka inteligencija (AI) ne može da mijenja ustavni i pravni poredak u vezi sa vršenjem javnih ovlašćenja, odgovornošću i polaganjem računa.

– Prije svega, riječ je o novom pitanju o kojem Sud ranije nije zauzimao stav u kontekstu vještačke inteligencije. Drugo, upotreba vještačke inteligencije ne može da mijenja ustavni i zakonski poredak u pogledu vršenja javnih ovlašćenja, odgovornosti i polaganja računa. Upotreba tehnološkog alata ne može da stvara, proširuje, prenosi niti zamjenjuje ta ovlašćenja. Takav zahtjev proizlazi iz načela vladavine prava i zakonitosti – piše u obrazloženju.

Zahtjev opozicije odnosio se na djelove dva predsjednička dekreta kojima su, prema tvrdnjama poslanika, uspostavljeni nova ministarska struktura i odgovornost premijera koja nije predviđena Ustavom ili zakonom.

Sud je, međutim, konstatovao da poslanici nijesu ispunili uslove za pokretanje spora o nadležnostima ustavnih institucija.

Ustavni sud Albanije razmatrao je da li se slučaj može ispitivati kroz kontrolu normativnih akata, sporove o nadležnostima ustavnih organa i provjeru uslova za imenovanje ustavnih funkcionera.