Pola vijeka od smrti Blaža Jovanovića – spomenik i dalje čeka realizaciju

Centar za građansko obrazovanje (CGO) uputio je danas Podgorica inicijativu povodom 50. godišnjice smrti Blaža Jovanovića, zahtijevajući postupanje po već usvojenoj odluci o postavljanju spomen-obilježja, kao i obnovu njegove rodne kuće.

Kako se navodi u saopštenju, odluka o podizanju spomenika Blažu Jovanoviću donesena je na sjednici Skupštine Glavnog grada održanoj 27. i 28. decembra 2021. godine, ali do danas nije realizovana, niti je javnost obaviještena o planiranom roku njenog izvršenja.

Blažo Jovanović bio je političar, prvi predsjednik Vlade Narodne Republike Crne Gore i predsjednik Narodne skupštine Crne Gore. Rođen je u Podgorici, a pravo je studirao u Beogradu i Zagrebu, gdje je i diplomirao. Bio je sekretar Inicijativnog odbora tokom Belvederskih demonstracija 1936. godine.

Tokom Drugog svjetskog rata bio je član Glavnog štaba partizanskih odreda za Crnu Goru i komandant Zetskog partizanskog odreda. Učestvovao je i na Skupštini crnogorskih rodoljuba u Ostrogu 8. februara 1942. godine, kada je formiran Narodnooslobodilački odbor za Crnu Goru i Boku. Obavljao je i dužnosti zamjenika političkog komesara Glavnog štaba, kao i zamjenika političkog komesara Pete proleterske crnogorske brigade.

U poslijeratnom periodu obavljao je najviše državne funkcije – bio je predsjednik Vlade NR Crne Gore, predsjednik Narodne skupštine Crne Gore, savezni poslanik i predsjednik Ustavnog suda Jugoslavije. Nosilac je Ordena narodnog heroja i bio član Izvršnog komiteta Svjetske organizacije pravnika „Svjetski mir putem prava“. Preminuo je 4. februara 1976. godine i sahranjen je u Podgorici.

CGO podsjeća da je Jovanović bio najuticajnija politička figura u Crnoj Gori nakon 1945. godine i da je imao ključnu ulogu u tome da Podgorica 1946. godine postane glavni grad, što je potvrđeno i Ustavom Crne Gore iz 2006. godine.

Most Blaža Jovanovića u centru Podgorice nosi njegovo ime, dok je njegova rodna kuća u Veljem Brdu u nadležnosti JU Muzeji i galerije Podgorica, ali se nalazi u lošem stanju i zahtijeva obnovu.

Prema odluci Skupštine Glavnog grada, spomen-obilježje treba da bude postavljeno na zelenoj površini između stare zgrade Vlade Crne Gore i Mosta Blaža Jovanovića, na Bulevaru Svetog Petra Cetinjskog, uz precizno definisan materijal, dimenzije i tekst natpisa.

CGO izražava žaljenje što se upravo na 50. godišnjicu smrti Blaža Jovanovića ne obilježava otvaranje spomenika, što bi, kako navode, bio snažan pokazatelj odgovornog odnosa prema jednom od najznačajnijih Podgoričana i prema odlukama Skupštine Glavnog grada.

– Neizvršavanje odluke duže od četiri godine šalje poruku neodgovornosti prema sopstvenim aktima, ali i prema istorijskom nasljeđu grada – poručuju iz CGO-a.

U saopštenju se zaključuje da podizanje spomen-obilježja Blažu Jovanoviću i obnova njegove rodne kuće nijesu samo simbolični činovi, već i pokazatelj odnosa Glavnog grada prema antifašističkoj tradiciji, kulturi sjećanja i ugledu Podgorice.