ECB podigao kamatne stope u eurozoni

Evropska centralna banka podigla je u četvrtak kamatne stope u eurozoni za četvrtinu procentnog poena, nakon pauze sredinom ljeta, uz procjenu da bi se inflacija zbog poskupljenja energije tokom dužeg perioda mogla zadržati iznad ciljanih dva odsto.

 Kamatna stopa za refinansiranje banaka od srijede će iznositi će 2,65 odsto, dok će kamatna stopa na prekonoćne depozite banaka biti 2,5 odsto, prenosi Hrportfolio.

 Za prekonoćne pozajmice komercijalne banke ubuduće će plaćati kamatu od 2,9 odsto.

 ECB je na junskom zasijedanju prvi put u gotovo tri godine podigao kamatne stope, za četvrtinu procentnog poena, kako bi obuzdao inflaciju podstaknutu poskupljenjem energije zbog rata na Bliskom istoku. Na julskom zasijedanju napravili su pauzu u promjenama, istakavši izraženu neizvjesnost u procjenama inflacije i rizike po ekonomski rast.

 Inflacija je, međutim, u avgustu ponovo osjetno ubrzala, na 3,3 odsto, signalizirajući najsnažniji rast cijena u posljednje tri godine. Energija je poskupjela za čak 14,3 odsto, nakon rasta cijena od 10,3 odsto sredinom ljeta.

 - Sukob na Bliskom istoku i dalje stvara inflatorne pritiske i inflacija će se tokom dužeg perioda zadržati znatno iznad ciljanog nivoa- naveo je Upravni savjet banke u saopštenju sa današnjeg zasijedanja.

 ECB definiše stabilnost cijena stopom inflacije od dva odsto.

 Inflacija u eurozoni ove bi godine, prema osnovnom scenariju, u prosjeku trebalo da iznosi tri odsto, potvrdio je ECB procjenu iz juna, uz napomenu da bi energetski šok trebalo da oslabi.

 Podigli su, međutim, procjenu inflacije za narednu godinu, sa 2,3 na 2,5 odsto. U 2028. godini trebalo bi da iznosi 2,1 odsto i bude tek marginalno viša nego što su očekivali početkom ljeta.

 U četvrtom tromjesečju ove godine, prema tržišnim pretpostavkama o cijenama energije, trebalo bi da dostigne 3,6 odsto, a potom oslabi u prvim mjesecima naredne godine, odražavajući postepeno „podizanje“ bazne vrijednosti iz ove godine, posebno u martu.

 SAD i Izrael napali su Iran posljednjeg dana februara, a Teheran je u martu preuzeo kontrolu nad Hormuškim moreuzom, faktički blokirajući tranzit, zbog čega su cijene energenata snažno porasle.

 U drugom tromjesečju naredne godine inflacija bi trebalo da se spusti na 2,5 odsto, budući da će poskupljenje energije biti znatno blaže nego u istom periodu ove godine.

 Ipak, indirektne posljedice poskupljenja energije narednog proljeća prelivaće se na druge proizvode, rekli su iz ECB.

Bazna inflacija, koja isključuje cijene energije i hrane, trebalo bi da ove godine iznosi 2,5 odsto, čime je potvrđena prognoza s početka ljeta.

 Znatno su, međutim, podigli procjenu bazne inflacije za narednu godinu, 0,4 procentna poena na 2,6 odsto, ukazujući na indirektne posljedice viših cijena energije. U 2028. godini trebalo bi da iznosi 2,3 odsto i bude neznatno viša nego što su prognozirali prije tri mjeseca.

 Ekonomska aktivnost u eurozoni ove bi godine trebalo da poraste 0,9 odsto, neznatno više nego što su očekivali početkom ljeta.

 Ekonomija pokazuje veću otpornost na šok izazvan sukobom na Bliskom istoku nego što se očekivalo, uz snažniju domaću potražnju oslonjenu na stabilno tržište rada, javne investicije i kapitalnu potrošnju kompanija povezanu s vještačkom inteligencijom.

 Blago su povećali i procjenu rasta aktivnosti za narednu godinu, 0,2 procentna poena, na 1,4 odsto. U 2028. očekuju marginalno ubrzanje, prema prognoziranoj stopi rasta od 1,5 odsto.

 Izgledi su i dalje veoma neizvjesni, uz rizik od veće inflacije i slabijeg ekonomskog rasta, navodi se u saopštenju.

 Ažurirani scenariji prikazuju uticaj intenziteta i trajanja energetskog šoka na kretanje cijena i ekonomsku aktivnost, uključujući indirektne i sekundarne posljedice.

 Najpesimističniji scenario predviđa snažnije i dugotrajnije cjenovne šokove na energetskim tržištima, uz izraženije indirektne i sekundarne posljedice. U takvim uslovima inflacija u eurozoni ove bi godine iznosila četiri odsto, a 5,3 odsto u narednoj godini. Značajno bi ubrzala i bazna inflacija, uz pojačano prelivanje viših cijena energije na cijene i zarade.

 Ekonomija eurozone prema tom scenariju usporila bi ove godine na samo 0,5 odsto, uz negativne stope rasta u periodu od jula do decembra, utvrdili su stručnjaci. U narednoj godini aktivnost bi oslabila na 0,4 odsto, uz oporavak u 2028. godini, prema prognoziranoj stopi rasta od 1,6 odsto.