Kina i EU dogovorile korake za rješavanje spora o uvozu kineskih električnih vozila
Kina i Evropska unija saopštile su u ponedjeljak da su dogovorile korake ka rješenju spora oko uvoza kineskih električnih vozila, nakon što je EU u 2024. uvela carine do 35,3 odsto na subvencionisane kineske modele.
Ministarstvo trgovine Kine saopštilo je da će Evropska unija pripremiti smjernice o minimalnim cijenama za kineske izvoznike automobila. U objavi nije precizirano da li dogovor podrazumijeva ukidanje carina do 35,3 posto, koje je EU uvela na uvoz kineskih električnih vozila 2024. godine nakon sprovedene istrage.
- Ovo ne samo da doprinosi osiguranju zdravog razvoja kinesko-evropskih ekonomskih i trgovinskih odnosa, nego i očuvanju međunarodnog trgovinskog poretka zasnovanog na pravilima - navedeno je u saopštenju kineskog ministarstva trgovine.
Evropska unija je objavila i "smjernice" za proizvođače električnih vozila koje sadrže uputstva za davanje cjenovnih ponuda, uključujući minimalne uvozne cijene i druge detalje. U dokumentu je naglašeno da raznolikost modela na tržištu zahtijeva utvrđivanje posebnih minimalnih uvoznih cijena "primjerenih uklanjanju štetnih efekata subvencioniranja".
Prema stavovima EU, Evropska komisija će svaku ponudu proizvođača razmatrati "objektivno i pravedno, slijedeći princip nediskriminacije" i u skladu s pravilima Svjetske trgovinske organizacije.
Širenje kineskih proizvođača električnih vozila na strana tržišta izazvalo je zabrinutost među proizvođačima automobila u Evropi i Sjedinjenim Američkim Državama. EU je uvela carine kako bi odgovorila na priliv povoljnijih kineskih električnih modela, navodeći da su kineske kompanije profitirale od nepravednih državnih subvencija. Sjedinjene Američke Države su 2024. uvele carinu od 100 odsto na električne automobile proizvedene u Kini.
Vrijednost uvezenih automobila na baterijski pogon u Evropu porasla je sa 1,6 milijardi dolara u 2020. na 11,5 milijardi dolara u 2023. Većinu uvoza čine zapadni proizvođači s fabrikama u Kini, među kojima su Tesla i BMW.
Zvaničnici EU upozoravali su da su kineski proizvođači u domovini spremni da značajno povećaju svoj udio na evropskom tržištu zahvaljujući subvencijama Pekinga. Među navedenim podsticajima su narudžbe za državne flote, krediti s niskim kamatama iz državnih banaka, pristup jeftinom zemljištu za fabrike, poreske olakšice te subvencionisane sirovine i dijelovi iz državnih industrija.
Carina SAD-a praktično onemogućava gotovo sav uvoz kineskih električnih vozila na američko tržište. Evropskoj uniji su, međutim, potrebni pristupačni električni automobili iz inostranstva kako bi ostvarila cilj smanjenja emisije stakleničkih gasova za 55 odsto do 2030. godine.
Uprkos višim carinama, kineski brendovi automobila nastavljaju širenje u Evropi. Udio vozila proizvedenih u Kini u ukupnoj prodaji automobila u EU porastao je na šest odsto u prvih šest mjeseci 2025, prema podacima Udruženja evropskih proizvođača automobila (ACEA) i kompanije S&P Global Mobility, sa pet odsto u istom periodu 2024.
Proizvođači sa sjedištem u EU činili su 74 odsto ukupne prodaje automobila u Uniji u prvoj polovini 2025. godine, saopštila je ACEA. Njemačka je i dalje proizvodila oko 20 odsto automobila prodatih u EU, a slijede je Španija, Češka i Francuska.
Prema procjenama konsultantske kuće AlixPartners objavljenim prošle godine, do 2030. kineski proizvođači mogli bi udvostručiti svoj udio na evropskom tržištu, na oko 10 odsto, piše AP.