EU zemlje traže ograničenje uvoza hemikalija i plastike, uglavnom iz Kine

Francuska, Italija i najvjerovatnije Njemačka planiraju da u narednim sedmicama zatraže od Evropske unije uvođenje širokih uvoznih kvota za pojedine hemijske i plastične proizvode, kako bi zaštitile evropsku industriju od naglog rasta uvoza, posebno iz Kine, rekli su Reutersu izvori upoznati sa razgovorima.

Zahtjevi bi se odnosili na polietilen-tereftalat (PET), polimernu smolu koja se široko koristi u ambalaži, kao i na epoksidnu smolu i staklena vlakna.

Mjere bi bile uvedene kroz takozvane zaštitne mjere („safeguards“), koje omogućavaju uvođenje carina na količine iznad utvrđenih kvota. Za razliku od ciljanih trgovinskih mjera, one bi se primjenjivale na sve trgovinske partnere Evropske unije, uključujući zemlje sa kojima EU ima sporazume o slobodnoj trgovini, poput Japana i Kanade.

Francuska je, iako nije potvrdila konkretan zahtjev, saopštila da je načelno za pokretanje istrage o zaštitnim mjerama za određene hemikalije i plastiku. Iz kabineta francuskog ministra trgovine Nikole Forisjea navedeno je da posebnu pažnju treba posvetiti stanju evropske hemijske industrije, koja se u ovom trenutku suočava sa značajnim teškoćama.

Italija je zainteresovana za istragu o određenim hemikalijama koje se koriste u odbrambenoj industriji, automobilskoj industriji, energetici, brodogradnji i infrastrukturi, rekao je jedan izvor iz vlade zemlje članice EU.

Njemačko ministarstvo privrede takođe je načelno otvoreno za takve mjere. Izvor iz ministarstva rekao je da hemijska industrija priprema zahtjev za istragu o određenim proizvodima, nakon čega bi vlada zauzela stav na osnovu nalaza Evropske komisije.

Evropska unija sada ima više od 150 trgovinskih mjera, uglavnom carina na precizno definisane proizvode, kojima nastoji da odgovori na damping i nepravedne subvencije. Međutim, do sada ima samo jedan sistem zaštitnih mjera za ferolegure, uz poseban sistem koji se odnosi na uvoz čelika.

Za pokretanje zaštitnih mjera zahtjev mogu podnijeti samo države članice, koje zatim glasaju o konačnom uvođenju mjera. Za njihovo usvajanje potrebna je kvalifikovana većina, odnosno najmanje 15 država članica koje predstavljaju najmanje 65 odsto stanovništva EU.

Brisel je ranije uglavnom izbjegavao ovakve mjere jer su ih mnoge članice smatrale protekcionističkim. Međutim, promijenjeno geopolitičko i trgovinsko okruženje, uključujući američke carine i rastući trgovinski deficit EU sa Kinom, promijenilo je stavove unutar Unije.

Evropski komesar za trgovinu Maroš Šefčovič rekao je u utorak da je EU ranije bila uzdržana prema zaštitnim mjerama, ali da Komisija sada preispituje takav pristup, ukazujući da i partneri sa kojima EU ima sporazume o slobodnoj trgovini koriste slične instrumente.

Evropska hemijska industrija prolazi kroz jednu od najtežih kriza u posljednje tri decenije. Visoke cijene energije, slaba potražnja i konkurencija iz Kine i drugih azijskih zemalja koje plasiraju velike količine proizvoda na svjetsko tržište dodatno su pogoršale situaciju.

Kompanije BASF, Lanxess i Wacker smanjuju broj zaposlenih za hiljade radnih mjesta. Njemačko udruženje hemijske industrije VCI saopštilo je da se kompanije pripremaju da pomognu državama članicama u eventualnim zahtjevima za zaštitne mjere, ali je naglasilo da samo udruženje nije uključeno u te zahtjeve i da ne traži opštu zaštitnu mjeru za cijelu hemijsku industriju.

VCI je poručio da očekuje od Evropske komisije da u eventualnim istragama uzme u obzir različite interese i okolnosti duž cijelog lanca vrijednosti.