Višesatnu sjednicu SO Tivat obilježile rasprave unutar vladajuće većine, za opoziciju budžet potrošački

Sjednicu Skupštine opštine Tivat, na kojoj se raspravljalo o Prijedlogu budžeta Opštine Tivat za 2026. godinu, obilježila je višesatna i sadržajno intenzivna rasprava, obilježena proceduralnim sporovima, političkim neslaganjima i različitim tumačenjima zakonskih rokova i nadležnosti. Glasovima 15 odbornika većine, jednim protiv i jednim uzdržanim, usvojen je Budžet Opštine Tivat.

Odbornica Sanja Vuković ocijenila je na početku sjednice da postoje osnovi sumnje da je prekršen član 28 Zakona o finansiranju lokalne samouprave, koji propisuje da je predsjednik opštine dužan da prijedlog budžeta dostavi Skupštini do 1. decembra tekuće godine za narednu fiskalnu godinu.

Kako je navela, tivatska javnost je bila svjedok međusobnih pritisaka i javnih prepucavanja predsjednika Opštine i predsjednika Skupštine putem medija, dok su na kolegijumu predsjednika klubova odbornika traženi konkretni odgovori, koji su, prema njenim riječima, naknadno dostavljeni isključivo kroz materijal.

Vuković je izrazila nezadovoljstvo odnosom prema kolegijumu predsjednika Skupštine, ističući da je riječ o ozbiljnom tijelu koje čine predsjednici klubova odbornika i čije se primjedbe moraju shvatiti ozbiljno. Posebno je problematizovala kašnjenje isplate odborničkih naknada i plata zaposlenima u lokalnoj upravi, naglašavajući da se te obaveze odnose na budžet za 2025. godinu, te da se ne mogu pravdati privremenim finansiranjem za 2026.

Podsjetila je i da je odluka o privremenom finansiranju objavljena u Službenom listu 12. januara, dok su odborničke naknade isplaćene tek desetak dana kasnije, zbog čega, kako je navela, nije opravdano objašnjenje da se čekalo na objavu te odluke.

- Smatram da je problematičan sam način sazivanja ove sjednice i da nije sproveden u skladu sa zakonom. Tražili smo mišljenje glavne administratorke, ali smatram da je u ovom slučaju trebalo zatražiti i mišljenje Ministarstva javne uprave, kao nadležnog organa. Javnost Tivta zaslužuje jasno objašnjenje šta se u ovoj situaciji zapravo dogodilo - poručila je Vuković.

Predsjednik Skupštine opštine Tivat Miljan Marković u odgovoru je detaljno izložio hronologiju događaja u vezi sa pokušajima zakazivanja sjednice na kojoj se raspravlja o budžetu.

Kako je naveo, još na sjednici Skupštine 14. oktobra razgovaralo se o održavanju decembarske sjednice, koja se tradicionalno zakazuje krajem godine, između 22. i 29. decembra. Prvobitno je razmatran raniji termin, ali je zbog nemogućnosti prisustva pojedinih odbornika odlučeno da se ostave 29. i 30. decembar kao opcija.

Marković je naveo da je na zvanični dopis predsjednika Opštine od 9. decembra odgovorio narednog dana, obavještavajući ga da su ti termini slobodni, ali da materijal za sjednicu do tada nije dostavljen Skupštini. Kako je pojasnio, već sredinom decembra postalo je jasno da se zakonski i poslovnički rokovi više ne mogu ispoštovati.

- Od momenta prijema materijala, Skupština ima obavezu da u roku od 48 sati sazove kolegijum predsjednika, zatim slijedi minimum deset dana za dostavljanje materijala odbornicima. Kada je riječ o budžetu, fizički je nemoguće sprovesti taj postupak u nekoliko dana, posebno imajući u vidu neradne i praznične dane - kazao je Marković.

Dodao je da je 18. decembra stigao zahtjev predsjednika Opštine za hitno sazivanje sjednice, ali bez dostavljenog dnevnog reda i materijala, što je, kako je istakao, suprotno Poslovniku Skupštine, koji jasno propisuje da se hitna sjednica može zakazati isključivo uz kompletan materijal.

Marković je naglasio da nije odbio zakazivanje sjednice, već da je predsjednika Opštine obavijestio da bez materijala ne postoji pravni osnov za sazivanje. Umjesto dogovora o novom terminu, kako je rekao, predsjednik Opštine je izašao u medije sa optužbama, na koje je bio prinuđen da odgovori radi informisanja javnosti.

Nakon što je materijal Skupštini dostavljen 22. decembra, održan je kolegijum predsjednika Skupštine 30. decembra, na kojem je zatraženo da se odustane od zahtjeva za hitno sazivanje, jer on aktivira dodatne rokove i obavezu održavanja sjednice u roku od 15 dana. Kako je naveo, predsjednik Opštine na taj zahtjev nije odgovorio.

Na osnovu konsultacija sa Zajednicom opština Crne Gore i njihovim pravnicima, Marković je naveo da je zaključeno da se rokovi mogu računati tek od momenta kada su ispunjeni svi formalni uslovi, zbog čega je prvi zakonit termin za zakazivanje sjednice bio 12. januar.

