Bolji društveni i ekonomski položaj penzionera Žabljaka kroz Silver Up projekat
Projekat Silver Up, koji realizuje Opština Žabljak, stavlja fokus na penzionere kao aktivne članove zajednice.
- Cilj projekta je jačanje politika regionalnog razvoja i promocija srebrne ekonomije – inovatnih rješenja i usluga za starije osobe, kako bi se unaprijedio kvalitet života, podstakao ekonomski rast i povećala privlačnost regiona pogođenih odlaskom i starenjem stanovništva - navodi se u saopštenju Opštine.
Opština Žabljak realizuje projekat u okviru programa Interreg Europe, u partnerstvu sa osam međunarodnih partnera iz Portugala, Belgije, Mađarske, Letonije, Poljske, Italije, Srbije i Crne Gore.
U okviru projekta sprovedena je anketa među stanovnicima Žabljaka, koji imaju status penzionera, različitih obrazovnih i profesionalnih profila. Rezultati ankete ukazuju na jasne potrebe, ali i na veliki neiskorišćeni potencijal starije populacije.
Većina ispitanika u penziju je otišla kao radnik, najčešće nakon dugog radnog vijeka u administraciji, trgovini, ugostiteljstvu, industriji, saobraćaju i javnim službama. Gotovo 95 odsto njih penzionisano je u Crnoj Gori, a starosna granica za odlazak u penziju varira - od prijevremenog penzionisanja u ranim pedesetim godinama do rada i nakon 65. godine.
Skoro polovina ankteriranih izjavili su da su nastavili da rade nakon odlaska u penziju, bilo kroz privatne poslove, povremeni rad, porodični biznis ili samostalne aktivnosti. To jasno pokazuje da stariji građani i dalje žele i mogu da doprinose društvu, ali često bez sistemske podrške.
- Slobodno vrijeme penzioneri najčešće provode sa porodicom, posebno sa unucima, u šetnji, kućnim poslovima, baštovanstvu ili laganim hobijima poput pletenja i ribolova. Ipak, značajan broj ispitanika ističe da im nedostaje više društvenih i kulturnih sadržaja – organizovanih okupljanja, radionica, projekcija filmova i prostora namijenjenih isključivo penzionerima - navodi se u saopštenju.
Kada je riječ o ekonomskom položaju, gotovo polovina ispitanika smatra da im se finansijska situacija pogoršala nakon odlaska u penziju. Troškovi ljekova predstavljaju poseban problem, jer mnogi ne mogu redovno da priušte terapije koje nijesu u potpunosti pokrivene zdravstvenim osiguranjem. Pojedini penzioneri navode da mjesečno izdvajaju i do 200 eura za ljekove, što ozbiljno opterećuje kućni budžet.
- Pored toga, zdravstveni sistem je još jedna oblast u kojoj ispitanici vide ozbiljne nedostatke. Najčešće se pominje manjak ljekara u žabljačkom Domu zdravlja, posebno specijalista, nedovoljna opremljenost. Iako većina ima formalni pristup zdravstvenim ustanovama, mnogi su prinuđeni da se liječe privatno - dodaje se u saopštenju.
Ono što je u anketi posebno vrijedno jesu predlozi koje penzioneri upućuju lokalnim samoupravama: otvaranje klubova za penzionere, organizovanje edukativnih i međugeneracijskih radionica, sajmova domaćih proizvoda, kao i uvođenje mentorskih programa u kojima bi stariji prenosili znanje i iskustvo mlađima. Time bi se, kako su naveli, poboljšao njihov kvalitet života, ali i ojačala društvena kohezija.
Rezultati ankete jasno poručuju – penzioneri ne traže samo veću materijalnu sigurnost, već i vidljivost, poštovanje i priliku da ostanu aktivni članovi zajednice. Srebrna generacija ima znanje, iskustvo i volju, a na društvu i institucijama je da te resurse prepoznaju i uključe.
- Upravo kroz projekat Silver Up imamo mogućnost da sprovedemo predloge naših penzionera, ali i omogućimo aktivno uključivanje u društvene, edukativne i tehnološke aktivnosti, unapređujući njihovu socijalnu uključenost i kvalitet života - poručili su iz Opštine Žabljak.