Meloni i Merc: Novi i moćni dvojac EU

Od trgovinskih sporazuma do automobilske industrije, italijanska premijerka Đorđa Meloni i njemački kancelar Fridrih Merc sve više udružuju snage kako bi usmjeravali agendu Evropske unije, rizikujući pritom da francuskog predsjednika Emanuela Makrona stave po strani.Tokom neformalnog samita lidera EU o konkurentnosti ekonomije u četvrtak, desničarka Meloni i konzervativni Merc zalagali su se za zajedničku viziju jačanja konkurentnosti Unije.To je najnoviji znak rastuće saradnje Rima i Berlina, koja dovodi u pitanje tradicionalnu francusko-njemačku osovinu.– Neki posmatrači kažu da će 2026. biti godina Italije i Njemačke – kazala je Meloni prošlog mjeseca na sastanku sa Mercom u Rimu.– Namjeravamo da damo sve od sebe kako bismo učvrstili prijateljstvo koje je strateško ne samo za naše nacije, već i za Evropu u cjelini.Dvoje lidera već dugo dijele čvrst pristup migracijama, ali su se na rimskom samitu dogovorili da prošire saradnju na sve, od trgovinske politike do odbrane. Takođe, posljednjih mjeseci bili su usaglašeni oko više pitanja u Briselu.Trgovinski sporazumi i automobilska industrija
U januaru je Meloni, uprkos početnoj rezervisanosti, na kraju podržala trgovinski sporazum EU sa južnoameričkim blokom Mercosur, na zadovoljstvo Njemačke.Francuska, tradicionalni saveznik Berlina, bezuspješno je pokušala da blokira sporazum zbog zabrinutosti za svoje poljoprivrednike.Berlin i Rim su takođe pomogli da se izvrši pritisak na EU da ublaži zabranu prodaje novih benzinskih i dizel automobila od 2035. godine, čemu se Francuska ponovo bezuspješno protivila.Paralelno približavanje
Italija i Njemačka su osnivačice EU i saveznice u okviru NATO-a.Međutim, Rim i Berlin su često bili u sukobu, posebno oko finansijskih pitanja – štedljiva Njemačka naspram prezadužene Italije.Ipak, kako je Meloni nastojala da smanji deficit, a Merc prekinuo sa tradicijom fiskalne strogoće kako bi povećao zaduživanje i ulaganja, ta stara dinamika se promijenila.U vanjskoj politici, oboje su nastojali da održe dobre odnose sa američkim predsjednikom Donaldom Trampom.– Opisao bih to kao paralelno približavanje – rekao je Mateo Villa iz italijanskog tink-tenka ISPI.– Kocka je bačena i dolazi vrijeme kada su njih dvoje kompatibilniji od klasičnog francusko-njemačkog para – kazao je za AFP.Italijanski ministar vanjskih poslova Antonio Tajani u srijedu je u intervjuu za dnevni list Il Messaggero rekao da je partnerstvo Italije i Njemačke slično bliskim vezama iz vremena osnivanja EU.– Počinje novo doba. Italija ima vodeću ulogu, želi da bude jedna od lokomotiva EU – rekao je. Dodao je da su Italija i Njemačka – dvije najindustrijalizovanije i najstabilnije zemlje – Unije.Makron odbacuje tvrdnje da je po strani
Francuski predsjednik Emanuel Makron, čija je zemlja u političkoj krizi od prijevremenih izbora 2024. godine, odbacio je svaku sugestiju da je stavljen po strani.U intervjuu za više evropskih novina, objavljenom u utorak, rekao je da je – normalno – da Rim i Berlin iznesu svoje prijedloge liderima EU.– Francusko-njemačko partnerstvo ključno je za pokretanje Evrope naprijed. Ali nikada samo po sebi nije dovoljno – poručio je.Najavio je da će on i Meloni održati poseban italijansko-francuski samit za nekoliko sedmica, vjerovatno u aprilu u Tuluzu, prema diplomatskim izvorima.Ipak, odnosi između Makrona i Merca su zahladili.Diplomate navode da su francuski pokušaji blokiranja sporazuma sa Merkosurom izazvali nezadovoljstvo u Briselu i među drugim državama članicama, uključujući Njemačku.U međuvremenu, Njemačka navodno razmatra povlačenje iz programa budućeg borbenog aviona Future Combat Air System (FCAS), zajedničkog projekta sa Francuskom i Španijom koji je mjesecima u zastoju zbog tenzija među industrijskim partnerima.Berlin, prema medijskim izvještajima, razmatra pridruživanje italijanskom Globalnom programu razvoja borbenog aviona Global Combat Air Programme (GCAP) sa Velikom Britanijom i Japanom.– Pukotine između Pariza i Berlina znače da Berlin mora tražiti druge partnere – rekao je za AFP Tomas Madok iz Centra za evropsku reformu u Londonu.Mišljenje u njemačkom tabloidu Bild bilo je još oštrije.– Merc zna da, da bi Evropa imala glas na međunarodnoj sceni, treba snažne partnere uz sebe – navodi se.– Za razliku od Francuske, Italija je sada zemlja sa stabilnom vladom i uspješnom ekonomijom.