- Ovo nije bilo pitanje političke volje, već poštovanja procedura. Moja odgovornost kao predsjednika Skupštine je da spriječim donošenje odluka koje bi mogle biti osporene zbog proceduralnih grešaka, kao što smo već imali iskustvo sa presudama iz prethodnog perioda - poručio je Marković.

Dodao je da razumije političke nesuglasice, ali da Skupština mora ostati institucija u kojoj se odluke donose zakonito i održivo, kako ne bi bile dovedene u pitanje pred sudovima.

Odbornik Ilija Janović ocijenio je da se aktuelna vlast u Tivtu nalazi u stanju duboke institucionalne i političke krize, koja se, kako je naveo, jasno ogleda u načinu pripreme i donošenja budžeta za 2026. godinu.

Janović je kazao da je spor između predsjednika Opštine i predsjednika Skupštine oko dostavljanja budžetskog materijala pokazao potpuni izostanak političke komunikacije i odgovornosti, zbog čega su građani Tivta, kako je rekao, postali taoci međusobnih obračuna unutar vlasti.

- Umjesto da se problemi rješavaju dijalogom i u skladu sa zakonom, svjedočili smo javnom nadgornjavanju i potpunom urušavanju institucionalnog autoriteta - naveo je Janović.

Posebno je kritikovao činjenicu da je Opština u jednom mandatu već ušla u drugo privremeno finansiranje, uz prethodno uvođenje prinudne uprave, što je, prema njegovim riječima, jasan pokazatelj nesposobnosti upravljanja sistemom.

Dnevni red, koji je usvojen sa 16 glasova „za“, obuhvatio je dvije tačke- Informaciju o normativnim i ustavno-sudskim promjenama u oblasti poreza na nepokretnosti i njihovim praktičnim i fiskalnim implikacijama za Opštinu Tivat i Predlog budžeta Opštine Tivat za 2026. godinu. U okviru prve tačke, sekretarka za finansije Lidija Bakalbašić pojasnila je da se informacija praktično nadovezuje na budžet, jer objašnjava finansijske obaveze nastale na osnovu sudskih presuda i promjena u fiskalnom okviru. Potpredsjednik Opštine Tivat, Jovan Brinić, zahvalio je Sekretarijatu za finansije na detaljnom i profesionalnom prikazu izazova sa kojima se Opština suočavala prethodnih godina, posebno ukazujući na nedostatke u komunikaciji između državnog i lokalnog nivoa vlasti.

Predstavljajući Predlog budžeta, sekretarka za finansije Lidija Bakalbašić navela je da je budžet za 2026. godinu planiran u iznosu od 34,11 miliona eura, što je za oko 240 hiljada eura više u odnosu na budžet za 2025. godinu. Najveći dio prihoda čine sopstveni prihodi, prije svega porezi, dok su značajna sredstva planirana i po osnovu naknada, kao i prenesenih sredstava iz prethodne godine. Ukupni rashodi projektovani su na 32,02 miliona eura, od čega se 14,45 miliona odnosi na kapitalne izdatke, dominantno za infrastrukturu. Bakalbašić je posebno ukazala na stavku „Ostali izdaci“, koja uključuje obaveze po osnovu pravosnažnih sudskih presuda, kao i na činjenicu da je 1,8 miliona eura Opštine i dalje blokirano u Atlas banci.

Rasprava o budžetu brzo je poprimila proceduralni karakter. Odbornici Ilija Janović i Sanja Vuković tvrdili su da je prekršen Zakon o lokalnoj samoupravi i Zakon o finansiranju lokalne samouprave, jer Predlog budžeta nije dostavljen Skupštini do 1. decembra. Predsjednik Opštine Tivat Željko Komnenović odbacio je te navode, ističući da su sve procedure ispoštovane, da je pribavljeno pozitivno mišljenje Ministarstva finansija i da se rasprava neopravdano fokusira na formu, a ne na sadržaj budžeta. Njegovo izlaganje izazvalo je burne reakcije dijela opozicije, a predsjednik Skupštine Miljan Marković u više navrata je upozoravao na ton i potrebu vraćanja rasprave u okvire dnevnog reda.

Marković je detaljno obrazložio hronologiju zakazivanja sjednice, navodeći da materijali nijesu dostavljeni u rokovima propisanim Poslovnikom, te da bi njihovo razmatranje u hitnoj proceduri dovelo u pitanje pravo odbornika na podnošenje amandmana. Dio opozicionih odbornika, među kojima su Vatroslav Belan, Igor Petković i Adrijan Vuksanović, ocijenio je da predloženi budžet nije razvojni, već potrošački i predizborni, uz smanjenje kapitalnih izdataka i rast transfera i tekuće potrošnje. Belan je najavio da odbornički klub SDP-LP neće prisustvovati glasanju o budžetu.

