Kad ministar pokaže tri prsta – šta očekivati od vojnika

Podignuta tri prsta crnogorskog vojnika u uniformi sa državnim grbom izazvala su burne reakcije javnosti. Portal Portal ETV objavio je da vojnik, uz taj gest, pjeva pjesme posvećene četničkom vođi i ratnom zločincu Draži Mihailoviću. Međutim, ono što dodatno zabrinjava jeste činjenica da je isti simbol ranije javno koristio i aktuelni ministar odbrane Dragan Krapović, o čemu ovih dana bruje društvene mreže. 

Možda njihove namjere nijesu iste — ali simbolika jeste. A simboli u politici i vojsci nijesu beznačajni. Posebno u državi koja je članica NATO i koja deklarativno teži evropskim vrijednostima.

Ministarstvo odbrane saopštilo je da je “slučaj vojnika bio poznat i da je postupak već bio u toku”. Ali ostaje pitanje: kakvu poruku prima vojnik kada vidi ministra odbrane kako sa istim gestom pozira. Kakav se sistem vrijednosti tada šalje vojsci, građanima i međunarodnim partnerima?

Fotografije Dragana Krapovića sa podignuta tri prsta pojavile su se još 2024. godine i otvorile ozbiljnu društvenu i političku raspravu. Aktuelizovane su prethodnih dana. Jer, u kontekstu regiona, taj simbol odavno nije “neutralan folklor”. Tokom devedesetih godina postao je politička i nacionalistička poruka pod kojom su negirani crnogorski identitet, državnost i posebnost Crne Gore. Za mnoge građane, tri prsta nijesu simbol pomirenja, već simbol provokacije, podjela i velikodržavne ideologije.

Dodatni apsurd leži u činjenici da je Dragan Krapović ministar odbrane države članice NATO-a, dok je njegov partijski lider Aleksa Bečić  proglašen personom non grata u Hrvatskoj — državi članici EU, kojoj Crna Gora želi da pristupi. Istovremeno, upravo Krapović predvodi Komisiju za odnose sa Hrvatskom u vezi sa statusom školskog broda Jadran, jednog od važnih vojnih i kulturno-istorijskih simbola.

Zato ovo nije pitanje jednog vojnika, jedne fotografije ili jednog gesta. Ovo je pitanje vrijednosnog pravca države. Jer država koja ne zna šta njeni simboli znače — rizikuje da izgubi i sopstveni identitet i međunarodni kredibilitet.