U Zapadnoj Evropi zabilježen najtopliji jun od kako postoje mjerenja
Zapadna Evropa zabilježila je najtopliji jun otkako postoje mjerenja, potvrdili su u četvrtak naučnici iz službe EU za klimatske promjene Kopernikus. Krajem mjeseca Zapadnu Evropu je pogodio snažan toplotni talas koji je oborio temperaturne rekorde, poremetio snabdijevanje električnom energijom i doveo do zatvaranja škola. Jun je ujedno bio drugi najtopliji u svijetu otkako postoje mjerenja, a površina svjetskih mora zabilježila je najviše junske temperature u istoriji mjerenja, navodi se u mjesečnom izvještaju Kopernikusa.
Prosječna temperatura u Zapadnoj Evropi prošlog mjeseca iznosila je 20,74 stepena Celzijusovih, što je više od tri stepena iznad prosjeka za jun u periodu od 1991. do 2020. godine. Kopernikus zapadnom Evropom smatra područje koje obuhvata Španiju i Ujedinjeno Kraljevstvo, te se proteže prema istoku do Italije, Njemačke i djelova Austrije. Region su u posljednja tri mjeseca pogodila čak tri intenzivna toplotna talasa, a Španija i Portugal i ove su nedjelje ponovo zahvaćeni ekstremnim vrućinama.
- Jun 2026. pokazao je koliko se duboko klima mijenja - izjavila je naučnica Samanta Burges. "
- Posljedice su sve intenzivniji toplotni talasi, trajno zagrijani okeani, kao i rastući rizici za ljude, eko sisteme i infrastrukturu širom Evrope i svijeta - dodala je.
Nacionalne vlasti izvijestile su o više od 4.700 prekomjernih smrtnih slučajeva tokom junskog toplotnog talasa u Francuskoj, Belgiji, Španiji i Holandiji, a ukupan broj u ostalim evropskim državama vjerovatno je i veći. Ekstremne vrućine takođe su podstakle šumske požare na Pirinejskom poluostrvu i u Francuskoj, te dodatno pogoršale sušu. Prema podacima Svjetske meteorološke organizacije, emisije gasova staklene bašte, ponajprije nastale sagorijevanjem uglja, nafte i gasa, povećale su prosječnu temperaturu planete za oko 1,4 stepena u odnosu na predindustrijski period 19. vijeka. Zbog toga toplotni talasi danas dosežu još više temperaturne vrhunce.
- Povezanost toplotnih talasa i globalnog zagrijevanja gotovo je potpuno jasna: što je planeta toplija, toplotni talasi biće češći i intenzivniji - rekao je Džeri Rogelj s londonskog Imperial koledža.
Na globalnom nivou Kopernikus navodi da su rekordno visokim temperaturama površine mora u junu doprinijeli i drugi faktori, uključujući razvoj snažnog vremenskog fenomena El Ninjo u Tihom okeanu. Naučnici ističu da El Ninjo nije imao značajnu ulogu u evropskom toplotnom talasu, dok su klimatske promjene jasno doprinijele njegovoj jačini. Kopernikus vodi temperaturne podatke od 1940. godine, a oni se upoređuju s globalnim klimatskim zapisima koji dosežu do 1850. godine.