Sa druge strane, odbornici parlamentarne većine i predstavnici izvršne vlasti, uključujući Jovana Brinića i Tonćija Janovića, ocijenili su da je budžet stabilan i realan, ukazujući na objektivne prepreke u realizaciji kapitalnih projekata, poput izmjena zakonske regulative i ograničenih kapaciteta državnih organa. Posebno je naglašeno da su finansije Opštine Tivat u kontinuitetu rasle prethodnih godina i da je riječ o jednom od najviših budžeta u njenoj istoriji.

Tokom rasprave razmatrani su i amandmani, među kojima je pažnju izazvao amandman Pokreta Evropa sad o povećanju socijalnih davanja za subvencionisanje boravka djece u vrtićima, koji je u raspavi dobio podršku dijela odbornika.

U nastavku rasprave o Prijedlogu budžeta Opštine Tivat za 2026. godinu, odbornik Igor Petković otvorio je više pitanja vezanih za realnost budžetskih projekcija i strukturu prihoda. Posebno je problematizovao planirane prihode od urbane sanacije i legalizacije u iznosu od 500 hiljada eura, pitajući nadležne na osnovu kojih pokazatelja je ta procjena izvršena. Ukazao je i na praksu prenošenja sredstava iz godine u godinu, ocijenivši da to ne predstavlja domaćinsko poslovanje, već odsustvo jasne razvojne vizije, zbog čega se, kako je naveo, „ne vidi pravo stanje budžeta“.

Petković je zatražio objašnjenje i u vezi sa kompenzacijama za komunalno opremanje građevinskog zemljišta, ističući da bi u budžetu moralo biti jasno naznačeno na koju se kompenzaciju konkretno misli, naročito ako se računa na sredstva koja se eventualno mogu dobiti sudskim putem. Takođe je pitao zašto u budžetu nisu predviđena sredstva za rješavanje problema lutajućih goveda, koji je već duže vrijeme prisutan na području opštine.

Direktor Direkcije za investicije Vlado Brguljan je pojasnio da, po osnovu ugovora sa Morskim dobrom, postoji obaveza uplate od 400 hiljada eura, ali da za 2026. godinu nema najave realizacije investicija po tom osnovu, zbog čega je ta stavka planirana kao nula. Kada je riječ o problemu lutajućih goveda, naveo je da su planirani torovi, te da će realizacija tog posla biti povjerena Komunalnom preduzeću.

Petković je, nadovezujući se, predložio da se u rješavanje tog problema uključe i dobrovoljna vatrogasna društva, ukazujući da ta društva nijesu adekvatno podržana i da bi u narednoj godini mogla imati problem čak i sa nabavkom goriva.

U drugom krugu rasprave o predlogu budžeta, Ilija Janović najavio je da Klub odbornika HGI neće učestvovati u glasanju o budžetu, čime se pridružuje odluci Kluba odbornika SDP–LP.

Odbornica Ana Vuksanović postavila je pitanje budžetskih izdvajanja u svrhu pozajmica za IPA projekte, i dobila objašnjenje od menadžerke Opštine Tivat, Ivone Petrović, da je za apliciranje na međunarodne pozive neophodno imati sopstvena sredstva, te da izdvajanje od 50 hiljada eura nije veliko s obzirom na broj prijava i služe kao fond za pozajmice aplikantima. Naglasila je da je Opština Tivat pohvaljena od strane Ministarstva javne uprave i Zajednice opština, te da je među prvima započela formiranje Sekretarijata za evropske integracije. Dodala je da se, i pored nedostataka na projektu kanalizacije u Radovićima, intenzivno radi na ispravkama, te da se budžetom planira nastavak primarne i sekundarne kanalizacije na području Krtola.

Predsjednik Skupštine Miljan Marković otvorio je raspravu o amandmanima. Nakon što je konstatovano da predsjednik Opštine prihvata amandman Pokreta Evropa sad, prešlo se na amandman koji je podnio Marković, a kojim je predloženo da se 30 hiljada eura, koliko je prethodnih godina plaćano privatnoj Televiziji Vijesti za javljanja iz Tivta u jutarnjem programu „Boje jutra“, umanji sa stavke Medijske usluge i promo aktivnosti, te da se 20 hiljada eura preusmjeri sportu, a 10 hiljada eura NVO sektoru.

Predsjednik Opštine Željko Komnenović usprotivio se ovom amandmanu, navodeći da su izdvajanja za sport već značajno povećana (za oko 200 hiljada eura), te da su sredstva za medijsku promociju opravdana, podsjećajući na saradnju sa TV Vijesti i brojne realizovane priloge tokom ljetnje sezone. Marković je uzvratio da razlozi nisu politički, već da smatra da Opština već ima Radio Tivat i studio RTCG ugradu, te da dodatno angažovanje privatnih medija nije neophodno, dok bi i manja povećanja značila sportskim klubovima sa skromnim budžetima.

Na glasanju o ovom amandmanu, u sali su bila prisutna 22 odbornika. Amandman nije usvojen – 10 odbornika glasalo je za, dva protiv, dok su dva bila uzdržana.

Nastavku sjednice prisustvovali su samo odbornici vladajuće većine, koji su sa 15 glasova za, jednim protiv i jednim uzdržanim, usvojili Budžet Opštine Tivat za 2026. godinu.